Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych z tytułu naruszenia zasad udzielania zamówień publicznych jest niezależna od wartości udzielanego zamówienia.

Wobec powyższego również w przypadku zamówień o wartości nieprzekraczającej progu 30 tys. euro należy się liczyć z odpowiedzialnością określoną w przepisach wyżej wskazanej ustawy. Dodatkowo zauważyć należy, iż odpowiedzialność przewidzianą w przepisach ustawy o odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ponosi nie osoba prawna lub jednostka organizacyjna, ale konkretne osoby podejmujące określone czynności związane z prowadzeniem gospodarki finansowej. Przewidziana w przepisach tej ustawy odpowiedzialność nie odnosi się wyłącznie do jednostek zaliczanych do sektora finansów publicznych. Stosownie do treści art. 4 pkt 4 tej ustawy odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych podlegają również osoby gospodarujące środkami publicznymi przekazanymi jednostkom niezaliczanym do sektora finansów publicznych.

Znikomy stopień szkodliwości dla finansów publicznych

Biorąc pod uwagę fakt, że próg bagatelności, określony ustawą - Prawo zamówień publicznych, dotyczy zamówień o stosunkowo niskiej wartości, grożący finansom publicznym uszczerbek z tytułu ewentualnego naruszenia zasad wydatkowania środków publicznych może być znikomy. Okoliczność tę bierze pod uwagę ustawa o naruszeniu dyscypliny finansów publicznych, która w art. 28 ust. 1 stanowi, iż nie dochodzi się odpowiedzialności za naruszenie dyscypliny finansów publicznych, którego stopień szkodliwości dla finansów publicznych jest znikomy.

Przy ocenie stopnia społecznej szkodliwości uwzględnia się wagę naruszonych obowiązków, sposób i okoliczności ich naruszenia, a także skutki naruszenia, biorąc pod uwagę w szczególności:

● wysokość uszczuplonych środków publicznych,

● kwotę środków publicznych niewpłaconych lub niezwróconych na właściwy rachunek budżetu państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych,

● kwotę środków publicznych wydatkowanych bez upoważnienia lub z jego przekroczeniem albo niezgodnie z przeznaczeniem,

● wysokość zobowiązań zaciągniętych bez upoważnienia lub z jego przekroczeniem,

● kwotę odsetek, kar i opłat zapłaconych wskutek zwłoki w opłaceniu należności.

Należy zatem podkreślić, że w odniesieniu do zamówień podprogowych przy ocenie stopnia szkodliwości dla finansów publicznych istotne znaczenie będzie miało ustalenie wysokości uszczuplonych środków publicznych, w konsekwencji wydatkowania ich w sposób nieoszczędny i nieefektywny.

Odpowiedzialność za naruszenie dyscypliny finansów publicznych oparta jest na zasadzie winy. Ponosi ją osoba, której można przypisać winę w związku z danym naruszeniem. Odpowiedzialność taką ponosi także osoba, która wydała polecenie wykonania czynu naruszającego dyscyplinę finansów publicznych. Odpowiedzialność ta jest ponoszona zarówno za umyślne, jak i nieumyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych.

Naruszenie dyscypliny finansów publicznych jest popełnione umyślnie, jeżeli sprawca miał zamiar je popełnić (tzn. chciał je popełnić albo przewidując możliwość jego popełnienia, na to się godził). Natomiast nieumyślne naruszenie dyscypliny finansów publicznych ma miejsce wówczas, kiedy sprawca nie mając zamiaru jego popełnienia, jednak je popełnił wskutek niezachowania ostrożności wymaganej w danych okolicznościach, mimo że możliwość taką przewidywał lub mógł przewidzieć.

Kary za naruszenie dyscypliny finansów publicznych

Za naruszenie dyscypliny finansów publicznych ustawodawca przewidział poniższy katalog kar:

● upomnienie,

● nagana,

● kara pieniężna (wymierzana w wysokości od jednokrotności do trzykrotności miesięcznego wynagrodzenia osoby odpowiedzialnej za naruszenie dyscypliny finansów publicznych),

● zakaz pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi (kara wymierzana na okres od roku do 5 lat).

Kara zakazu pełnienia funkcji związanych z dysponowaniem środkami publicznymi wyklucza możliwość np.:

● pełnienia funkcji kierownika, zastępcy kierownika lub dyrektora generalnego, członka zarządu, skarbnika, głównego księgowego, zastępcy głównego księgowego,

● reprezentowania interesów majątkowych Skarbu Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub innej jednostki sektora finansów publicznych,

● członkostwa w organach stanowiących, nadzorczych i wykonawczych państwowych oraz samorządowych osób prawnych.

Karalność naruszenia dyscypliny finansów publicznych ustaje, jeżeli od czasu jego popełnienia upłynęły 3 lata. Jeżeli w tym okresie wszczęto postępowanie o naruszenie dyscypliny finansów publicznych, karalność ustaje z upływem 2 lat od zakończenia tego okresu.

@RY1@i02/2016/093/i02.2016.093.211000100.802.jpg@RY2@

Marek Okniński