Komentarze

W piątej części komentarza omówione zostały zadania poszczególnych organów administracji wyborczej. W jej skład wchodzą organy o różnym charakterze: kolegialne i jednoosobowe, zawodowe i społeczne, stałe i powoływane tylko na potrzeby konkretnych, zarządzonych już wyborów.

Najwyższym stale działającym organem wyborczym w odniesieniu do wszystkich rodzajów głosowań jest Państwowa Komisja Wyborcza. W jej skład wchodzi dziewięciu sędziów, po trzech z: Trybunału Konstytucyjnego, Sądu Najwyższego i Naczelnego Sądu Administracyjnego. PKW jest organem niezależnym, cieszącym się największym autorytetem. Powszechnie się uważa, że pełna niezawisłość powinna jednak zostać zagwarantowana konstytucyjnie. W tej części komentarza omówione zostały nie tylko zasady powoływania jej członków, lecz także zadania wykonywane przez PKW.

Kolejnym stałym organem są komisarze wyborczy. Powołuje ich na pięcioletnią kadencję PKW, spośród sędziów, na wniosek ministra sprawiedliwości. Komisarze wyborczy wraz z PKW organizują wybory samorządowe i sprawują nadzór nad ich przeprowadzeniem w terenie. Ich zadania mają istotne znaczenie dla prawidłowego przeprowadzenia głosowania. Dlatego obowiązki tego organu szczegółowo zostały omówione w komentarzu.

Organami wyborczymi powoływanymi w związku z zarządzonymi wyborami są odpowiednio okręgowe, rejonowe i terytorialne komisje wyborcze oraz obwodowe komisje wyborcze. Wybory do samorządu przeprowadzają terytorialne komisje wyborcze (gminne, powiatowe i wojewódzkie) oraz obwodowe komisje wyborcze. Komisje terytorialne powoływane są na trzech szczeblach, na których działają organy samorządu. Na każdym z tych szczebli komisje zajmują się przeprowadzanymi wyborami do organów samorządowych. Wojewódzkie komisje wyborcze przeprowadzają wybory do sejmików województw, powiatowe komisje wyborcze - do rad powiatów, gminne (miejskie, dzielnicowe) komisje wyborcze - do rad gmin i wybory wójtów (burmistrzów, prezydentów miast). Po przeprowadzeniu wyborów terytorialne komisje wyborcze ulegają rozwiązaniu. Dokonuje tego komisarz wyborczy. Do ich podstawowych zadań należy rejestracja kandydatów na radnych oraz (w przypadku komisji gminnych) rejestracja kandydatów na wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Komisje te ustalają także wyniki głosowania i wyniki wyborów w jednostkach samorządowych podległych ich właściwości. W komentarzu szczegółowo zostały wyjaśnione zasady powoływania członków tych komisji.

Wybory samorządowe odbędą się 16 listopada 2014 r. Tak poinformowała PKW na swojej stronie internetowej. Oficjalnie termin ten wyznaczy prezes Rady Ministrów, który w formie rozporządzenia określi datę wyborów. Zgodnie z art. 178 par. 1 kodeksu wyborczego terytorialne komisje wyborcze powołuje, najpóźniej w 55. dniu przed dniem wyborów komisarz wyborczy. Musi więc to nastąpić najpóźniej do 22 września 2014 r. Zgłoszenia kandydatów na członków terytorialnej komisji wyborczej dokonuje się najpóźniej w 60. dniu przed dniem wyborów, czyli do 17 września 2014 r.

Szczebel najniższy we wszystkich rodzajach wyborów tworzą obwodowe komisje wyborcze. Zajmiemy się nimi szczegółowo w następnej części komentarza.

@RY1@i02/2014/102/i02.2014.102.08800010b.803.jpg@RY2@

Leszek Jaworski prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

Leszek Jaworski

prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

@RY1@i02/2014/102/i02.2014.102.08800010b.804.jpg@RY2@

Łukasz Sobiech radca prawny

Łukasz Sobiech

radca prawny

Wykaz skrótów

- ustawa z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112 ze zm.).

- Konstytucja Rzeczypospolitej Polskiej z 2 kwietnia 1997 r. (Dz.U. nr 78, poz. 483 ze zm.).

- ustawa z 16 lipca 1998 r. - Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 176, poz. 1190).

- Państwowa Komisja Wyborcza.

- ustawa z 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju sądów powszechnych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 427 ze zm.).

- regulamin Państwowej Komisji Wyborczej, stanowiący załącznik do uchwały Państwowej Komisji Wyborczej z 21 marca 2011 r. w sprawie regulaminu Państwowej Komisji Wyborczej (M.P. nr 26, poz. 286).

- rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 22 lipca 2011 r. w sprawie współdziałania terenowych organów administracji rządowej z Krajowym Biurem Wyborczym (Dz.U. nr 158, poz. 940).

- rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 27 lipca 2011 r. w sprawie zapewnienia Państwowej Komisji Wyborczej wykonywania zadań związanych z nadzorem nad prowadzeniem rejestru wyborców i sporządzaniem spisów wyborców (Dz.U. nr 158, poz. 943).

- uchwała PKW z 17 lutego 2014 r. w sprawie określenia właściwości terytorialnej komisarzy wyborczych, właściwości rzeczowej w zakresie wykonywania czynności o charakterze ogólnowojewódzkim oraz trybu pracy komisarzy wyborczych. Uchwała ta określa m.in. miejsce siedziby oraz powiaty i miasta na prawach powiatu wchodzące w zakres ich właściwości terytorialnej (M.P. z 2014 r. poz. 185).

- uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z 4 września 2006 r. w sprawie sposobu zgłaszania kandydatów na członków komisji wyborczych, wzoru zgłoszenia oraz zasad powoływania terytorialnych komisji wyborczych i obwodowych komisji wyborczych w wyborach do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw, Rady m.st. Warszawy i rad dzielnic m.st. Warszawy (M.P. nr 61, poz.641 ze zm.)

- uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z 11 kwietnia 2011 r. w sprawie powoływania obwodowych komisji wyborczych w obwodach głosowania utworzonych w kraju, w wyborach do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej oraz do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej (M.P. nr 30, poz. 345).

- ustawa z 27 sierpnia 2009 r. o finansach publicznych (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 885 ze zm.).

- ustawa z 27 czerwca 1997 r. o partiach politycznych (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 155, poz. 924).

- ustawa z 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. nr 112, poz. 1198 ze zm.).

- ustawa z 24 kwietnia 2003 r. o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie (t.j. Dz.U. z 2010 r. nr 234, poz. 1536 ze zm.).

- ustawa z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 216, poz. 1584 ze zm.).

- wytyczne dla rejonowych i okręgowych komisji wyborczych, dotyczące trybu i sposobu wykonywania zadań związanych z ustalaniem wyników głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego, stanowiące załącznik do uchwały PKW z 24 lutego 2014 r. w sprawie wytycznych dla rejonowych i okręgowych komisji wyborczych, dotyczących trybu i sposobu wykonywania zadań związanych z ustalaniem wyników głosowania w wyborach do Parlamentu Europejskiego (M.P. z 2014 r. poz. 202 ze zm.)

Następną część komentarza opublikujemy 25 czerwca

● ustawę z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

● ustawę z 13 września 1966 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

● ustawę z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w dotychczasowych wydaniach DGP na