Kierowca autobusu z wcześniejszą emeryturą

Praca kierowcy autobusu zaliczana jest do pracy w warunkach szczególnych i stanowi jeden z warunków uzyskania wcześniejszej emerytury na podstawie ustawy o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (dalej: ustawa emerytalna).

W praktyce nadal duże znaczenie ma możliwość uzyskania emerytury w obniżonym wieku na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej. Ubezpieczonym urodzonym po 31 grudnia 1948 r. przysługuje emerytura po osiągnięciu odpowiedniego wieku (przewidzianego w art. 32, 33, 39 i 40), jeżeli w dniu wejścia w życie ustawy osiągnęli:

wokres zatrudnienia w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze wymaganym w przepisach dotychczasowych do nabycia prawa do emerytury w wieku niższym niż 60 lat - dla kobiet i 65 lat - dla mężczyzn oraz

wokres składkowy i nieskładkowy (o którym mowa w art. 27).

Emerytura ta przysługuje pod warunkiem nieprzystąpienia do otwartego funduszu emerytalnego albo złożenia wniosku o przekazanie środków zgromadzonych na rachunku w OFE, za pośrednictwem ZUS, na dochody budżetu państwa.

Prawo do emerytury na podstawie art. 184 ustawy emerytalnej przysługuje ubezpieczonemu, który spełnia warunki określone w tym przepisie, niezależnie od tego, kiedy osiągnął wiek przewidziany w art. 32 tej ustawy. Zatem jeśli pracownik spełnia na dzień wejścia w życie ww. ustawy, czyli na 1 stycznia 1999 r., wymogi co do okresów składkowych i nieskładkowych oraz ma wymagany okres pracy w warunkach szczególnych wynikający z rozporządzenia Rady Ministrów z 7 lutego 1983 r. w sprawie wieku emerytalnego pracowników zatrudnionych w szczególnych warunkach lub w szczególnym charakterze (Dz.U. nr 8, poz. 43 ze zm.), to może przejść na emeryturę, choćby wiek emerytalny osiągał już po wejściu w życie ustawy.

Konkretne rodzaje prac w warunkach szczególnych zostały wyliczone w załącznikach do ww. rozporządzenia. Jest wśród nich także praca kierowcy autobusu. W dziale VIII pod poz. 2 wskazano bowiem wyraźnie prace kierowców samochodów ciężarowych o dopuszczalnym ciężarze całkowitym powyżej 3,5 tony, specjalizowanych, specjalistycznych (specjalnych), pojazdów członowych i ciągników samochodowych balastowych, autobusów o liczbie miejsc powyżej 15, samochodów uprzywilejowanych w ruchu w rozumieniu przepisów o ruchu na drogach publicznych, trolejbusów i motorniczych tramwajów. Jeśli więc kierowca prowadził autobus o liczbie miejsc ponad 15, to jego praca jest pracą w warunkach szczególnych.

Istotne jest także, aby była to praca wykonywana przez niego stale i w pełnym wymiarze czasu pracy. W orzecznictwie przyjmuje się, że praca kierowcy autobusu, z racji swej specyfiki, w zasadniczej mierze polega na kierowaniu pojazdem, jednak w zakresie obowiązków kierowcy mieszczą się również takie czynności, jak przygotowanie pojazdu do jazdy, kontrola stanu technicznego pojazdu i poszczególnych jego urządzeń przed i po jeździe, bieżąca konserwacja i usuwanie drobnych usterek, a także dbałość o czystość pojazdu. Wykonywanie przez kierowcę czynności obsługi pojazdu jest wpisane w ten charakter pracy i nie wyłącza możliwości ustalenia pracy kierowcy autobusu w pełnym wymiarze czasu pracy i stale jako pracy w warunkach szczególnych. Tak też wskazywał Sąd Apelacyjny w Szczecinie w wyroku z 21 marca 2013 r. (sygn. akt III AUa 845/12).

Także według ustawy z 19 grudnia 2008 r. o emeryturach pomostowych (Dz.U. z 2008 r. nr 237, poz. 1656 ze zm.) praca kierowcy autobusu została zaliczona do pracy w szczególnym charakterze. Wskazuje na to treść poz. 8 załącznika nr 2 do tej ustawy. Wykonywanie takiej pracy przez okres co najmniej 15 lat stanowi jeden z warunków nabycia prawa do emerytury pomostowej.

@RY1@i02/2014/152/i02.2014.152.03300020c.802.jpg@RY2@

Ryszard Sadlik sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Ryszard Sadlik

sędzia Sądu Okręgowego w Kielcach

Podstawa prawna:

Art. 27, 32, 33, 39, 40, 184 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1440 ze zm.).