Wielkie łączenie skarbówki

Nadchodzi gorący okres dla pracujących w służbie celnej i administracji skarbowej. 1 marca 2017 r. wejdzie w życie większość przepisów ustawy z 16 listopada 2016 r. o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1947, dalej: u.k.a.s.). Regulacja ta zakłada połączenie dotychczas działających oddzielnie służb: celnej, podatkowej i kontroli skarbowej w jeden skonsolidowany aparat skarbowy. Zasady scalenia tych urzędów określa ustawa z 16 listopada 2016 r. - Przepisy wprowadzające ustawę o Krajowej Administracji Skarbowej (Dz.U. z 2016 r. poz. 1948, dalej: u.p.w.). To w niej znajduje się wiele ważnych dla skarbowców i celników regulacji. Ważniejsze z nich staramy się dzisiaj przybliżyć. W tekście pokazujemy dla porządku (skrótowo) nową strukturę organów w ramach Krajowej Administracji Skarbowej (dalej: KAS).

Dotychczas administracja podatkowa i celna zajmująca się gromadzeniem dochodów budżetowych w ramach administracji rządowej ma rozproszoną strukturę terenową, skupioną w trzech niezależnie funkcjonujących pionach:

wadministracja podatkowa (16 izb skarbowych oraz 400 urzędów skarbowych),

wSłużba Celna (16 izb celnych, 45 urzędów celnych wraz ze 141 oddziałami celnymi),

wkontrola skarbowa (16 urzędów kontroli skarbowej).

Według autorów zmian, rozproszenie i powielanie niektórych zadań związanych z procesem poboru należności podatkowych i celnych w ramach poszczególnych służb (np. kontrola prawidłowości realizacji obowiązków podatkowych i celnych, postępowanie egzekucyjne) powoduje, że nie jest możliwe ich realizowanie w sposób spójny i jednolity. To samo dotyczy optymalnego wykorzystania dostępnej kadry oraz zasobów organizacyjnych i finansowych. Poprawę tej sytuacji ma przynieść połączenie administracji podatkowej i, co kluczowe, ma się to przyczynić do zwiększenia skuteczności egzekucji danin publicznych.

Unifikacja urzędów spowoduje to, że zasady zatrudnienia w Krajowej Administracji Skarbowej będą regulowane jednym aktem prawnym, czyli przepisami u.k.a.s. Ustawa ta również obejmie dotychczasowe przepisy dotyczące funkcjonariuszy celnych (zwanych w u.k.a.s służbą celno-skarbową).

RAMKA 1. Uchylane przepisy

Od 1 marca 2017 r. tracą moc ustawy:

n z 28 września 1991 r. o kontroli skarbowej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 720 ze zm.);

n z 21 czerwca 1996 r. o urzędach i izbach skarbowych (t.j. Dz. U. z 2015 r. poz. 578 ze zm.);

n z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1799 ze zm.);

n z 10 lipca 2015 r. o administracji podatkowej (Dz.U. z 2015 r. poz. 1269 ze zm.).

Zasoby kadrowe KAS

Pracownicy jednostek organizacyjnych KAS (członkowie korpusu służby cywilnej)

funkcjonariusze służby celno-skarbowej (jednolita umundurowana formacja, regulowana przepisami u.k.a.s.).

@RY1@i02/2017/022/i02.2017.022.05000010b.101(c).gif@RY2@

agp

Zasoby kadrowe KAS

Nowa struktura administracji

Zgodnie z art. 160 ust. 1 u.p.w. ustanawia się organy KAS. Tak jak w dotychczasowym stanie prawnym jednym z nich jest minister finansów. Będzie on odpowiedzialny za koordynowanie i współdziałanie w kształtowaniu polityki państwa w zakresie zadań KAS. Minister będzie też określał czteroletnie kierunki działania i rozwoju KAS.

RAMKA 2. Organy administracji skarbowej

Należą do nich:

● minister finansów;

● szef Krajowej Administracji Skarbowej;

● dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej;

● dyrektor izby administracji skarbowej;

● naczelnik urzędu celno-skarbowego;

● naczelnik urzędu skarbowego.

Rolę wiodącą z punktu widzenia realizacji zadań tego aparatu urzędniczego przypisano szefowi KAS. Podlega on ministrowi finansów i jest sekretarzem stanu w tym resorcie. Szefa KAS powołuje prezes Rady Ministrów na wniosek ww. ministra. Jego zadania określa art. 14 u.k.a.s. Szef KAS jest organem wyższego stopnia w stosunku do dyrektorów izb administracji skarbowej. W celu zapewnienia sprawnego i efektywnego wykonywania zadań przez podległe mu organy może on wydawać zarządzenia, by zadania wykonywane przez podległe mu organy przebiegały sprawnie i efektywnie. Szef KAS działa przy pomocy zastępców (w randze podsekretarzy stanu w Ministerstwie Finansów). Może być ich nie więcej niż trzech. Powołuje ich prezes Rady Ministrów na wniosek ministra finansów.

Dyrektor KAS

Od 1 marca 2017 r. organem KAS będzie dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej. Powołuje i odwołuje go minister finansów na wniosek szefa KAS. Następuje to z dniem wskazanym w akcie. Dyrektorem Krajowej Informacji Skarbowej można być nie dłużej niż pięć lat. Minister finansów na wniosek szefa KAS może przedłużyć ten termin, jednak nie więcej niż o kolejne pięć lat. Dyrektor będzie działał przy pomocy zastępców, których powoła szef KAS na jego wniosek.

Zadania dyrektora KAS określa art. 22 ust. 1 u.k.a.s. Od 1 marca 2017 r. zacznie też funkcjonować podmiot obsługujący tego dyrektora, czyli Krajowa Informacja Skarbowa, która będzie państwową jednostką budżetową. Głównym zadaniem tego organu będzie z kolei zapewnianie jednolitej i powszechnie dostępnej informacji podatkowej i celnej, w tym jej przetwarzanie i udostępnianie. Osoba odwołana ze stanowiska dyrektora KAS zachowuje prawo do dotychczasowego wynagrodzenia przez okres trzech miesięcy, jeżeli jest ono wyższe od przysługującego mu na nowym stanowisku pracy albo służby w KAS.

Szef izby

Kolejnym organem KAS będzie dyrektor izby administracji skarbowej. Powołuje go minister finansów na wniosek szefa KAS. Z art. 24 ust. 3-7 u.k.a.s. wynikają analogiczne zasady jego powoływania i odwoływania jak w przypadku dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej. Działa on przy pomocy zastępcy, którego powołuje szef KAS na wniosek dyrektora izby administracji skarbowej. Zadania dyrektora izby administracji skarbowej określa art. 25 u.k.a.s. Jednostką organizacyjną, przy pomocy której organ ten wykonuje swoje zadania, jest izba administracji skarbowej.

Organami KAS będą też naczelnik urzędu skarbowego i naczelnik urzędu celno-skarbowego. Ten pierwszy był już przewidziany jako organ administracji podatkowej. Naczelnika ww. urzędów powołuje i odwołuje szef KAS na wniosek dyrektora izby administracji skarbowej. Następuje to według zasad określonych w ustawie z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1345 ze zm.), odnoszących się do wyższych stanowisk służbowych, tj. w drodze powołania przez uprawnione organy. Zasady powierzenia stanowiska są takie same jak w przypadku powyższych organów. Obaj naczelnicy działają przy pomocy zastępcy, którego powołuje i odwołuje dyrektor izby administracji skarbowej na wniosek danego naczelnika. Jednostkami organizacyjnymi, przy pomocy których naczelnik wykonuje swoje zadania, są odpowiednio urząd skarbowy i urząd celno-skarbowy.

WAŻNE

Obsadzanie najważniejszych stanowisk w administracji skarbowej następuje według zasad określonych w ustawie o służbie cywilnej, odnoszących się do wyższych stanowisk służbowych, tj. w drodze powołania przez uprawnione organy.

Zintegrowane usługi informatyczne i Krajowa Szkoła Skarbowości

Z przepisów u.k.a.s. i u.p.w. wynika, że 1 stycznia 2018 r. powstanie Centrum Informatyki Krajowej Administracji Skarbowej. Powołaniem tej jednostki zajmuje się pełnomocnik powołany przez szefa KAS. Podmiot ten ma powstać na bazie zasobów (majątkowych, osobowych, kompetencyjnych) funkcjonujących dotychczas w strukturze centrali Ministerstwa Finansów, tj. częściowo departamentu informatyzacji oraz częściowo z lokalnych zasobów jednostek terenowych.

Centrum będzie się koncentrować na potrzebach i zadaniach administracji skarbowej. Uwolni choćby jednostki organizacyjne KAS od kosztów związanych z zakupem i utrzymaniem infrastruktury teleinformatycznej na potrzeby centralnych systemów informatycznych. Korzyścią dla jednostek organizacyjnych będzie również scentralizowanie zarządzania usługami informatycznymi KAS. Zapewni to sprawne funkcjonowanie oraz racjonalne rozwijanie systemów informatycznych resortu finansów. Jednostką tą będzie kierował dyrektor.

Z kolei 1 marca 2017 r. Centrum Edukacji Zawodowej resortu finansów stanie się Krajową Szkołą Skarbowości. Ta przejmie mienie swojego poprzednika (art. 160 u.p.w.). A pracownicy zatrudnieni w centrum staną się co do zasady pracownikami Krajowej Szkoły Skarbowości i zachowają ciągłość pracy.

Z urzędu do izby

Od 2 grudnia 2016 r. izba skarbowa stała się izbą administracji skarbowej. Przejęła tego dnia należności i zobowiązania swojej poprzedniczki. Następnie 1 marca 2017 r. wchłonie ona mającą siedzibę w tym samym województwie izbę celną i urząd kontroli skarbowej. Izba administracji skarbowej wstąpi tego dnia we wszelkie prawa i obowiązki łączonych jednostek, bez względu na charakter stosunku prawnego, z którego te prawa i obowiązki wynikają. A należności i zobowiązania izby celnej oraz urzędu kontroli skarbowej staną się należnościami i zobowiązaniami izby.

Od 1 marca 2017 r. izba przejmie też urzędy celne wraz z podległymi oddziałami celnymi. Stanie się ona następcą prawnym tych podmiotów. Pracownicy zatrudnieni w izbach skarbowych 2 grudnia 2016 r. stali się pracownikami w izbach administracji skarbowej i zachowali ciągłość pracy, a w sprawach wynikających ze stosunku pracy stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Wyżej wymienione osoby otrzymają, nie później niż do 28 lutego 2017 r., pisemną informację o miejscu wykonywania obowiązków służbowych, jeżeli się ono zmienia. Jeśli ktoś takiego dokumentu nie dostanie, to znaczy, że powierzono mu wykonywanie obowiązków służbowych w dotychczasowym miejscu pracy.

WAŻNE

Pracownicy izb administracji skarbowej otrzymają, nie później niż do 28 lutego 2017 r., pisemną informację o miejscu wykonywania obowiązków służbowych, jeżeli ulega ono zmianie. Niewręczenie takiego dokumentu oznacza powierzenie wykonywania obowiązków służbowych w dotychczasowym miejscu pracy.

Pracownicy zatrudnieni w izbach celnych oraz funkcjonariusze pełniący tam służbę albo w komórkach urzędu obsługującego ministra finansów 1 marca 2017 r. staną się odpowiednio pracownikami zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych KAS albo funkcjonariuszami służby celno-skarbowej i zachowają ciągłość pracy i służby. W sprawach wynikających ze stosunku pracy i służbowego stosuje się do nich przepisy dotychczasowe. Zasada ta obowiązywać będzie też pracowników urzędów kontroli skarbowej. Natomiast pracownicy izb skarbowych zatrudnionych przed 1 marca 2017 r. w izbach skarbowych: w Bydgoszczy, Katowicach, Łodzi, Poznaniu i Warszawie, realizujący zadania w biurach Krajowej Informacji Podatkowej oraz w Izbie Celnej w Katowicach, wykonujący obowiązki informacji celnej, staną się po tym terminie pracownikami Biura Krajowej Informacji Skarbowej.

Wymienieni pracownicy i funkcjonariusze do 28 lutego 2017 r. otrzymają też pisemną informację o miejscu wykonywania obowiązków służbowych, jeżeli ulega ono zmianie. Brak informacji w tym terminie jest równoznaczny z powierzeniem wykonywania obowiązków służbowych w dotychczasowym miejscu.

RAMKA 3. Nowe warunki do 31 maja

Dyrektorzy Krajowej Informacji Skarbowej, izby administracji skarbowej oraz Krajowej Szkoły Skarbowości składają odpowiednio pracownikom oraz funkcjonariuszom, w terminie do 31 maja 2017 r., pisemną propozycję określającą nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby, która uwzględnia posiadane kwalifikacje i przebieg dotychczasowej pracy lub służby, a także dotychczasowe miejsce zamieszkania.

Zadania przejściowe

W art. 166 u.p.w. wymieniony został podział zadań, które mają być wykonywane przez pracowników wywiadu skarbowego i wyodrębnionych komórek organizacyjnych kontroli skarbowej. Niektóre z nich dotyczą również pracowników i funkcjonariuszy celnych. Ma on charakter przejściowy i ma obowiązywać nie dłużej niż do 31 sierpnia 2017 r.

TABELA 1. Tymczasowy podział obowiązków dla pracowników wywiadu skarbowego i wyodrębnionych komórek organizacyjnych kontroli skarbowej ⒸⓅ

Pracownicy	Zadania
	Realizacja dochodów z podatków, opłat oraz niepodatkowych należności budżetowych, jak również innych należności, na podstawie odrębnych przepisów, z wyjątkiem podatków i należności budżetowych, w zakresie których właściwe są inne organy (art. 2 ust. 1 pkt 1 u.k.a.s.). *)
Realizacja dochodów z należności celnych oraz innych opłat związanych z przywozem i wywozem towarów (art. 2 ust. 1 pkt 2 u.k.a.s.).*)
Rozpoznawanie, wykrywanie i zwalczanie przestępstw skarbowych i wykroczeń skarbowych, zapobieganie tym przestępstwom i wykroczeniom oraz ściganie ich sprawców (art. 2 ust. 1 pkt 13 u.k.a.s.).
Rozpoznawanie, wykrywanie i zwalczanie przestępstw i wykroczeń związanych z naruszeniem przepisów dotyczących towarów, którymi obrót podlega zakazom lub ograniczeniom na mocy przepisów prawa polskiego, prawa Unii Europejskiej lub umów międzynarodowych, zapobieganie tym przestępstwom i wykroczeniom, jeżeli zostały ujawnione przez służbę celno-skarbową oraz ściganie ich sprawców (art. 2 ust. 1 pkt 14 u.k.a.s.).*)
Rozpoznawanie, wykrywanie i zwalczanie przestępstw określonych w art. 258, art. 270, art. 271, art. 273 oraz w art. 286 par. 1 ustawy z 6 czerwca 1997 r. - Kodeks karny (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1137, dalej: k.k.), w związku z którymi nastąpiło uszczuplenie lub narażenie na uszczuplenie należności publicznoprawnej, zapobieganie tym przestępstwom oraz ściganie ich sprawców, jeżeli zostały ujawnione przez KAS (art. 2 ust. 1 pkt 15 u.k.a.s.).*)
Rozpoznawanie, wykrywanie i zwalczanie przestępstw określonych w: n art. 228-231 k.k., popełnionych przez osoby zatrudnione w jednostkach organizacyjnych KAS albo funkcjonariuszy, w związku z wykonywaniem czynności służbowych, n art. 229 k.k., popełnionych przez osoby niezatrudnione w jednostkach organizacyjnych KAS albo niebędące funkcjonariuszami, w związku z wykonywaniem czynności służbowych przez osoby zatrudnione w jednostkach organizacyjnych KAS albo funkcjonariuszy, n art. 190, art. 222, art. 223 i art. 226 k.k., skierowanych przeciwko osobom zatrudnionym w jednostkach organizacyjnych KAS albo funkcjonariuszom podczas pełnienia obowiązków służbowych lub w związku z ich pełnieniem - oraz zapobieganie tym przestępstwom i ściganie ich sprawców (art. 2 ust. 1 pkt 16 u.k.a.s.).*) Wykonywanie kontroli celno-skarbowej w zakresie prawidłowości i prawdziwości składanych oświadczeń o stanie majątkowym przez osoby zatrudnione w jednostkach organizacyjnych KAS oraz funkcjonariuszy (art. 14 ust. 1 pkt 7 u.k.a.s.).
Zapewnianie ochrony fizycznej i technicznej osobom zatrudnionym w jednostkach organizacyjnych KAS oraz funkcjonariuszom, a w uzasadnionych przypadkach także innym osobom, organom i instytucjom państwowym (art. 14 ust. 1 pkt 19, art. 33 ust. 1 pkt 15 u.k.a.s.).
	Wykonywanie czynności operacyjno-rozpoznawczych (art. 113 u.k.a.s.).
Uzyskiwanie danych telekomunikacyjnych, pocztowych i internetowych (art. 114-116 u.k.a.s.).
Obserwacja i rejestracja przy użyciu środków technicznych zdarzeń w miejscach publicznych (art. 117 u.k.a.s.).
Kontrola operacyjna (art. 118 u.k.a.s.).
Zakup kontrolowany (art. 119 u.k.a.s.).
Niejawne nadzorowanie wytwarzania, przemieszczania i przechowywania przedmiotów przestępstwa (art. 120 u.k.a.s.).
Zasady postępowania z dowodami i informacjami uzyskanymi w trakcie czynności operacyjno-rozpoznawczych (art. 122-125 u.k.a.s.).
Współdziałanie z organami, służbami i instytucjami państwowymi uprawnionymi do wykonywania czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz właściwymi organami i instytucjami państw członkowskich Unii Europejskiej (art. 126 u.k.a.s.).
Nieodpłatne uzyskiwanie, gromadzenie i przetwarzanie danych ze zbiorów danych, w tym zbiorów danych osobowych prowadzonych przez organy władzy publicznej oraz państwowe lub samorządowe jednostki organizacyjne (art. 127 u.k.a.s.).
Pomoc innych osób przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych (art. 128 ust. 1 u.k.a.s.).
Posługiwanie się przy wykonywaniu czynności operacyjno-rozpoznawczych dokumentami, które uniemożliwiają ustalenie danych identyfikujących oraz środków, które służyły przy ich wykonywaniu (art. 131 ust. 1, 2 i 5 u.k.a.s.) **).

Do wykonywania zadania uprawnieni są też: *) funkcjonariusze celni; **) pracownicy wyodrębnionych komórek organizacyjnych kontroli skarbowej oraz funkcjonariusze celni

Służba celno-skarbowa

Każdy funkcjonariusz, który otrzymał propozycję pełnienia służby w służbie celno-skarbowej, zachowuje jej ciągłość. Przysługuje mu stopień równorzędny do dotychczasowego. Natomiast gdy celnik dostał propozycję zostania pracownikiem cywilnym, a jest uprawniony do świadczeń, o których mowa w art. 93 ustawy z 27 sierpnia 2009 r. o Służbie Celnej (chodzi o zwrot kosztów przeniesienia lub równoważnik pieniężny), to na jego wniosek jest przenoszony do izby administracji skarbowej właściwej ze względu na miejsce stałego zamieszkania.

Dla pracownika propozycja wstąpienia do służby celno-skarbowej będzie jednocześnie decyzją ustalającą jej warunki. Osobie, która ją otrzyma, przysługiwać będzie prawo do złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy. Wnosić się go będzie w terminie 14 dni od przyjęcia propozycji. Złożenie wniosku nie wstrzyma jednak wykonania decyzji. Do postępowań w ww. sprawach stosować się będzie przepisy ustawy z 14 czerwca 1960 r. - Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 23 ze zm.). Decyzję wydaną w postępowaniu z wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy zaskarżyć będzie można do sądu administracyjnego.

Dla ministerialnych celników

Odrębną regulację przewidziano dla celników pracujących w resorcie finansów. Do 31 maja 2017 r. dyrektor generalny MF w porozumieniu z szefem KAS składa pracownikom oraz funkcjonariuszom celnym odpowiednio zatrudnionym albo pełniącym służbę w ministerstwie, pisemną propozycję pracy określającą nowe warunki płacy i pracy, a szef KAS składa propozycję pełnienia służby dotychczasowym funkcjonariuszom celnym tego resortu.

Natomiast szef KAS w porozumieniu z dyrektorem generalnym przedkłada pracownikom zatrudnionym w Ministerstwie Finansów pisemną propozycję pełnienia służby wraz z jej warunkami. Propozycja pełnienia służby w służbie celno-skarbowej stanowi decyzję ustalającą jej warunki. W terminie 14 dni od przyjęcia tej oferty przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

WAŻNE

Propozycja pełnienia służby w służbie celno-skarbowej stanowi decyzję ustalającą warunki jej pełnienia. W terminie 14 dni od przyjęcia tej oferty przysługuje wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Składane propozycje mają uwzględniać posiadane kwalifikacje pracownika (funkcjonariusza) i przebieg dotychczasowej pracy (służby), a także dotychczasowe miejsce zamieszkania.

Ustanie stosunków pracy

31 sierpnia 2017 r., w myśl art. 170 ust. 1 u.p.w., wygasają stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS (czyli Krajowej Informacji Skarbowej, izbie administracji skarbowej lub Krajowej Szkole Skarbowości) oraz stosunki służbowe osób pełniących służbę (w komórce organizacyjnej Ministerstwa Finansów, Krajowej Informacji Skarbowej, izbie administracji skarbowej lub Krajowej Szkole Skarbowości), które do 31 maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby.

Podobnie stanie się po upływie trzech miesięcy, licząc od miesiąca następującego po tym, w którym pracownik albo funkcjonariusz złożył oświadczenie o odmowie przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby. Wygaśnięcie w tym przypadku nie może nastąpić później niż 31 sierpnia 2017 r.

WAŻNE

31 sierpnia 2017 r. wygasają stosunki pracy osób zatrudnionych w jednostkach KAS, które do 31 maja 2017 r. nie otrzymają pisemnej propozycji określającej nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby.

Z art. 170 ust. 3 u.p.w. wynika, że wygaśnięcie stosunku służbowego celnika traktowane będzie jako zwolnienie ze służby. Ponadto w związku z tą okolicznością pracownikom oraz funkcjonariuszom przysługiwać będą świadczenia należne odpowiednio w związku z likwidacją urzędu albo zniesieniem jednostki organizacyjnej w rozumieniu ustawy o Służbie Celnej.

Ale uwaga, rozwiązań dotyczących wygaśnięcia stosunku pracy i przysługujących z tego tytułu świadczeń nie będzie się stosowało do urzędników korpusu służby cywilnej. Do nich mają zastosowanie przepisy rozdziału 5 (Zmiana i ustanie stosunku pracy w służbie cywilnej) ustawy z 21 listopada 2008 r. o służbie cywilnej (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1345 ze zm.).

WAŻNE

Pracownikom, a także funkcjonariuszom pełniącym służbę w ministerstwie, którym nie zostanie złożona propozycja określająca nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w terminie do 31 maja 2017 r., zostanie wręczona pisemna informacja o braku propozycji.

Rozwiązanie zawarte w art. 170 ust. 1 u.p.w. będzie dotyczyło także pracowników zatrudnionych w Ministerstwie Finansów. Z tym że pracownikom tym, a także funkcjonariuszom pełniącym służbę w ministerstwie, którym nie zostanie złożona propozycja określająca nowe warunki zatrudnienia albo pełnienia służby w terminie do 31 maja 2017 r., zostanie wręczona pisemna informacja o braku propozycji.

WAŻNE

Pracownik albo funkcjonariusz, któremu zostanie przedstawiona propozycja zatrudnienia albo pełnienia służby, złoży w terminie 14 dni od jej otrzymania oświadczenie o przyjęciu albo odmowie jej przyjęcia. Niezłożenie oświadczenia w tym terminie będzie oznaczało odmowę przyjęcia oferty zatrudnienia albo pełnienia służby.

Skutki przyjęcia oferty przez celnika

Z art. 171 ust. 1 u.p.w. wynika, że w przypadku przyjęcia propozycji zatrudnienia albo pełnienia służby, z dniem określonym w propozycji dotychczasowy stosunek:

wpracy na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony albo określony,

wsłużby w służbie przygotowawczej albo stałej

- przekształci się odpowiednio w stosunek pracy albo służby w służbie celno-skarbowej, odpowiednio na podstawie umowy o pracę na czas nieokreślony albo określony, mianowania do służby przygotowawczej albo służby stałej.

W powyżej sytuacji celnik nie będzie musiał ponownie składać ślubowania i zwracać kosztów nauki w formach szkolnych, pozaszkolnych oraz na kursach zawodowych w służbie przygotowawczej, której koszty zostały pokryte z budżetu państwa. Określone zostały też okresy, które będą wliczane do czasu służby w służbie celno-skarbowej oraz pracy w jednostkach KAS, od którego będą zależeć uprawnienia i świadczenia należne funkcjonariuszowi oraz pracownikowi, określone w art. 171 ust. 2 u.p.w.

RAMKA 4. Wliczanie okresów

Do czasu służby w służbie celno-skarbowej oraz pracy w jednostkach KAS wliczany będzie okres:

n służby w Służbie Celnej,

n pracy w:

- jednostkach organizacyjnych Służby Celnej,

- izbach skarbowych i urzędach skarbowych,

- urzędach kontroli skarbowej,

- Centrum Edukacji Zawodowej Resortu Finansów,

- Ministerstwie Finansów,

- administracji celnej.

Dodatkowe wymagania i uprawnienia

Z art. 173 u.p.w. wynika, że osoby, które zajmują stanowiska (ewentualnie pełnią obowiązki) dyrektorów i wicedyrektorów izb skarbowych, naczelników urzędów skarbowych i ich zastępców przed 1 marca 2017 r. (czyli przed wejściem w życie u.p.w.), powołane na stanowiska dyrektorów izb administracji skarbowej i ich zastępców oraz naczelników urzędów skarbowych i ich zastępców, mogą je zajmować, jeżeli w ciągu trzech lat od ww. terminu spełnią warunki określone w art. 24 ust. 2 pkt 5 i 6 u.k.a.s. Chodzi o posiadanie kwalifikacji drugiego stopnia w zakresie prawa, administracji, ekonomii, zarządzania lub w innym zakresie, uzupełnione studiami podyplomowymi w zakresie ww. kierunków. Należy też mieć co najmniej pięcioletni staż pracy lub służby.

Urzędnik służby cywilnej, który przyjął propozycję zostania celnikiem, zachowa prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego za rok 2017. Natomiast pracownik, który przyjął taką samą ofertę i spełnia warunki, o których mowa w art. 216 ust. 4 u.k.a.s. (15 lub 20 lat w służbie), nabywa prawo do dodatkowego urlopu wypoczynkowego za rok 2017 proporcjonalnie do okresu pełnienia służby w służbie celno-skarbowej. Zgodnie z ww. przepisem funkcjonariuszowi, który osiągnął określony staż służby w służbie celno-skarbowej, przysługuje dodatkowy urlop wypoczynkowy w każdym roku kalendarzowym w wymiarze:

w5 dni, jeżeli pełni służbę co najmniej 15 lat;

w10 dni, jeżeli pełni służbę co najmniej 20 lat.

W przypadku gdy celnik przyjął propozycję pracy cywilnej, zachowa prawo do:

wdodatkowego urlopu wypoczynkowego za rok 2017,

wpłatnego urlopu zdrowotnego w roku 2017.

Ponadto nie będzie musiał zwrócić równowartości pieniężnej składników umundurowania oraz kosztów nauki.

Z kolei art. 174 u.p.w. jest regulacją przejściową, która ustala zasady przyznawania świadczeń socjalnych członkom formacji w 2017 r. W sytuacji przyjęcia propozycji pracy funkcjonariuszom (byłym celnikom, w tym emerytom i rencistom, a także członkom ich rodzin) świadczenia socjalne będą przyznawane na podstawie art. 210 u.k.a.s. albo z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych utworzonego zgodnie z ustawą z 4 marca 1994 r. o zakładowym funduszu świadczeń socjalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 800 ze zm.). W przypadku zaś gdy pracownik przyjął ofertę zostania celnikiem, to świadczenia te wypłacane mu będą według ww. trybów, tylko że w odwrotnej kolejności.

Zakaz powiązań

Do 31 marca 2017 r. pracownicy oraz funkcjonariusze będą musieli złożyć pisemną informację dotyczącą powstania między nimi a osobami będącymi funkcjonariuszami albo zatrudnionymi w jednostkach organizacyjnych KAS stosunku małżeństwa, pokrewieństwa do drugiego stopnia włącznie, powinowactwa pierwszego stopnia, przysposobienia, opieki lub kurateli, a także prowadzenia wspólnego gospodarstwa domowego. W przypadku powstania podległości służbowej osoby takie nie będą mogły być zatrudnione albo pełnić służby w jednostkach organizacyjnych KAS. W razie niezłożenia informacji w tym terminie z powodu nieobecności, informację składa się pierwszego dnia po stawieniu się do służby (pracy). Wzór takiego oświadczenia określi minister finansów rozporządzeniem.

Również do 31 marca 2017 r. osoby urodzone przed 1 sierpnia 1972 r. będą musiały złożyć oświadczenie lustracyjne. Jeśli ktoś złożył taki dokument wcześniej, trzeba będzie przekazać właściwemu organowi jedynie informację o tym fakcie.

Od 2 grudnia 2016 r. obowiązuje już art. 178 u.p.w., który nakazuje zakończyć do 28 lutego 2017 r. wszystkie rekrutacje.

RAMKA 5. Zakończenie naborów

Wszczęte i niezakończone przed dniem wejścia w życie u.p.w.:

n postępowania kwalifikacyjne do Służby Celnej, komórek wywiadu skarbowego oraz wyodrębnionych komórek organizacyjnych kontroli skarbowej;

n nabory:

- do korpusu służby cywilnej w komórkach Ministerstwa Finansów,

- do korpusu służby cywilnej w izbie skarbowej, urzędzie kontroli skarbowej i izbie celnej,

- na stanowisko dyrektora izby skarbowej, dyrektora urzędu kontroli skarbowej, naczelnika urzędu skarbowego,

n rekrutacje na stanowiska dyrektora izby celnej, naczelnika urzędu celnego i ich zastępców,

n rekrutacje wewnętrzne w Służbie Celnej

- kończą się 28 lutego 2017 r.

WAŻNE

Służba przygotowawcza funkcjonariusza celnego rozpoczęta i niezakończona przed 1 marca 2017 r. trwa dalej na podstawie u.k.a.s. Zalicza się mu też dotychczas odbyte szkolenia oraz złożone albo potwierdzone egzaminy.

Postępowania dyscyplinarne

Do postępowań dyscyplinarnych celników wszczętych i niezakończonych przed 1 marca 2017 r. stosować się będzie przepisy działu VII rozdziału 2 u.k.a.s., chyba że regulacje dotychczasowe są względniejsze dla obwinionego. 1 marca 2017 r. kończy się kadencja rzecznika dyscyplinarnego powołanego na podstawie art. 171 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej.

Natomiast sprawami wszczętymi i niezakończonymi przed 1 marca 2017 r., prowadzonymi na podstawie rozdziału 9 ustawy o służbie cywilnej zajmą się komisje dyscyplinarne właściwe dla jednostki KAS, w której obwiniony wykonywać będzie obowiązki służbowe po 1 marca 2017 r. Wszystkie dotychczas podjęte czynności pozostają w mocy.

Przepisy u.p.w. wskazują również zasady dokonywania ocen okresowych członka korpusu służby cywilnej zatrudnionego w przekształcanej, łączonej albo znoszonej jednostce organizacyjnej oraz funkcjonariusza celnego pełniącego służbę w tej jednostce. Sporządza się ją, jeżeli od dnia sporządzenia ostatniej oceny okresowej upłynęło więcej niż 12 miesięcy. W przypadku osób ocenianych po raz pierwszy, ocenę sporządza się, jeżeli okres podlegający tej analizie jest dłuższy niż 6 miesięcy.

Z kolei zgodnie z art. 253 ust. 1 u.k.a.s. sprawy dyscyplinarne członków korpusu służby cywilnej zajmujących stanowiska dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i dyrektora izby administracji skarbowej rozpatrywane będą w pierwszej instancji przez komisję dyscyplinarną powołaną przez szefa KAS spośród członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w Ministerstwie Finansów. Rzecznika dyscyplinarnego do spraw dyscyplinarnych członków korpusu służby cywilnej zajmujących stanowiska dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej i dyrektora izby administracji skarbowej powoła szef KAS spośród członków korpusu służby cywilnej zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych.

Legitymacje służbowe

Ustawodawca przewidział trzyletni okres na zmiany dotyczące legitymacji służbowych, składników umundurowania, oznakowania pojazdów i jednostek pływających i samochodów służbowych oraz decyzji dotyczących przydzielenia broni służbowej. Ważność legitymacji wydanych przed 1 marca 2017 r. pracownikom oraz funkcjonariuszom będzie utrzymana do czasu wydania nowych. Z tym że nie będą one ważne dłużej niż trzy lata od dnia wejścia w życie u.k.a.s.

Przez taki sam czas będą ważne składniki umundurowania, oznakowanie pojazdów służbowych i jednostek pływających Służby Celnej oraz pojazdów służbowych kontroli skarbowej. Również trzy lata zachowają ważność decyzje w sprawie przydzielenia broni służbowej wydane przez organy kontroli skarbowej i Służby Celnej.

W służbie

W art. 151-252, a także art. 254-277 u.k.a.s. uregulowane zostały kwestie związane ze służbą funkcjonariuszy celnych. Przepisy te stanowią tym samym rodzaj odrębnej pragmatyki służbowej. W zasadniczej części powielone zostały odpowiednie rozwiązania zawarte w dotychczasowej ustawie o Służbie Celnej. Z uwagi na niezwykle obszerną regulację nie było możliwe jej szczegółowe omówienie w niniejszym tekście. Dlatego pokazujemy tylko najwważniejsze różnice.

TABELA 2. Najważniejsze różnice ⒸⓅ

Tak jest	Tak będzie
Nie przewidziano takiego rozwiązania.	Informacje o wolnych stanowiskach w służbie celno-skarbowej, na których są wykonywane czynności operacyjno-rozpoznawcze, oraz o kandydatach zgłaszających się na te stanowiska, a także o nawiązaniu stosunku służbowego w wyniku naboru nie podlegają upowszechnianiu i udostępnianiu.
Brak regulacji.	W okresie tej służby celnikowi wyznacza się opiekuna spośród funkcjonariuszy.
Brak regulacji.	Zawieszenie polega na odsunięciu funkcjonariusza od wykonywania dotychczasowych obowiązków. W okresie tym można powierzyć funkcjonariuszowi wykonywanie innych obowiązków służbowych. Funkcjonariusz zawieszony w pełnieniu obowiązków służbowych jest zobowiązany niezwłocznie złożyć do depozytu legitymację służbową oraz zdać przedmioty, sprzęt i urządzenia związane z wykonywanymi przez niego zadaniami, w szczególności akta i inne dokumenty prowadzonych przez niego spraw.
Składa się corocznie do 15 maja.	Składa się corocznie do 31 marca.
Regulacje nie podają takich powodów	Zwolnienie lekarskie obejmuje okres, w czasie którego funkcjonariusz jest zwolniony od pełnienia służby z powodu: przebywania na obserwacji w podmiocie leczniczym w wyniku skierowania przez komisję lekarską podległą ministrowi właściwemu do spraw wewnętrznych; zwolnienia od zajęć służbowych z powodu wypadku pozostającego w związku z pełnieniem służby; zwolnienia od zajęć służbowych z powodu choroby powstałej w związku ze szczególnymi właściwościami lub warunkami służby.
Nie przewidziano takich powodów odpowiedzialności.	Stosowanie dyskryminacji i molestowania w rozumieniu przepisów kodeksu pracy.

Praca w KAS

Zgodnie z art. 145 ust. 1 u.k.a.s. zadania kierownika jednostki organizacyjnej w sprawach z zakresu pracy i służby funkcjonariuszy w izbie administracji skarbowej wraz z podległymi jednostkami organizacyjnymi KAS wykonuje dyrektor izby administracji skarbowej.

Oznacza to skonsolidowanie na poziomie izby administracji skarbowej wszystkich procesów pomocniczych, które będą realizowane w podległych urzędach skarbowych i urzędach celno-skarbowych. Dotyczy to przede wszystkim obsługi finansowej i kadrowej jednostki organizacyjnej, zarządzania majątkiem, remontami i inwestycjami, zamówieniami publicznymi, obsługą informatyczną, audytem, kontrolą zarządczą, zarządzaniem jakością, komunikacją, informacjami prawnie chronionymi i bhp. Powyższe zadania będzie zatem realizowała izba administracji skarbowej, a jej dyrektor będzie odpowiedzialny za racjonalne i celowe zarządzanie tym majątkiem.

Wzorem powyższych rozwiązań są regulacje przewidziane w ustawie o urzędach i izbach skarbowych.

Natomiast zadania kierownika jednostki organizacyjnej wobec dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektorów izb administracji skarbowej, dyrektora Krajowej Szkoły Skarbowości, dyrektora Centrum Informatyki KAS oraz funkcjonariuszy pełniących służbę w komórkach organizacyjnych Ministerstwa Finansów wykonuje szef KAS.

Przepisy u.k.a.s. powielają także inne rozwiązania obowiązujące w dotychczasowym stanie prawnym, które mają gwarantować zachowanie zasady dwuinstancyjności.

Otóż zgodnie z art. 146 u.k.a.s. pracownicy izby administracji skarbowej realizujący zadania w urzędach skarbowych w tym zakresie będą podlegać naczelnikom tych urzędów. Podobna reguła dotyczy także celników, którzy pełnią służbę w urzędach celno-skarbowych. Ponadto w indywidualnych sprawach w zakresie ww. zadań dyrektor izby administracji skarbowej nie będzie mógł wydawać poleceń pracownikom i funkcjonariuszom tej izby administracji skarbowej.

Uzyskanie stanowiska

W art. 146 ust. 3 u.k.a.s. określono przypadki, w których wymagane będzie uzyskanie stanowiska odpowiednio naczelnika urzędu skarbowego albo naczelnika urzędu celno-skarbowego przy podejmowaniu decyzji kadrowych dotyczących pracowników wykonujących zadania w urzędzie skarbowym oraz funkcjonariuszy realizujących zadania w urzędzie celno-skarbowym (sprawy z zakresu pracy i służby).

Stanowisko będzie konieczne w razie zmiany warunków pracy albo służby oraz wynagrodzenia albo uposażenia, rozwiązania stosunku pracy albo służby, przeniesienia do innego urzędu w rozumieniu ustawy o służbie cywilnej, jak i do Najwyższej Izby Kontroli oraz przeniesienia funkcjonariusza do innej jednostki organizacyjnej KAS.

WAŻNE

Stanowisko naczelnika urzędu skarbowego albo naczelnika urzędu celno-skarbowego będzie wiążące dla dyrektora izby administracji skarbowej.

Przyjęte rozwiązanie ma na celu wzmocnienie koniecznej niezależności organów pierwszej i drugiej instancji i będzie stanowić gwarancję niezależności pracownika oraz funkcjonariusza w działalności orzeczniczej.

W art. 148 u.k.a.s. przewidziano dodatki do wynagrodzenia lub uposażenia. Będzie to dodatek kontrolerski i orzeczniczy. Składniki te przewidziane są również w dotychczasowych przepisach. Stawki tych dodatków oraz warunki i tryb ich przyznawania określi w drodze rozporządzenia minister finansów.

TABELA 3. Składniki pensji i uposażenia ⒸⓅ

Dodatek	Kiedy przysługuje
	Wysokość
	do 50 proc. wynagrodzenia albo uposażenia zasadniczego	Będzie się należał pracownikowi lub funkcjonariuszowi za wykonywanie: audytu, czynności operacyjno-rozpoznawczych oraz kontroli podatkowej, celno-skarbowej, a także uregulowanej w ustawie z 16 listopada 2000 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 299 ze zm.).
do 20 proc. wynagrodzenia albo uposażenia zasadniczego	Będzie przysługiwał kierownikowi komórki organizacyjnej wykonującej kontrolę, audyt lub czynności operacyjno-rozpoznawcze, który dokonuje osobiście czynności w tym zakresie, albo opracowuje lub weryfikuje dokumentację w wymiarze co najmniej 20 proc. czasu pracy albo służby.
	do 50 proc. wynagrodzenia albo uposażenia zasadniczego	Otrzyma go pracownik oraz funkcjonariusz zatrudniony i pełniący służbę na stanowisku radcy skarbowego za wykonywanie czynności organu, o których mowa w art. 13 par. 2c ordynacji podatkowej, w związku z wydawaniem rozstrzygnięć.

Ujawnienie majątku

Osoby zatrudnione w Krajowej Informacji Skarbowej, izbie administracji skarbowej oraz w pozostałych jednostkach organizacyjnych KAS będą musiały corocznie, w terminie do 31 marca, składać oświadczenia o swoim stanie majątkowym.

Tego obowiązku nie będą miały osoby zatrudnione w tych jednostkach na stanowiskach pomocniczych, robotniczych, obsługowych lub przy sporządzaniu i wydawaniu posiłków. Oświadczenie składać się będzie kierownikowi jednostki organizacyjnej KAS, w której osoba jest zatrudniona. Analizy tych dokumentów będą dokonywali kierownicy tych jednostek oraz właściwa komórka organizacyjna Ministerstwa Finansów. W przypadku osób zatrudnionych w Krajowej Szkole Skarbowości i Centrum Informatyki KAS analizy oświadczeń o stanie majątkowym dokonywać będzie właściwa komórka ministerstwa.

Niebędący funkcjonariuszem dyrektor Krajowej Informacji Skarbowej, dyrektor izby administracji skarbowej, naczelnik urzędu skarbowego, naczelnik urzędu celno-skarbowego, dyrektor ww. szkoły oraz ww. centrum oraz ich zastępcy oświadczenia majątkowe składać będą szefowi KAS.

W zakresie nieuregulowanym do spraw oświadczeń majątkowych osób zatrudnionych w jednostkach organizacyjnych KAS stosować się będzie odpowiednio przepisy ustawy z 21 sierpnia 1997 r. o ograniczeniu prowadzenia działalności gospodarczej przez osoby pełniące funkcje publiczne (t.j. Dz.U. z 2006 r. nr 216, poz. 1584 ze zm.).

Artykuł 150 u.k.a.s. reguluje zagadnienie otrzymania przez członków korpusu służby cywilnej, zatrudnionych w Ministerstwie Finansów albo w jednostce organizacyjnej KAS, propozycji pełnienia służby w służbie celno-skarbowej. Takie przeniesienie będzie też możliwe na wniosek członka korpusu.

Propozycję przeniesienia będzie przedstawiał kierownik jednostki organizacyjnej.

RAMKA 6. Treść oferty

Propozycja przeniesienia powinna określać:

n datę przekształcenia stosunku pracy w stosunek służbowy;

n miejsce służby;

n rodzaj służby;

n stanowisko służbowe;

n stopień służbowy;

n uposażenie.

Członek korpusu służby cywilnej w terminie 7 dni od momentu otrzymania propozycji będzie składał pisemne oświadczenie o przyjęciu albo odmowie jej przyjęcia. Stosunek pracy członka korpusu służby cywilnej, który nie przyjmie propozycji, nie ulega zmianie.

Przeniesienie w związku z otrzymaną propozycją może nastąpić za zgodą dyrektora generalnego Ministerstwa Finansów lub kierownika jednostki organizacyjnej, w której członek korpusu służby cywilnej jest zatrudniony.

WAŻNE

Dotychczasowy stosunek pracy członka korpusu służby cywilnej, który przyjął propozycję wstąpienia do formacji mundurowej, przekształca się w stosunek służbowy na podstawie aktu mianowania.

Członkowi korpusu służby cywilnej, który stanie się funkcjonariuszem, okres stażu pracy w służbie cywilnej lub jednostkach organizacyjnych KAS wliczać się będzie do okresu służby mundurowej.

Treść art. 150 ust. 10 u.k.a.s. reguluje kwestię w zakresie prawa do wynagrodzenia rocznego. Członek korpusu służby cywilnej, który stał się funkcjonariuszem i pracował przez okres krótszy niż sześć miesięcy w danym roku kalendarzowym, nabędzie prawo do wynagrodzenia rocznego w wysokości proporcjonalnej do okresu pracy w Ministerstwie Finansów albo w jednostce organizacyjnej KAS, za który przysługuje wynagrodzenie roczne.

Wskazać należy, że od 1 marca 2017 r. obowiązywać zacznie ust. 3a dodany do art. 2 ust. 1 ustawy o służbie cywilnej przez art. 112 u.p.w., zgodnie z którym korpus służby cywilnej tworzą pracownicy zatrudnieni na stanowiskach urzędniczych w Krajowej Informacji Skarbowej.

@RY1@i02/2017/022/i02.2017.022.05000010b.810(c).jpg@RY2@

Ważne terminy

@RY1@i02/2017/022/i02.2017.022.05000010b.811.jpg@RY2@

Leszek Jaworski

prawnik, specjalista z zakresu prawa administracyjnego