Merytorycznie znaczy też szybciej

Postępowania administracyjne często toczą się latami i wielokrotnie krążą pomiędzy samorządowym kolegium odwoławczym a urzędem. A przecież znaczna część z nich powinna być rozstrzygana przez organ odwoławczy co do meritum. To zaś skróciłoby zdecydowanie czas procedowania.

Tymczasem sprawy te często są przekazywane do ponownego rozpatrzenia. To powoduje nie tylko wydłużanie terminu wydania ostatecznej decyzji, lecz także znacznie większe obciążenie pracą poszczególnych organów. Wydaje się też, że jest to sprzeczne z założeniami kodeksu postępowania administracyjnego, który jako jedną z podstawowych zasad wskazuje obowiązek szybkiego i wnikliwego działania organów. Powinny one posługiwać się możliwie najprostszymi środkami prowadzącymi do załatwienia sprawy. Za przyjęciem takiego rozwiązania przemawia też konstrukcja katalogu rozstrzygnięć wprowadzonego art. 138 k.p.a.

A jak jest w praktyce? Samorządowe kolegia odwoławcze rzadko uchylając decyzję organu pierwszej instancji, wydają taką, która w pozytywny sposób rozpatrywałaby sprawę. Zarówno prawnicy, jak i urzędnicy spotykają się z takimi sytuacjami sporadycznie. Dlaczego tak się dzieje? Uzasadnienia tego stanu rzeczy są różne. Niechęć może wynikać z tego, że obowiązujące kilkanaście lat temu przepisy stosunkowo rzadko pozwalały załatwić sprawę co do meritum w II instancji. Choć dawno się zmieniły, to stare nawyki zostały. Czasami jest też tak, że kolegia tłumaczą, iż organ II instancji nie dysponuje osobami lub środkami pozwalającymi na merytoryczną ocenę sprawy. A przecież przepisy k.p.a. przewidują także rozwiązania, które pomagają wyeliminować choćby część podnoszonych przez kolegia problemów. Organ odwoławczy może np. nie tylko sam przeprowadzić postępowanie dowodowe, lecz także zlecić je organowi, który wydał decyzję w I instancji.

ZJ

ⒸⓅ

C4-5