SN o wliczaniu premii lojalnościowej do podstawy składek

Sygn. akt II UK 386/13

z 10 kwietnia 2014 r.

Sąd okręgowy zmienił decyzje ZUS i ustalił, że nie stanowią podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne za A.H. kwoty wskazane w decyzji. Płatnik prowadzi działalność gospodarczą w zakresie produkcji materiałów budowlanych i usług budowlanych. W toku swojej działalności kierował pracowników do pracy w Belgii. Jako stanowisko pracy wskazywano: pracownik budowlany, jako miejsce pracy: G. Wynagrodzenie określano jako minimalne, jednocześnie w każdej z umów zawarte jest postanowienie: w przypadku oddelegowania do pracy do Belgii - wynagrodzenie według prawa belgijskiego. Sąd okręgowy ustalił, że obowiązkiem płatnika była wpłata kwoty stanowiącej 9 proc. wynagrodzenia do urzędu belgijskiego, który po roku rozsyłał ją do zatrudnionych pracowników. Ze względu na przypadki nieotrzymywania przez pracowników tego świadczenia z powodu błędnych danych było ono wypłacane przez płatnika jego pracownikom wykonującym pracę na terenie Belgii jako tzw. premia lojalnościowa, przysługująca za lojalność pracy w sektorze budownictwa za trudne warunki pracy.

Sąd odwoławczy stwierdził, że skoro pracodawca miał obowiązek odprowadzać składkę w wysokości 9,12 proc. wynagrodzenia do belgijskiego funduszu przy belgijskiej Konfederacji Budownictwa, to charakter przedmiotowych świadczeń jest składkowy. Uznał, że sporne świadczenie jest specjalnym świadczeniem z belgijskiego sytemu prawnego, finansowanym ze składek pobieranych od wszystkich przedsiębiorców budowlanych wykonujących usługi na terenie Belgii, stanowiące wyraz uprzywilejowania pracowników budowlanych ze względu na pracę w określonej grupie zawodowej, a płatnik je jedynie dystrybuował na rzecz pracowników na terenie Polski. W ocenie sądu drugiej instancji oskładkowanie premii lojalnościowych po raz drugi w Polsce (pierwszy raz składka miała być opłacona przez pracodawcę do belgijskiego funduszu w wysokości 9,12 proc. wynagrodzenia) oznaczałoby naruszenie zasady niedyskryminacji w zatrudnieniu obywateli polskich wobec obywateli belgijskich, gdyż przysporzenie z tytułu premii lojalnościowych obywateli polskich wykonujących pracę na terenie Belgii byłoby mniejsze niż przysporzenie pracowników belgijskich z tego samego tytułu wykonujących pracę w sektorze budownictwa. Sprzeciwiają się temu przepisy traktatu ustanawiającego Wspólnotę Europejską.

Sad Najwyzszy uchylił zaskarżony wyrok w części dotyczącej wliczenia do podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne premii lojalnościowych i w tym zakresie sprawę przekazał sądowi apelacyjnemu do ponownego rozpoznania i orzeczenia o kosztach postępowania kasacyjnego. Jak podkreślił w uzasadnieniu, nie można podzielić poglądu sądu drugiej instancji, że premia lojalnościowa nie stanowi przychodu ze stosunku pracy w rozumieniu art. 12 ust. 1 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 361 ze zm.) z tego względu, iż jest specjalnym świadczeniem przysługującym z belgijskiego systemu prawnego finansowanym ze składek pobieranych od wszystkich przedsiębiorców budowlanych. Uszło uwadgi sądu odwoławczego, że art. 18 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 9 ustawy z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 1442 ze zm.) oraz art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, za podstawę wymiaru składek na ubezpieczenia społeczne uznaje wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne dokonywane z tytułu zatrudnienia w ramach stosunku pracy, bez względu na źródło ich finansowania. Z ustaleń faktycznych wynika, że w każdym przypadku sporne świadczenia finansowane były przez pracodawcę zainteresowanych, niezależnie od tego, czy to on dokonywał bezpośrednio ich wypłaty pracownikom, czy też wypłaty dokonywał inny podmiot, jednakże ze środków pochodzących ze składek pracodawców branży budowlanej i przeznaczonych na wypłatę tych świadczeń.

Oprac. dr Wojciech Ostaszewski

asystent sędziego Sądu Najwyższego