Liczy się data przesłania aktu prawnego, a nie załączników

Rada miasta 30 kwietnia 2014 r. podjęła uchwałę w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Burmistrz doręczył wojewodzie ten akt 5 maja 2014 r. Materiały planistyczne przedłożył zaś organowi nadzoru 7 maja 2014 r. Wojewoda rozstrzygnięciem nadzorczym z 6 czerwca 2014 r. stwierdził nieważność uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Czy wojewoda dochował 30-dniowego terminu na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego?

Nie, wojewoda nie dochował 30-dniowego terminu na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego. Skutkiem tego jest wygaśnięcie kompetencji wojewody do wydania rozstrzygnięcia nadzorczego. To podjęte zostało 6 czerwca 2014 r. Trzydziestodniowy termin liczony od 5 maja 2014 r. upłynął więc 4 czerwca 2014 r. Akt nadzoru stwierdzający nieważność uchwały organu gminy wydany już po upływie 30 dni od daty doręczenia mu uchwały jest rozstrzygnięciem zapadłym z naruszeniem kompetencji. Oznacza to, że sąd administracyjny uwzględni skargę gminy i uchyli zaskarżone rozstrzygnięcie nadzorcze wojewody (por. wyrok NSA z 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 54/11, www.orzeczenia.nsa.gov.pl).

Obowiązki włodarza

Uchwalony plan wójt, burmistrz lub prezydent miasta przedstawia wojewodzie w terminie siedmiu dni od dnia podjęcia uchwały. Wojewoda, w przypadku uznania uchwały w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego jako niezgodnej z prawem, orzeka o jej nieważności w całości lub w części, w terminie 30 dni od doręczenia. Po przekroczeniu tego terminu organ nadzoru pozbawiony zostaje prawa do kontroli legalności uchwały, może ją jedynie zaskarżyć do sądu administracyjnego (por. schemat). Nie jest przy tym krępowany jakimkolwiek terminem do wniesiona skargi (por. wyrok WSA w Olsztynie z 13 września 2011 r., sygn. akt II SA/Ol 624/11, Lex nr 965410).

Przedmiotem oceny przez organ nadzoru zgodności z prawem jest nie tylko sama uchwała w sprawie miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego, lecz także wszystkie załączniki i cała dokumentacja prac planistycznych.

Początek liczenia

W praktyce kwestia liczenia terminu na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego stwierdzającego nieważność uchwały w sprawie planu miejscowego powoduje wątpliwości. Chodzi o moment, od którego powinien być ustalany bieg 30-dniowego terminu. Czy liczy się go od dnia doręczenia uchwały, czy od dnia przedłożenia materiałów planistycznych niezbędnych do oceny legalności uchwały. O nieważności uchwały lub zarządzenia w całości lub w części orzeka organ nadzoru w terminie nie dłuższym niż 30 dni od dnia doręczenia uchwały. Tak wynika z art. 91 ust. 1 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (dalej: u.s.g.). Z kolei w myśl art. 20 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (dalej: u.p.z.p.) wójt, burmistrz albo prezydent miasta przedstawia wojewodzie uchwałę w sprawie planu miejscowego wraz z załącznikami oraz dokumentacją prac planistycznych w celu oceny ich zgodności z przepisami prawnymi.

Zgodnie z wyrokiem gdańskiego Wojewodzkiego Sądu Administracyjnego z 2 kwietnia 2014 r. (sygn. akt II SA/Gd 88/14, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) obowiązek przedłożenia materiałów planistycznych nie powoduje modyfikacji trybu postępowania w przypadku uchwały w sprawie planu miejscowego i przesuwa sposobu liczenia terminu w przypadku braku materiałów planistycznych. Taka możliwość w ocenie sądu powinna wynikać wyraźnie z wymienionych wyżej regulacji. One jednak nie określają konsekwencji nieprzedłożenia wojewodzie uchwały wraz z materiałami planistycznymi. A nie można kompetencji do wszczęcia rozstrzygnięć nadzorczych domniemywać. Byłoby to bowiem nie do pogodzenia z zasadą ochrony samodzielności gminy.

WSA w Gdańsku przyznał, że nie sposób odmówić racji argumentom, że materiały planistyczne są niezbędne do kompleksowej weryfikacji legalności uchwały w sprawie planu miejscowego, a gmina zwlekając z doręczeniem materiałów planistycznych lub ich uzupełnieniem może doprowadzić do sytuacji, w której kompetencje nadzorcze wojewody staną się iluzoryczne. Niemniej jednak należy zauważyć, że wójt, przekazując jedynie samą uchwałę, podejmuje ryzyko, że wojewoda wyda rozstrzygnięcie nadzorcze o stwierdzeniu nieważności uchwały w sprawie planu miejscowego. Uniemożliwienie organowi nadzoru dokonania kontroli legalności uzasadnia bowiem wyeliminowanie kontrolowanego aktu z obrotu prawnego (wyrok NSA z 15 marca 2010 r., sygn. akt II OSK 2062/09).

Istotna jest szybkość

Kolejnym argumentem gdańskiego sądu za taką interpretacją (tj. 30-dniowego terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego) przemawia postulat szybkości zakończenia postępowania nadzorczego i pewności upływu terminu na jego wydanie. W przypadku niedołączenia przez organ gminy dokumentacji planistycznej organ nadzoru mógłby bowiem zwlekać przez znaczny okres czasu z zażądaniem jej przedłożenia i przesunąć termin kontroli uchwały na okres niewspółmiernie wydłużony w stosunku do przewidzianego w art. 91 ust. 1 u.s.g. Poza tym wątpliwości odnośnie do kompletności dokumentacji prac planistycznych mogłyby utrudnić ocenę daty upływu terminu na wydanie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Podobny pogląd wyraził NSA w wyrokach z: 1 czerwca 2004 r., sygn. akt OSK 289/04 i 5 kwietnia 2011 r., sygn. akt II OSK 54/11 oraz WSA w Poznaniu z 7 marca 2013 r., sygn. akt II SA/Po 1106/12.

Odmienne stanowisko

Kwestia początku biegu terminu na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego przez wojewodę w stosunku do uchwały o planie miejscowym powoduje rozbieżności w orzecznictwie sądów administracyjnych. Należy wskazać, że oprócz zaprezentowanego powyżej stanowiska gdańskiego sądu z innych wyroków wynika, że art. 20 ust. 2 u.p.z.p. modyfikuje (przesuwa) początek biegu terminu na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego.

Jak stwierdził WSA w Warszawie w wyroku z 19 lutego 2008 r. (sygn. akt V SA/Wa 1/08, www.orzeczenia.nsa.gov.pl) przedmiotem oceny zgodności z prawem przez organ nadzoru jest nie tylko sama uchwała w sprawie planu miejscowego, ale także wszystkie załączniki i dokumentacja prac planistycznych. Dlatego zdaniem warszawskiego sądu trzydziestodniowy termin na podjęcie rozstrzygnięcia nadzorczego liczony jest od dnia przedłożenia brakującej dokumentacji, podlegającej ocenie legalności w ramach nadzoru sprawowanego przez wojewodę. W przeciwnym razie opóźnienie przedłożenia organowi nadzoru jakichkolwiek dokumentów zniweczyłoby ustawowe uprawnienie, będące zarazem obowiązkiem organu nadzoru (podobnie orzekł WSA w: Olsztynie w wyroku z 10 października 2013 r., sygn. akt II SA/Ol 481/13; Poznaniu w wyroku z 27 kwietnia 2007 r., sygn. akt II SA/Po 671/06 oraz w Kielcach w wyroku z 17 kwietnia 2009 r., sygn. akt II SA/Ke 166/09).

Pomimo niejednolitej linii orzeczniczej wydaje się, że wspomniany wyrok gdańskiego sądu administracyjnego przesądził o kierunku interpretacji art. 93 u.s.g. w zakresie sposobu liczenia terminu na podjęcie rozstrzygnięć nadzorczych dotyczących uchwał w sprawie planu miejscowego.

WAŻNE

Gdy wojewoda, na skutek upływu terminu, utracił możliwość stwierdzenia nieważności uchwały we własnym zakresie i zaskarżył ją do sądu administracyjnego, może dołączyć do skargi wniosek o wstrzymanie wykonania uchwały. W tej sytuacji wydanie postanowienia o wstrzymaniu jej wykonania należy tylko do sądu

@RY1@i02/2014/117/i02.2014.117.088000900.803.jpg@RY2@

Gdy plan trafia do wojewody. Ważne terminy

Leszek Jaworski

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 91 ust. 1, art. 93 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 594 ze zm.). Art. 20 ust. 2 ustawy z 27 marca 2003 r. o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz. 647 ze zm.).