Konkurs na dyrektora szkoły: jak prawidłowo go przeprowadzić

Kandydat na dyrektora szkoły jest wyłaniany w wieloetapowej procedurze na okres pięciu lat szkolnych. Konkurs na szefa tej plac ó wki organizuje organ prowadzący, czyli włodarz lub zarząd powiatu/wojew ó dztwa. To zasada, od kt ó rej ustawa z 14 grudnia 2016 r. - Prawo oświatowe (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1082; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1079; dalej: u.p.o.) nie przewiduje żadnego wyjątku. Złożenie co najmniej jednej formalnie ważnej oferty zobowiązuje organ prowadzący do przeprowadzenia całego postępowania konkursowego, włącznie z częścią merytoryczną i głosowaniem nad kandydaturą. W trybie pozakonkursowym organ prowadzący może w porozumieniu z kuratorem oświaty i szkolnymi radami wyłonić kandydata tylko wtedy, gdy do konkursu nikt się nie zgłosi albo nie zostanie on rozstrzygnięty. Zasadniczo powierzenie stanowiska dyrektora szkoły następuje na pięć lat szkolnych, licząc od 1 września danego roku szkolnego. W uzasadnionych przypadkach okres ten może być kr ó tszy. Ale zgodnie z prawem oświatowym nie dłuższy. Wyłom od tej zasady wprowadzono jednak na czas pandemii, a przepisem, kt ó ry wyjątkowo przewiduje przedłużenie okresu sprawowania funkcji dyrektora, jest par. 11ha pkt 1 rozporządzenia ministra edukacji narodowej z 20 marca 2020 r. w sprawie szczeg ó lnych rozwiązań w okresie czasowego ograniczenia funkcjonowania jednostek systemu oświaty w związku z zapobieganiem, przeciwdziałaniem i zwalczaniem COVID-19 (Dz.U. poz. 493; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 421, dalej: r.s.s.r.). Regulacja ta upoważnia organ prowadzący do wydłużenia okresu powierzenia stanowiska dyrektora szkoły do 31 sierpnia 2022 r., a nawet do 31 sierpnia 2026 r. Formalnie to wyjątkowe uprawnienie (uzasadnione pandemią) autoryzował dodatkowo art. 34 ustawy z 12 maja 2022 r. o zmianie ustawy o systemie oświaty oraz niekt ó rych innych ustaw (Dz.U. poz. 1116). W przepisie tym ustawodawca potwierdził wydłużenie czasu pełnienia funkcji do końca okresu, na jaki został on przedłużony. Kolejne wydłużenie kadencji, tym razem związane z napływem uchodźc ó w wojennych z Ukrainy, przewiduje zaś projekt nowelizacji specustawy ukraińskiej (druk nr 2290). 26 maja 2022 r. odbyło się pierwsze czytanie tego projektu. Przewiduje on wydłużenie przedłużenia kadencji dyrektorowi do 31 sierpnia 2023 r. bez konieczności przeprowadzania konkursu. Uznano bwoiem, że przeprowadzanie konkursu w okresie znacznego napływu do plac ó wek dzieci uchodźc ó w wojennych może tylko dodatkowo dezorganizować jej funkcjonowanie. Co do zasady ustawa ma wejść w życie z dniem następującym po ogłoszeniu. Obecnie obowiązujące przepisy u.p.o. dotyczące wyboru szefa szkoły stanowią dokładną kopię wcześniejszej ustawy z 7 września 1991 r. o systemie oświaty (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1915; ost.zm. Dz.U. z 2022 r. poz. 1116). Przez to ustawodawca na grunt nowych regulacji zaszczepił stare problemy. Nie uzupełnił także istniejących dotychczas luk prawnych. To wszystko sprawia, że procedura przeprowadzania rekrutacji na dyrektora szkoły nie jest łatwa. A trzeba pamiętać, że powierzenie danej osobie tego stanowiska jest możliwe tylko wskutek prawidłowo przeprowadzonego postępowania. © ℗

Z reguły szkołą może kierować nauczyciel mianowany lub dyplomowany. Choć to jest rzadkością, u.p.o. przewiduje, że szefem placówki może zostać również osoba niebędąca pedagogiem. Dlatego przepisy wykonawcze odrębnie określają wymogi stawiane dla kandydata będącego lub niebędącego nauczycielem. Ustalone są one w rozporządzeniu ministra edukacji narodowej z 11 sierpnia 2017 r. w sprawie wymagań, jakim powinna odpowiadać osoba zajmująca stanowisko dyrektora oraz inne stanowisko kierownicze w publicznym przedszkolu, publicznej szkole podstawowej, publicznej szkole ponadpodstawowej oraz publicznej placówce (t.j. Dz.U. z 2021 r. poz. 1449, dalej: r.s.w.).

Zgodnie z par. 1 r.s.w. stanowisko dyrektora szkoły może zatem objąć nauczyciel mianowany lub dyplomowany, który: