Komentarze

W siódmej części komentarza kontynuujemy omawianie poszczególnych regulacji dotyczących wyborów do rad gmin, powiatów i sejmików województw. Tym razem szczególnej analizie poddane zostały przepisy związane ze stwierdzeniem wygaśnięcia mandatu radnego. Zgodnie z tymi regulacjami wygaśnięcie mandatu radnego następuje w przypadku śmierci, utraty prawa wybieralności lub nieposiadania go w dniu wyborów, odmowy złożenia ślubowania, pisemnego zrzeczenia się mandatu, naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności, wyboru na wójta oraz niezłożenia w terminach określonych w odrębnych przepisach oświadczenia o swoim stanie majątkowym. Analizie w tym zakresie poddane zostały nie tylko poglądy doktryny, lecz także bieżące orzecznictwo sądów administracyjnych. Dodatkowo nie tylko szczegółowo zostały omówione podstawy nakazujące właściwym organom podjęcie decyzji o wygaśnięciu mandatu radnego, lecz także przedstawiona została procedura z tym związana.

Dotychczas obowiązująca ordynacja wyborcza zastrzega do wyłącznej kompetencji rady gminy, rady powiatu bądź sejmiku województwa obowiązek stwierdzenia wygaśnięcia mandatu dla radnych wybranych w kadencji 2010-2014. Rozwiązania te początkowo powielił kodeks wyborczy. Ukształtowana praktyka oraz konieczność skrócenia terminów związanych z procedurą wygaszania mandatu radnego skłoniła ustawodawcę do zmiany przepisów. W konsekwencji w stosunku do radnych wybranych w zbliżających się wyborach samorządowych, na skutek omawianej w komentarzu nowelizacji kodeksu wyborczego, zmianie ulegną nie tylko terminy na podjęcie określonych decyzji zmierzających do wygaszenia mandatu radnego, lecz także organy, które będą rozstrzygać w sprawie stwierdzenia wygaśnięcia mandatu.

Wspomniana zmiana przepisów spowodowała, że dotychczasowe kompetencje rady gminy częściowo przejmie komisarz wyborczy. Zgodnie z nowymi przepisami komisarz wyborczy będzie stwierdzał wygaśnięcie mandatu radnego nie tylko w przypadku jego śmierci, zrzeczenia się mandatu na piśmie czy orzeczenia niezdolności do pracy lub samodzielnej egzystencji, lecz także w sytuacji skazania go prawomocnym wyrokiem karnym oraz pozbawienia praw publicznych. W pozostałych przypadkach tak jak obecnie organem odpowiedzialnym za stwierdzenie wygaśnięcia mandatu radnego będzie właściwy organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego.

Na wydanie postanowienia komisarz wyborczy będzie miał 14 dni od wystąpienia przyczyny uzasadniającej wygaszenie mandatu. Decyzja komisarza trafi następnie do zainteresowanego, przewodniczącego rady lub sejmiku oraz wojewody. W ciągu siedmiu dni od jej doręczenia będzie można zaskarżyć ją do sądu administracyjnego.

W wyniku zmiany przepisów skróceniu ulegnie również termin, w jakim organ stanowiący jednostki samorządu terytorialnego będzie zobowiązany do podjęcia uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu. Obecnie wynosi on aż trzy miesiące od dnia wystąpienia przyczyny skutkującej podstawą do odwołania z funkcji radnego. Od początku nowej kadencji radni na zajęcie stanowiska w sprawie będą mieli tylko miesiąc. W przypadku niedotrzymania tego terminu, podobnie jak dzisiaj, do akcji wkroczy wojewoda. W pierwszej kolejności wezwie on właściwą radę bądź sejmik do podjęcia uchwały w ciągu 30 dni. Po bezskutecznym upływie tego terminu obowiązkiem wojewody będzie wydanie zarządzenia zastępczego stwierdzającego wygaśnięcie mandatu radnego.

Komentarz został wzbogacony licznymi przykładami oraz projektami dokumentów potrzebnych w trakcie stwierdzania wygaśnięcia mandatu radnego. Całość została wzbogacona aktualnym orzecznictwem sądowym.

Następna część komentarza ukaże się 27 sierpnia

● cz. I / 29 stycznia 2014 r. / nr 19,

● cz. II / 26 lutego 2014 r. / nr 39,

● cz. III / 26 marca 2014 r. / nr 59,

● cz. IV / 16 kwietnia 2014 r. / nr 74,

● cz. V / 28 maja 2014 r. / nr 102,

● cz. VI / 2 lipca 2014 r. / nr 126.

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w dotychczasowych wydaniach DGP na

@RY1@i02/2014/146/i02.2014.146.08800010a.801.jpg@RY2@

Leszek Jaworski prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

Leszek Jaworski

prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

@RY1@i02/2014/146/i02.2014.146.08800010a.802.jpg@RY2@

Łukasz Sobiech radca prawny

Łukasz Sobiech

radca prawny

Wykaz skrótów

- ustawa z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112 ze zm.)

- ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 121)

- ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 ze zm.)

- ustawa z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 267 ze zm.)

- ustawa z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (t.j. Dz.U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.)

- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.)

- ustawa z 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 176, poz. 1190 ze zm.)

- ustawa z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.) - ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie powiatowym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 595 ze zm.)

- ustawa z 5 czerwca 1998 r. o samorządzie województwa (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 596 ze zm.)

- ustawa z 18 października 2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów bezpieczeństwa państwa z lat 1944-1990 oraz treści tych dokumentów (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1388 ze zm.)

- ustawa z 15 września 2000 r. o referendum lokalnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 706)