Komentarze

W drugiej części komentarza do kodeksu wyborczego już na początku dokonamy analizy uregulowań bardzo kontrowersyjnego rozwiązania dotyczącego możliwości głosowania przez pełnomocnika. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 20 lipca 2011 r. nie dopatrzył się wprawdzie naruszania konstytucji, ale głosowanie w tym zakresie nie było jednogłośne. Warto zwrócić uwagę, że aż trzech sędziów z 15-osobowego składu orzekającego zgłosiło swoje zdanie odrębne w zakresie głosowania przez pełnomocnika. Zdaniem sędziego TK Zbigniewa Cieślaka regulacje k.w. nie dają żadnej pewności, że głosujący po pierwsze odda głos zgodnie z przyjętym na siebie zobowiązaniem w postaci pełnomocnictwa, po drugie, że głos będzie oddany zgodnie z wolą udzielającego pełnomocnictwo. Z kolei w ocenie sędzi TK Marii Gintowt-Jankowicz wprowadzona w k.w. konstrukcja głosowania przez pełnomocnika bardziej zbliża się do przekazania swojego głosu innemu wyborcy niż zapewnienia możliwości wyrażenia swoich preferencji wyborczych przez osoby niepełnosprawne i starsze. Sędzia TK Teresa Liszcz natomiast uważa, że ustawodawca powinien przewidzieć inne sposoby ułatwienia ludziom starszym i niepełnosprawnym skorzystania z ich prawa wyborczego, niewiążące się z zagrożeniem głosowania niezgodnego z intencją mocodawcy, np. dowozić je do lokalu wyborczego lub umożliwić im głosowanie przez internet, aby osobiście mogły dokonać aktu wyboru. Problem głosowania przez pełnomocnika ma zasadnicze znaczenie, ponieważ wiąże się z fundamentalnymi zasadami prawa wyborczego.

Inną instytucją omówioną w komentarzu, która ma ułatwić udział osób niepełnosprawnych w akcie elekcji, jest głosowanie korespondencyjne. Zagadnieniu temu poświęcony jest rozdział 7a działu I k.w. Głosowanie takie polega na dostarczeniu wyborcy pakietu wyborczego, a następnie odesłaniu karty wyborczej na adres odpowiedniej komisji obwodowej w kopercie, która jest umieszczona dodatkowo w kopercie zwrotnej. Może być ona też doręczona przez wyborcę osobiście. Taki sposób przesłania głosu ma zapewnić realizację zasady tajności głosowania.

Kolejne komentowane artykuły dotyczą nie mniej istotnej kwestii. Chodzi o zasady zgłaszania protestów wyborczych. W wyborach samorządowych odbywających się w latach 1990-2006 składano od 363 do 739 protestów, z czego za zasadne i skutkujące unieważnieniem uznawano od 43 do 81 protestów. Okoliczności, które mogą być podstawą protestu, określone zostały w rozdziale 10 działu I k.w. Kwestie proceduralne natomiast uregulowane zostały w działach poszczególnych rodzajów elekcji.

Procedury ustalania wyników wyborów dotyczy rozdział 9 działu I k.w. W komentarzu szczegółowo omówiono punkt po punkcie zasady pracy obwodowych komisji wyborczych po zamknięciu lokali wyborczych. Sposób realizacji poszczególnych czynności związanych z ustaleniem wyników głosowania wykonywanych przez komisje wyborcze przed każdymi wyborami dokładnie regulowany jest przez Państwową Komisję Wyborczą( PKW) w formie wytycznych. Przed wyborami samorządowymi w 2014 roku PKW wyda wytyczne, które jak należy przypuszczać w znacznej mierze będą powielać rozwiązania przyjęte w ostatnich wyborach, tj. z 21 listopada 2010 r. Dlatego w komentarzu obszernie wyjaśniono procedurę z powołaniem się na uchwałę Państwowej Komisji Wyborczej z 4 października 2010 r. Ostatnim zagadnieniem, które zostanie omówione w komentarzu, jest funkcjonowanie komitetów wyborczych.

Aby zrealizować podstawową - praktyczną funkcję niniejszego komentarza, w jego treści autorzy zamieścili wzory dokumentów wyborczych, wypełnione formularze oraz przykłady konkretnych rozwiązań.

Wykaz skrótów

- ustawa z 5 stycznia 2011 r. - Kodeks wyborczy (Dz.U. nr 21, poz. 112 z późn. zm.).

- uchwała Państwowej Komisji Wyborczej z 1 sierpnia 2011 r. w sprawie określenia wzoru i rozmiaru koperty na pakiet wyborczy, koperty zwrotnej, koperty na kartę do głosowania, oświadczenia o osobistym i tajnym oddaniu głosu oraz instrukcji głosowania, stosowanych w głosowaniu korespondencyjnym w obwodach głosowania utworzonych w kraju (M.P. nr 75, poz. 741).

- rozporządzenie ministra administracji i cyfryzacji z 20 listopada 2013 r. w sprawie przesyłek w głosowaniu korespondencyjnym wyborców niepełnosprawnych (Dz.U z 2012 r. poz. 1504).

- rozporządzenie ministra spraw wewnętrznych i administracji z 28 lipca 2011 r. w sprawie sporządzenia aktu pełnomocnictwa do głosowania w wyborach: do Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej i do Senatu Rzeczypospolitej Polskiej, Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej, do Parlamentu Europejskiego w Rzeczypospolitej Polskiej, do organów stanowiących jednostek samorządu terytorialnego oraz wójtów, burmistrzów i prezydentów miast (Dz.U. nr 157, poz.936).

- ustawa z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (Dz.U. nr 88, poz. 553 z późn. zm.).

- ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks postępowania cywilnego (t.j. Dz.U. z 2014 r. poz. 101)

● ustawę z 17 grudnia 2004 r. o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

● ustawę z 13 września 1966 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach

● ustawę z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w dotychczasowych wydaniach dgp na

@RY1@i02/2014/039/i02.2014.039.08800010b.805.jpg@RY2@

Leszek Jaworski   prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

Leszek Jaworski

prawnik specjalizujący się w prawie administracyjnym

@RY1@i02/2014/039/i02.2014.039.08800010b.806.jpg@RY2@

Łukasz Sobiech   radca prawny

Łukasz Sobiech

radca prawny