Mój mąż chciałby zostać Polakiem

Obywatelem polskim można się albo urodzić, albo uzyskać obywatelstwo na mocy nadania lub uznania. Nadawanie obywatelstwa polskiego nie jest powiązane z długością pobytu w kraju, natomiast uznanie za obywatela polskiego wynika z długości przebywania w kraju i posiadania rodziny, mieszkania lub pracy.

Prezydent Rzeczypospolitej może nadać obywatelstwo cudzoziemcowi na jego wniosek, o ile zachodzą prawne przesłanki do tego. Procedura przyznawania obywatelstwa nie podlega pod kodeks postępowania administracyjnego, więc organy państwa nie są zobowiązane do niezwłocznego rozpatrzenia sprawy. W dodatku odmowa przyznania obywatelstwa nie może być zaskarżona, a prezydent RP nie musi uzasadniać swojej decyzji.

Cudzoziemiec, który ubiega się o nadanie obywatelstwa polskiego, składa dokumenty za pośrednictwem wojewody zgodnie z miejscem zamieszkania. Najpierw wypełnia wniosek o nadanie obywatelstwa i dołącza kopię dokumentu potwierdzającego tożsamość i swoje obywatelstwo. Obcokrajowiec, który posiada pozwolenie na mieszkanie w Polsce, musi także złożyć poświadczoną urzędowo kopię karty stałego lub czasowego pobytu. W wykazie dokumentów są jeszcze m.in.: kopia aktu urodzenia, dokument poświadczający stan cywilny oraz życiorys. Zaświadczenia, które zapewne w oryginale były wydane w obcym języku, należy na własny koszt przetłumaczyć w biurze tłumacza przysięgłego. Przede wszystkim jednak osoba ubiegająca się o nadanie obywatelstwa jest zobowiązana do uzasadnienia swojej prośby i musi przedstawić istotną przyczynę, dla której obywatelstwo polskie powinno zostać jej nadane.

Inna droga to uznanie za obywatela polskiego. W tym przypadku należy spełnić jeden z kilku szczegółowo opisanych w prawie warunków - przebywać w Polsce nieprzerwanie od trzech lat na postawie zezwolenia na osiedlenie się lub zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej przy jednoczesnym posiadaniu w Polsce stabilnego i regularnego źródła dochodu oraz tytułu prawnego do zajmowania lokalu. Inna konfiguracja warunków to przebywanie w Polsce od dwóch lat i trzy lata życia w związku małżeńskim z obywatelem polskim. Uznać za obywatela Polski można także uchodźcę, który przebywa na terytorium naszego kraju od dwóch lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się.

Cudzoziemiec, który stara się o uznanie za obywatela polskiego, musi także wykazać się znajomością języka polskiego na poziomie co najmniej komunikatywnym. Do dokumentów i wniosku (składanych do wojewody) o uznanie należy dołączyć certyfikat językowy lub np. świadectwo ukończenia szkoły z wykładowym językiem polskim. Można także przystąpić do egzaminu organizowanego przez Państwową Komisję Poświadczania Znajomości Języka Polskiego Jako Obcego. Proces uznawania za obywatela polskiego może trwać do dwóch miesięcy, a od decyzji wojewody można się odwoływać.

@RY1@i02/2014/076/i02.2014.076.00700040c.803.jpg@RY2@

SHUTTERSTOCK

Danuta Pawłowska

dgp@infor.pl

Podstawa prawna

Art. 4, art. 30 ustawy z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (Dz.U. z 2012 r. poz. 161 ze zm.).

PORADA EKSPERTA

@RY1@i02/2014/076/i02.2014.076.00700040c.804.jpg@RY2@

Anna Malicka radca prawny

W przedmiotowej sytuacji zastosowanie znajdują przepisy ustawy z 2 kwietnia 2009 r. o obywatelstwie polskim (t.j. Dz.U. z 2012 r. poz 161 ze zm.), w tym przede wszystkim art. 4, zgodnie z którym obywatelstwo polskie nabywa się: z mocy prawa, przez nadanie obywatelstwa polskiego, przez uznanie za obywatela polskiego, przez przywrócenie obywatelstwa polskiego. W tym konkretnym przypadku stan faktyczny sprawy wskazuje, że mąż polskiej obywatelki mógłby się ubiegać o uznanie za obywatela polskiego na podstawie znowelizowanych przepisów tejże ustawy, a mianowicie ustępu 1 pkt 2 art. 30 ustawy, zgodnie z którym za obywatela polskiego uznaje się cudzoziemca przebywającego nieprzerwanie na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej co najmniej od dwóch lat na podstawie zezwolenia na osiedlenie się, zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego Wspólnot Europejskich lub prawa stałego pobytu, który pozostaje co najmniej od trzech lat w związku małżeńskim zawartym z obywatelem polskim.

W konsekwencji w przedmiotowej sprawie, zakładając posiadanie prawa do pobytu stałego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej oraz fakt pozostawania męża czytelniczki w związku małżeńskim z obywatelką Polski od więcej niż trzech lat, należałoby uznać, iż może się on ubiegać o uznanie za obywatela polskiego, składając na urzędowym formularzu (dostępnym m.in. na stronie internetowej MSW, www.msw.gov.pl) wniosek wraz z wymaganymi załącznikami do wojewody właściwego ze względu na jego miejsce zamieszkania, który to wydaje decyzję w tym zakresie. Dodatkowym istotnym warunkiem, który musi być w takiej sytuacji spełniony, jest znajomość języka polskiego potwierdzona urzędowym poświadczeniem po zdaniu egzaminu przed państwową komisją egzaminacyjną. Po spełnieniu ustawowych przesłanek uznania obywatelstwa polskiego wojewoda może odmówić takiego uznania jedynie w przypadku, gdy nabycie obywatelstwa polskiego przez wnioskodawcę stanowiłoby zagrożenie dla obronności lub bezpieczeństwa państwa albo ochrony bezpieczeństwa i porządku publicznego.