Trzeba spełnić wiele warunków, by prowadzić działalność reglamentowaną

o czym trzeba wiedzieć na początku

Detaliczna sprzedaż alkoholu jest działalnością reglamentowaną. Aby móc ją prowadzić, trzeba uzyskać zezwolenie, potocznie zwane koncesją na sprzedaż. Wcześniej jednak należy sprawdzić lokalne przepisy.

Przedsiębiorca planujący działalność łączącą się ze sprzedażą alkoholu musi się liczyć z tym, że nie zawsze i nie w każdym miejscu jest możliwe uzyskanie na to zgody. Zezwolenie na sprzedaż detaliczną wydaje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. Jednak na temat warunków prowadzenia tej działalności dużo do powiedzenia ma właściwa rada gminy. Określa ona m.in. usytuowanie punktów sprzedaży czy limity zezwoleń. Ostatnio doszło do tego uprawnienie rejonizacji liczby wydawanych zezwoleń, np. w poszczególnych dzielnicach czy osiedlach. Rada gminy może też wprowadzić ograniczenia godzinowe w handlu trunkami w porze nocnej, tj. pomiędzy 22.00 a 6.00. Przed rozpoczęciem działalności trzeba więc koniecznie zapoznać się z prawem miejscowym.

Formalności dotyczące uzyskania koncesji to nie wszystko. Przedsiębiorca musi się jeszcze liczyć z wydatkami. Początkujący w branży musi uiścić opłatę w wstępną, a później co roku dochodzi do tego procent od obrotu uzyskanego w roku poprzednim. Ten wynikać będzie z oświadczenia, które corocznie (do 31 stycznia) należy składać gminie.

Miejsca sprzedaży

Sprzedaż detaliczną napojów alkoholowych zawierających powyżej 4,5 proc. alkoholu (z wyjątkiem piwa), przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży, prowadzi się w punktach sprzedaży, którymi są:

• sklepy branżowe ze sprzedażą napojów alkoholowych;
• wydzielone stoiska – w samoobsługowych placówkach handlowych o powierzchni sprzedażowej powyżej 200 mkw.;
• pozostałe placówki samoobsługowe oraz inne placówki handlowe, w których sprzedawca prowadzi bezpośrednią sprzedaż napojów alkoholowych.

Trunek może być też sprzedawany w miejscu jego spożycia. Chodzi tu lokale gastronomiczne, np. restauracje, bary, puby itd., a także catering.

Konieczna zgoda

Zgodnie z art. 18 u.w.t.p.a. sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży może być prowadzona tylko na podstawie zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta), właściwego ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Zgodę na sprzedaż trunku musi mieć także przedsiębiorca, którego działalność polega na organizacji przyjęć, w trakcie których podawany jest alkohol (zezwolenie cateringowe).

Przedsiębiorca, który rozważa sprzedaż alkoholu, przed rozpoczęciem działalności powinien sprawdzić, jakie ma szanse na uzyskanie zezwolenia. Musi się zatem dowiedzieć, jakie limity zezwoleń określiła rada gminy, jak ustalono usytuowanie punktów sprzedaży w stosunku do miejsc chronionych (np. szkoły, kościoły itd.).

Kompetencje gminy

Rada gminy w art. 12 ust. 1 u.w.t.p.a. została upoważniona do ustalenia, w drodze uchwały, maksymalnej liczby zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych na terenie gminy (miasta), odrębnie dla:

• poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych (czyli do 4,5 proc. zawartości alkoholu oraz na piwo; powyżej 4,5 proc. do 18 proc. zawartości alkoholu; powyżej 18 proc. zawartości alkoholu);
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży;
• zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży.

Co ważne, limit zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych musi się znaleźć w puli limitów zezwoleń dla napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza tym miejscem. [przykład 1]

Przykład 1

Rozkład puli zezwoleń

Rada gminy ustaliła następujące limity zezwoleń:

1) 20 dla napojów do 4,5 proc. zawartości alkoholu oraz na piwa;

2) 20 dla napojów powyżej 4,5 proc. do 18 proc. zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa);

3) 20 dla napojów powyżej 18 proc. zawartości alkoholu.

Łączna liczba zezwoleń wynosi 60. Oznacza to, że ta liczba właśnie stanowi łączną pulę zezwoleń dla napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia w miejscu sprzedaży i poza tym miejscem. Rada gminy może podzielić je np. następująco:

• 30 – w miejscu sprzedaży,

• 30 – poza miejscem spożycia. ©℗

Zgodnie z art. 12 ust. 2 u.w.t.p.a. rada gminy może ustalić w drodze uchwały maksymalną liczbę zezwoleń odrębnie dla poszczególnych jednostek pomocniczych gminy. Jednostkami pomocniczymi gminy w myśl art. 5 ustawy z 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (t.j. Dz.U. 2017 poz. 1875 ze zm.) są: sołectwa, dzielnice, osiedla i inne. Jednostką pomocniczą może być również położone na terenie gminy miasto. Rejonizacja ta ma z założenia przeciwdziałać skupianiu się punktów sprzedaży alkoholu w niektórych miejscach, np. na rynku miasta, w jego centrum itd.

Zasady lokalizacji

Rada gminy w drodze uchwały określa także zasady usytuowania na terenie gminy (miasta) miejsc sprzedaży napojów alkoholowych. W orzecznictwie jednolicie się przyjmuje, że przez zasady usytuowania miejsc sprzedaży napojów alkoholowych rozumie się określenie położenia punktów sprzedaży względem innych obiektów użyteczności publicznej (jak np. szkoły, przedszkola, zakłady pracy itp.), a także innych obiektów, które rada gminy uzna za zasługujące na szczególną ochronę (por. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Kielcach z 25 maja 2017 r., sygn. akt II SA/Ke 130/17). Nie mieści się natomiast w ramach tego upoważnienia konkretyzowanie rodzajów tych miejsc, ich wyglądu lub warunków budowy (por. np. wyrok WSA w Krakowie z 24 września 2013 r., sygn. akt III SA/Kr 96/13).

Liczba punktów sprzedaży oraz usytuowanie miejsc sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych powinny być dostosowane do potrzeb ograniczania dostępności alkoholu, określonych w gminnym programie profilaktyki i rozwiązywania problemów alkoholowych (art. 12 ust. 4 u.w.t.p.a.).

Ograniczenia czasowe

Zgodnie z art. 12 ust. 4 u.w.t.p.a. rada gminy może ustalić w drodze uchwały dla terenu gminy lub wskazanych jednostek pomocniczych gminy ograniczenia w godzinach nocnej sprzedaży napojów alkoholowych przeznaczonych do spożycia poza miejscem sprzedaży. Ograniczenia mogą dotyczyć sprzedaży prowadzonej między 22.00 a 6.00. Jeśli np. gmina uzna, że problem jest głównie dotkliwy po północy, to zastrzeżenie może wprowadzić od północy, a nie od 22.00.

W art. 14 u.w.t.p.a. wymienione są miejsca, w których zakazana jest sprzedaż, podawanie i spożywanie alkoholu. [ramka 1] Jeżeli przedsiębiorca zamierza otrzymać zezwolenie na obrót w tych miejscach trunkiem, to musi się liczyć, że wniosek o wydane zezwolenia będzie rozpatrzony odmownie.

Ramka 1. Miejsca bez alkoholu ©℗

Zabrania się sprzedaży, podawania i spożywania napojów alkoholowych:

• na terenie szkół oraz innych zakładów i placówek oświatowo-wychowawczych, opiekuńczych i domów studenckich;

• na terenie zakładów pracy oraz miejsc zbiorowego żywienia pracowników;

• w miejscach i czasie masowych zgromadzeń;

• w środkach i obiektach transportu publicznego, z wyjątkiem:

– wagonów restauracyjnych i bufetów w pociągach komunikacji krajowej, w których dopuszcza się sprzedaż, podawanie i spożywanie napojów alkoholowych o zawartości do 4,5 proc. alkoholu oraz piwa,

– pociągów komunikacji międzynarodowej, w których dopuszcza się sprzedaż, podawanie i spożywanie trunków: o zawartości do 4,5 proc. alkoholu oraz piwa w wagonach restauracyjnych i bufetach oraz w wagonach sypialnych i z miejscami do leżenia oraz powyżej 4,5 proc. przy stolikach w wagonach restauracyjnych, w tym powyżej 18 proc. alkoholu tylko do posiłków,

• w międzynarodowych portach lotniczych i samolotach komunikacji międzynarodowej;

• na statkach i w portach morskich;

• w obiektach zajmowanych przez organy wojskowe i spraw wewnętrznych, jak również w rejonie obiektów koszarowych i zakwaterowania przejściowego jednostek wojskowych;

• w ośrodkach szkoleniowych (powyżej 18 proc.);

• w domach wypoczynkowych (powyżej 18 proc.).

jak uzyskać zezwolenie

Wniosek o wydanie zezwolenia na detaliczną sprzedaż alkoholu składa się w urzędzie gminy właściwym ze względu na lokalizację punktu sprzedaży. Przed złożeniem wniosku o wydanie zezwolenia trzeba zebrać wszystkie wymagane dokumenty.

Najważniejsze jest zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub odpis z rejestru przedsiębiorców (Krajowy Rejestr Sądowy). Potrzebne będą ponadto: akt własności, umowa najmu lub inny dokument poświadczający tytuł prawny przedsiębiorcy do lokalu, którym będzie prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych.

Kolejny załącznik do wniosku to pozytywna decyzja Państwowego Inspektora Sanitarnego o spełnieniu warunków sanitarnych punktu sprzedaży. Jeżeli handel będzie się odbywał w wielorodzinnym budynku mieszkalnym, to trzeba jeszcze dołączyć pisemną zgodę właściciela, użytkownika, zarządcy lub administratora budynku.

Złożenie wniosku

Zezwolenie wydawane jest na pisemny wniosek przedsiębiorcy. W jego treści zgodnie z art. 18 ust. 5 u.w.t.p.a. należy wskazać:

• oznaczenie rodzaju zezwolenia,
• oznaczenie przedsiębiorcy, jego siedzibę i adres, w przypadku ustanowienia pełnomocników ich imiona, nazwiska i adres zamieszkania,
• numer w rejestrze przedsiębiorców w Krajowym Rejestrze Sądowym, o ile przedsiębiorca taki numer posiada, oraz numer identyfikacji podatkowej (NIP),
• przedmiot działalności gospodarczej,
• adres punktu sprzedaży,
• adres punktu składowania napojów alkoholowych.

W podaniu o zezwolenie przedsiębiorca musi wskazać, jakie napoje alkoholowe zamierza sprzedawać. W jednym wniosku można wystąpić o wszystkie możliwe zezwolenia. Z art. 18 ust. 3 u.w.t.p.a. wynika, że gmina wydaje trzy rodzaje takich zezwoleń (znane powszechnie jako A, B, C). [ramka 2]

Ramka 2. Rodzaje zezwoleń ©℗

A – do 4,5 proc. zawartości alkoholu oraz na piwo,

B – od powyżej 4,5 proc. do 18 proc. zawartości alkoholu (z wyjątkiem piwa),

C – powyżej 18 proc. zawartości alkoholu.

Jeśli przedsiębiorca prowadzi firmę w formie spółki cywilnej, to wniosek muszą podpisać wszyscy wspólnicy. Jeśli ustanowili oni jedną osobę, która będzie reprezentować całą spółkę, to wniosek podpisuje tylko ten wspólnik, który ma upoważnienie do jej reprezentowania.

Opinia komisji

Zezwolenie wydawane jest po uzyskaniu pozytywnej opinii gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych o zgodności lokalizacji punktu sprzedaży z uchwałami rady gminy. Jej wydanie powinno zostać poprzedzone postępowaniem wyjaśniającym, które polega na ogół na przeprowadzeniu oględzin, utrwalonych w protokole, zgodnie z art. 67 par. 2 pkt 3 ustawy z 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 1257 ze zm.; dalej: k.p.a.), czy na sporządzeniu dokumentacji graficznej, z której można jednoznacznie ustalić miejsce położenia punktu sprzedaży w odniesieniu do obiektów, którym rada gminy przyznała w uchwale ochronę. Opinia wydawana jest w formie postanowienia, na które przysługuje zażalenie do samorządowego kolegium odwoławczego (por. wyrok WSA we Wrocławiu z 8 lutego 2018 r., sygn. akt III SA/Wr 771/17).

Co gdy chętnych jest wielu

Pozytywna opinia gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych to niejedyny warunek, by otrzymać zezwolenie.

Jak wspomniano na wstępie, rada gminy ustala limity takich zgód. Może się więc zdarzyć sytuacja, że złożonych zostanie więcej wniosków o wydanie zezwolenia, niż przewiduje limit określony przez radę gminy. Wówczas zgodnie z art. 18 ust. 3b u.w.t.p.a. zezwolenie w pierwszej kolejności wydaje się, uwzględniając kryterium jak największej odległości punktu, w którym ma być prowadzona sprzedaż napojów alkoholowych, od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych, liczonej najkrótszą drogą dojścia ciągiem dróg publicznych, a w następnej kolejności – kryterium prowadzenia przez wnioskodawcę jak najmniejszej liczby punktów sprzedaży. [przykład 2]

Przykład 2

Selekcja zgłoszeń

Rada gminy ustaliła jako limit 200 zezwoleń dla napojów alkoholowych do 4,5 proc. oraz piwa, z tego wydała już 150 zezwoleń, a dostała 70 nowych wniosków. Urzędnik musi więc sprawdzić, które z zezwoleń spełniają określony w art. 18 ust. 3b u.w.t.p.a. wymóg odpowiedniej lokalizacji, tj. odległości od najbliższego działającego punktu sprzedaży napojów alkoholowych. Zezwolenia powinien wydać tym spośród przedsiębiorców, którzy mieszczą się w liczbie 50 i których punkt sprzedaży jest zlokalizowany dalej od tych już działających niż punkty pozostałych 20 przedsiębiorców. Gdyby na tej podstawie nie dało się ustalić w sposób jednoznaczny liczby 50, urzędnik zobowiązany jest do odwołania się do drugiego kryterium, tj. prowadzenia przez wnioskodawcę jak najmniejszej liczby punktów sprzedaży. ©℗

Trzeba pamiętać, że zgody nie są przyznawane raz na zawsze. Zezwolenia na sprzedaż alkoholu wydawane są na czas oznaczony, minimum na:

• 2 lata – w placówkach handlu detalicznego,
• 4 lata – w lokalach gastronomicznych.

Gdy decyzja jest odmowna

Jeśli wniosek przedsiębiorcy jest formalnie kompletny, ale niepoprawny pod względem merytorycznym, to urząd wyda decyzję o odmowie udzielenia zezwolenia. Przedsiębiorcy przysługuje wtedy możliwość odwołania się od rozstrzygnięcia do samorządowego kolegium odwoławczego, w terminie 14 dni od daty jej otrzymania. Gdy kolejna decyzja będzie negatywna, pozostaje już tylko wniesienie skargi do wojewódzkiego sądu administracyjnego. Składa się ją za pośrednictwem wójta, który odmówił nam wydania zezwolenia. W postępowaniu sądowym jedyną instancją odwoławczą jest Naczelny Sąd Administracyjny.

Koncesja kosztuje

Przedsiębiorca po raz pierwszy ubiegający się o zezwolenie przed złożeniem wniosku musi wpłacić na rachunek bankowy gminy opłatę wstępną, której kwota zależy od rodzaju zezwolenia, o jaki się stara. Jeśli zamierza sprzedawać wszystkie rodzaje alkoholi, to musi wnieść opłatę za każdy z nich, co w sumie wynosi 3150 zł. Poza tym co roku będzie musiał oddawać gminie procent od sprzedaży poszczególnych napojów ponad wyznaczony limit. [tabela]

Tabela. Obciążenia finansowe ©℗

Rodzaj zezwolenia	Opłata wstępna	Opłata za korzystanie z zezwolenia (roczna)
Roczny limit sprzedaży	Poniżej limitu	Powyżej limitu
A	525 zł	37 500 zł	525 zł	1,4 proc. wartości sprzedaży
B	525 zł	37 500 zł	525 zł	1,4 proc. wartości sprzedaży
C	2100 zł	77 000 zł	2100 zł	2,7 proc. wartości sprzedaży

Jeśli przedsiębiorca sprzedawał już napoje alkoholowe i chce dostać nowe zezwolenie na kolejne lata, to wartość sprzedaży za ubiegły rok oblicza się w kwotach brutto (tj. z podatkiem VAT i akcyzą), oddzielnie dla każdego rodzaju alkoholu. Wyliczoną opłatę musi wpłacić na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do: 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.

Ważne Zezwolenie powinno być wydane w terminie miesiąca od złożenia wniosku. Formalnie jest ono decyzją administracyjną.

Opłatę można płacić w ratach tylko w przypadku, gdy zezwolenie nie zaczyna się lub nie kończy w bieżącym roku. Jeśli zezwolenie traci ważność w danym roku kalendarzowym, to opłatę za korzystanie z zezwolenia trzeba uiścić w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia do 31 stycznia. [ramka 3]

Ramka 3. Ile do zapłaty w trakcie roku ©℗

Jeżeli przedsiębiorca stara się o zezwolenie w trakcie roku, to opłatę za zezwolenie oblicza się proporcjonalnie do okresu ważności zezwolenia. Dla zezwoleń na sprzedaż napojów alkoholowych zawierających:

1) do 18 proc. alkoholu opłatę wylicza się w następujący sposób: 525 zł : liczba dni w roku × liczba dni do końca roku kalendarzowego;

2) powyżej 18 proc. alkoholu opłatę wylicza się w następujący sposób: 2100 zł : liczba dni w roku × liczba dni do końca roku kalendarzowego.

Tak samo należy wyliczyć opłatę, gdy kończy się ważność zezwolenia w trakcie roku.

opłaty za korzystanie z koncesji

Każdego roku przedsiębiorca ma obowiązek składania sprawozdań dotyczących osiągniętego poziomu sprzedaży w roku poprzednim oraz wnoszenia opłat za korzystanie z zezwolenia. Co istotne: musi to robić w terminie, w przeciwnym razie grozi mu utrata zezwolenia.

Przedsiębiorca (rozpoczynający i kontynuujący działalność) za korzystanie z zezwolenia na prowadzenie sprzedaży napojów alkoholowych po pierwszym roku prowadzenia działalności w każdym następnym roku kalendarzowym ponosi opłatę. Jej wysokość zależy od wysokości obrotów w poprzednim roku. W związku z tym przedsiębiorca do 31 stycznia każdego roku musi złożyć pisemne oświadczenie o wartości sprzedaży poszczególnych rodzajów napojów alkoholowych w punkcie sprzedaży w roku poprzednim. Jeśli osoba prowadzi więcej punktów sprzedaży alkoholu, to dla każdego z nich obrót liczy się oddzielnie.

Co bardzo istotne: przedstawienie fałszywych danych w oświadczeniu powoduje cofnięcie zezwolenia (art. 18 ust. 10 pkt 5 u.w.t.p.a.). W tym zakresie ważne są wyjaśnienia NSA, który w wyroku z 6 marca 2017 r. (sygn. akt II GSK 1581/15) wskazał, że ustawodawca celowo posłużył się w art. 18 ust. 10 pkt 5 u.w.t.p.a. terminem „fałszywe dane”, a nie np. „dane nieprawdziwe”. Użyty termin wskazuje na konieczność zbadania celu działania przedsiębiorcy, w szczególności wyjaśnienia zamiaru, jaki mu towarzyszył. Istotne jest też zbadanie skutku, jaki chciał osiągnąć. Zdaniem NSA nie można mówić o podaniu danych „fałszywych” w przypadku stwierdzenia, że do podania nieprawdziwych danych doszło w wyniku omyłki bądź przyjęcia wadliwej metody wyliczeń, jeżeli w jej wyniku nie nastąpiło uszczuplenie budżetu gminy poprzez zaniżenie wysokości należnej od przedsiębiorcy opłaty rocznej.

Opłata wnoszona jest na rachunek gminy w każdym roku kalendarzowym objętym zezwoleniem w trzech równych ratach w terminach do: 31 stycznia, 31 maja i 30 września danego roku kalendarzowego.

Przedsiębiorcy, których zezwolenia tracą ważność w ciągu danego roku, wnoszą opłatę jednorazowo do 31 stycznia danego roku, w wysokości proporcjonalnej do okresu ważności zezwolenia.

Za wydanie zaświadczenia potwierdzającego dokonanie opłaty za korzystanie z zezwolenia trzeba uiścić opłatę skarbową w wysokości 17 zł.

Skutki naruszenia obowiązku

Na podstawie art. 18 ust. 12 pkt 5 u.w.t.p.a. zezwolenie wygasa w przypadku niedopełnienia w terminach obowiązku, a więc:

a) niezłożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4 u.w.t.p.a., lub

b) niedokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 u.w.t.p.a.

Zgodnie z art. 18 ust. 12a u.w.t.p.a. zezwolenie wygasa z upływem 30 dni od dnia upływu terminu dopełnienia obowiązku złożenia oświadczenia, jeżeli przedsiębiorca w terminie 30 dni od dnia upływu tego nie złoży oświadczenia wraz z jednoczesnym dokonaniem opłaty dodatkowej w wysokości 30 proc. opłaty podstawowej.

Z kolei zgodnie z art. 18 ust. 12b u.w.t.p.a. zezwolenie wygasa z upływem 30 dni od dnia upływu terminu dopełnienia obowiązku dokonania opłaty, jeżeli przedsiębiorca w terminie 30 dni od dnia upływu terminu do dokonania tej czynności nie wniesie raty opłaty określonej w art. 111 ust. 2 lub 5, powiększonej o 30 proc.

Oznacza to, że jeżeli do 31 stycznia przedsiębiorca nie wykonał dwóch obowiązków, tj. nie złożył oświadczenia i nie zapłacił I raty opłaty, będzie musiał wpłacić podwójną jej stawkę (2 x 30 proc. opłaty podstawowej) oraz wnieść I ratę opłaty. [przykład 3]

Przykład 3

W ramach ustalonych limitów

Przedsiębiorca miał zezwolenia na sprzedaż trzech kategorii napojów alkoholowych. Nie przekroczył żadnego z limitów ustalonych dla zezwoleń kategorii A, B i C.

KROK 1. Określenie podstawy naliczenia opłaty za korzystanie z zezwolenia

Opłata roczna jest stała i zgodnie z art. 111 ust. 2 u.w.t.p.a. wynosi dla kategorii zezwoleń odpowiednio:

• A – 525 zł

• B – 525 zł

• C – 2100 zł.

KROK 2. Kalkulacja należności rocznej

Łącznie z tytułu trzech zezwoleń opłata za cały rok wynosi 525 zł + 525 zł + 2100 zł = 3150 zł.

KROK 3. Podział na raty

Raty dla przedsiębiorcy będą wynosiły:

I rata płatna do 31 stycznia: 1050 zł

II rata płatna do 31 maja: 1050 zł

III rata płatna do 30 września: 1050 zł.

KROK 4. Wyliczenie opłaty dodatkowej (za spóźnienie)

Opłata dodatkowa w przypadku spóźnienia z uiszczeniem jednej raty dla tych trzech zezwoleń wyniosłaby wówczas łącznie 945 zł (30 proc. sumy opłat za wszystkie kategorie,

czyli 30 proc. x 3150 zł). ©℗

Przedsiębiorca, któremu zezwolenie wygaśnie z powodu niedokonania opłaty w ustawowym terminie, może ubiegać się ponownie o jego wydanie po upływie 6 miesięcy od dnia wydania decyzji stwierdzającej wygaśnięcie zezwolenia.

Na imprezy dla cateringu

W przypadku imprez organizowanych na otwartym powietrzu lub w pomieszczeniach przedsiębiorca, który ma już zezwolenie na detaliczną sprzedaż napojów alkoholowych, może starać się o uzyskanie zezwolenia jednorazowego. Koncesja ta jest ważna do dwóch dni. Z jej wydaniem wiąże się uiszczenie opłaty. [ramka 4]

Ramka 4. Koszt jednorazowego zezwolenia ©℗

Opłata zależy od rodzaju alkoholu i wynosi:

1) 43,75 zł za sprzedaż napojów alkoholowych do 4,5 proc. oraz piwa;

2) 43,75 zł za sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 4,5 proc. do 18 proc. (z wyjątkiem piwa);

3) 175 zł za sprzedaż napojów alkoholowych powyżej 18 proc.

Kolejny rodzaj zezwoleń wydawany jest przedsiębiorcom, których działalność polega na dostarczaniu żywności na imprezy zamknięte (zezwolenie cateringowe). Imprezy zamknięte to takie, które organizowane są w czasie i miejscu wyznaczonym przez klienta na podstawie zawartej z nim umowy. Formalności oraz zasady i wysokość uiszczania opłat są analogiczne, jak w przypadku zwykłego zezwolenia.

Zezwolenia cateringowe wydawane są do dwóch lat.

Kara za sprzedaż bez koncesji

Przedsiębiorca musi pamiętać, że handel i serwowanie trunków bez zezwolenia są przestępstwami, za które grozi grzywna. Tę wymierza się w stawkach dziennych (zgodnie z art. 33 ustawy z 6 czerwca 1997 r. – Kodeks karny; t.j. Dz.U. z 2017 r. poz. 2204 ze zm.). Najniższa liczba stawek wynosi 10, najwyższa – 540. Ustalając stawkę dzienną, sąd bierze pod uwagę dochody sprawcy, jego warunki osobiste, rodzinne, stosunki majątkowe i możliwości zarobkowe. Stawka dzienna nie może być niższa od 10 zł ani przekraczać 2000 zł.

Tej samej karze podlega kierownik zakładu handlowego lub gastronomicznego, który nie dopełnia obowiązku nadzoru i przez to dopuszcza do popełnienia ww. przestępstwa.

W razie popełnienia powyższych przestępstw sąd może orzec przepadek napojów alkoholowych, chociażby nie były własnością sprawcy. Co więcej, może on także orzec zakaz prowadzenia działalności gospodarczej polegającej na sprzedaży lub podawaniu napojów alkoholowych.

tego trzeba przestrzegać

W trakcie prowadzenia biznesu przedsiębiorca musi przestrzegać zasad prowadzenia punktu sprzedaży alkoholu. Ich naruszenie powoduje cofnięcie koncesji.

Co ważne, cofnięcie zezwolenia jest w takim przypadku obligatoryjne, a wójt nie ma w tym zakresie swobody decyzji, bo każdorazowo jest zobowiązany prawem do odebrania zezwolenia. Poniżej omawiamy zatem żelazne zasady, jakich należy się trzymać, i przedstawiamy orzecznictwo.

Zakaz sprzedaży nietrzeźwym

Ustawa wyróżnia stan nietrzeźwości i po użyciu alkoholu. W art. 15 u.w.t.p.a. wyraźnie mówi o zakazie sprzedaży trunku osobie, której zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości. W praktyce ocena, czy osoba jest nietrzeźwa, czy też jest po użyciu alkoholu, może się okazać trudna. Zwłaszcza biorąc pod uwagę, że alkohol jest odmiennie tolerowany przez różne osoby. Trafne w tym zakresie są spostrzeżenia WSA w Poznaniu. Otóż w wyroku z 23 lipca 2014 r. (sygn. akt IV SA/Po 296/14) stwierdził on, że sprzedawcy napojów alkoholowych nie dysponują urządzeniami technicznymi i możliwościami, aby bezspornie ustalić, iż u potencjalnego nabywcy występuje stan nietrzeźwości. Dla odmowy dokonania sprzedaży lub podania napoju alkoholowego wystarczy jednak przekonanie, że kupujący jest nietrzeźwy. Za taką oceną mogą przemawiać zewnętrzne znamiona zachowania kupującego (np. niepewne i nieskoordynowane ruchy, bełkotliwa mowa, zachwianie równowagi, woń alkoholu). Istotne jest więc doświadczenie życiowe sprzedawcy.

Dodać należy, że ten sam sąd w wyroku z 16 września 2013 r. (sygn. akt IV SA/Po 470/13) stwierdził, że wydanie decyzji o cofnięciu zezwolenia musi być poprzedzone przeprowadzeniem postępowania wyjaśniającego, w którym organ zgromadzi wyczerpujący materiał dowodowy, który wykaże, iż istotnie doszło do naruszenia zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobom nietrzeźwym. Takimi dowodami mogą być zeznania świadków, monitoring, wyniki badań alkomatem itp. [przykład 4]

Przykład 4

Skutek naruszenia zasad

Policjanci wylegitymowali osobę nietrzeźwą, która wyszła ze sklepu z zakupionym alkoholem. Funkcjonariusze potwierdzili stan nietrzeźwości, wykonując badanie za pomocą urządzenia elektronicznego, które wykazało zawartość alkoholu w wydychanym powietrzu 0,92 mg/I. Wójt z urzędu wszczął postępowanie administracyjne na podstawie wniosku komisariatu policji o cofnięcie zezwolenia właścicielowi sklepu. W toku postępowania przesłuchano świadków, tj. sprzedawczynię, nabywcę alkoholu oraz policjantów z oddziału prewencji policji. Analizując zebrany materiał, wójt uznał, że niezależnie od rozstrzygnięcia postępowania w prokuraturze rejonowej wykazano, iż sprzedawca naruszył zasady handlu alkoholem. W związku z tym wydana została decyzja o cofnięciu zezwolenia. W odwołaniu od tego rozstrzygnięcia przedsiębiorca argumentował, że w momencie zdarzenia nie był obecny w swoim sklepie. Nie ponosi też winy za zachowanie pracownika. Ten i inne argumenty nie przekonały ani organu II instancji, ani sądu, do którego ostatecznie trafiła sprawa. Wskazano, że dla ustalenia odpowiedzialności administracyjnej przedsiębiorcy nie ma znaczenia jego wina ani to, czy sprzedaży dokonał osobiście, czy przez zatrudnionego pracownika, na którego działanie nie miał wpływu w momencie dokonywania sprzedaży.

(Na podstawie wyroku WSA w Szczecinie z 26 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Sz 199/14.) ©℗

Uwaga na nieletnich

Kolejny zakaz dotyczy sprzedaży trunku osobom nieletnim. Jednocześnie przepis ten wskazuje, że w przypadku wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy sprzedający lub podający napoje alkoholowe ma prawo żądać, by okazał on dokument potwierdzający wiek. [ramka 5]

Ramka 5. Dokument potwierdzający wiek ©℗

Jak wskazał NSA w wyroku z 17 lutego 2015 r. (sygn. akt II GSK 2130/13), „instrumentem umożliwiającym usunięcie najmniejszych nawet wątpliwości co do pełnoletniości nabywcy napojów alkoholowych jest uprawnienie do żądania okazania dokumentu tożsamości”. Dokumentem tożsamości bez wątpienia jest dowód osobisty i sprzedawca ma prawo, a nawet obowiązek poprosić o jego okazanie przy kasie. Nie można jednak odmówić sprzedaży alkoholu, gdy ktoś potwierdzi swoją tożsamość innym dokumentem ją poświadczającym. Takim dokumentem jest np. paszport. Dokument paszportowy uprawnia bowiem nie tylko do przekraczania granicy i pobytu za granicą oraz poświadcza obywatelstwo polskie, a także potwierdza tożsamość osoby w nim wskazanej. Jednak nie każdy dokument może być dla sprzedawcy wystarczający. Generalny inspektor ochrony danych osobowych wskazał w jednej z decyzji, że za dokumenty tożsamości nie uznaje się takich dokumentów, jak legitymacje uprawniające do świadczeń z ubezpieczenia społecznego. Dokumenty te zawierają wprawdzie dane o osobach, które są ich posiadaczami, jednak nie mają charakteru dokumentów stwierdzających tożsamość, a jedynie potwierdzają określone uprawnienia tych osób (por. decyzja GIODO z 3 sierpnia 2004 r., nr GI-DEC-DS-157/04).

Żądanie okazania dokumentu jest zgodne z RODO, gdyż w art. 6 ust. 1 pkt c u.w.t.p.a. wyraźnie jest mowa, że przetwarzanie danych osobowych może się odbywać bez uzyskania zgody danej osoby zawsze wtedy, gdy jest to niezbędne do wypełnienia obowiązku prawnego ciążącego na administratorze.

Już jednorazowe naruszenie ustanowionego w art. 15 ust. 1 pkt 2 u.w.t.p.a. bezwzględnego zakazu sprzedaży napojów alkoholowych osobom nieletnim jest wystarczającą i uzasadnioną przyczyną do zastosowania sankcji w postaci cofnięcia zezwolenia na obrót napojami alkoholowymi. Wystąpienie takiego zdarzenia obliguje wójta do odebrania zezwolenia. Nie ma on w tym zakresie żadnego luzu decyzyjnego (wyrok WSA w Opolu z 3 czerwca 2014 r., sygn. akt II SA/Op 179/14).

Obowiązkowe oznakowanie

Trzeba też pamiętać, że zgodnie z art. 13 u.w.t.p.a. napoje alkoholowe dostarcza się do miejsc sprzedaży tylko w naczyniach zamkniętych, z oznaczeniem nazwy producenta, rodzaju i ilości napoju oraz jego mocy. W miejscach sprzedaży i podawania napojów alkoholowych powinna być uwidoczniona informacja o szkodliwości spożywania alkoholu.

Zakazana jest też reklama alkoholu. Ekspozycja napojów alkoholowych w witrynie punktu sprzedaży stanowi popularyzację znaków towarowych napojów alkoholowych, a zatem jest reklamą napojów alkoholowych, która w rozumieniu art. 131 u.w.t.p.a. na obszarze kraju jest zabroniona lub ograniczona. Prowadzenie nielegalnej reklamy i promocji napojów alkoholowych stanowi przesłankę do wszczęcia z urzędu postępowania w sprawie o cofnięcie zezwolenia na sprzedaż alkoholu.

Sprzedaż na zeszyt zabroniona

Zabroniona jest również sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych na kredyt lub pod zastaw. Zastrzeżenie to wprowadza zatem wyjątek od powszechnie przyjętej w prawie cywilnym zasady swobody w kształtowaniu stosunków cywilnoprawnych. Wyjaśnić należy, że zastaw jest ograniczonym prawem rzeczowym i polega na obciążeniu rzeczy ruchomej prawem, na mocy którego wierzyciel będzie mógł dochodzić zaspokojenia z rzeczy bez względu na to, czyją stała się własnością, i z pierwszeństwem przed wierzycielami osobistymi właściciela rzeczy, wyjąwszy tych, którym z mocy ustawy przysługuje pierwszeństwo szczególne.

Wprowadzony zakaz sprzedaży napojów alkoholowych na kredyt czy pod zastaw ma prowadzić do ograniczenia spożycia alkoholu w tych grupach społecznych, których sytuacja materialna nie pozwala na bieżące regulowanie zobowiązań.

Ramka 6. Kiedy sprzedaż jest zakazana ©℗

Zgodnie z art. 15 ust. 1 zabrania się sprzedaży i podawania napojów alkoholowych:

• osobom, których zachowanie wskazuje, że znajdują się w stanie nietrzeźwości;

• osobom do lat 18;

• na kredyt lub pod zastaw.

spełnianie warunków

W trakcie prowadzenia działalności przedsiębiorca musi nie tylko przestrzegać zasad jej prowadzenia wyznaczonych w art. 15 u.w.t.p.a., ale również musi spełniać warunki sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży. Jeśli tego nie robi – straci zezwolenie.

Lista wymogów, jakie obowiązują podmiot prowadzący sprzedaż detaliczną alkoholu, została określona w art. 18 ust. 7 u.w.t.p.a. [ramka 7]

Ramka 7. Lista warunków dla sprzedawcy ©℗

• posiadanie zezwolenia;

• wniesienie opłaty;

• zaopatrywanie się w napoje alkoholowe u producentów i przedsiębiorców posiadających odpowiednie zezwolenie na sprzedaż hurtową napojów alkoholowych;

• okazanie przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów alkoholowych odpowiedniego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty (w terminach do 1 lutego, 1 czerwca, 1 października każdego roku kalendarzowego objętego zezwoleniem);

• posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu, stanowiącego punkt sprzedaży;

• wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie objętym zezwoleniem tylko przez przedsiębiorcę w nim oznaczonego i wyłącznie w miejscu wymienionym w zezwoleniu;

• zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany;

• prowadzenie sprzedaży w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy;

• przestrzeganie innych zasad i warunków określonych przepisami prawa

Zaopatrzenie tylko w hurtowni

Prowadzący działalność na podstawie zezwolenia ma obowiązek zaopatrywania się w napoje alkoholowe, wymienione w zezwoleniu, wyłącznie u producentów oraz u przedsiębiorców mających zezwolenie na obrót hurtowy trunkami. Dokonanie zakupu u podmiotu, który na dzień sprzedaży nie posiada stosownego zezwolenia, stanowi naruszenie warunków sprzedaży, które stosownie do art. 18 ust. 10 pkt 3 u.w.t.p.a. obarczone jest bezwzględną sankcją cofnięcia koncesji. Jak wyjaśnił WSA w Szczecinie w wyroku z 31 lipca 2013 r. (sygn. akt II SA/Sz 348/13), w przypadku dokonania zakupu napojów alkoholowych u przedsiębiorcy nieposiadającego ważnego zezwolenia na sprzedaż hurtową – sąd nie kieruje się kryterium winy czy też umyślności działania. Podstawę cofnięcia zezwolenia stanowi sam fakt dokonania takiego zakupu.

Okazanie zaświadczenia

Prowadzący sprzedaż detaliczną ma obowiązek okazania przedsiębiorcy zaopatrującemu dany punkt sprzedaży napojów alkoholowych odpowiedniego dowodu potwierdzającego dokonanie opłaty. Przedstawienie tego dokumentu musi następować trzy razy w roku kalendarzowym objętym zezwoleniem, w terminach do: 1 lutego, 1 czerwca, 1 października. Takim dowodem jest zaświadczenie wydane przez gminę w trybie z art. 217 kodeksu postępowania administracyjnego. Przepis ten mówi, że organ administracji publicznej wydaje je na żądanie osoby ubiegającej się o nie, jeżeli urzędowego potwierdzenia określonych faktów lub stanu prawnego wymaga przepis prawa lub osoba ubiega się o zaświadczenie ze względu na swój interes prawny w urzędowym potwierdzeniu określonych faktów lub stanu prawnego.

Zaświadczenie powinno być wydane bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie siedmiu dni. Wystawiane jest ono w formie dokumentu elektronicznego, opatrzonego kwalifikowanym podpisem elektronicznym.

Tytuł prawny do lokalu

Posiadanie tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży jest przesłanką otrzymania zezwolenia. Warunek ten musi być spełniony też w okresie prowadzenia działalności gospodarczej. W razie utarty tytułu prawnego do korzystania z lokalu stanowiącego punkt sprzedaży, co do którego wydano zezwolenie, przedsiębiorca nie spełnia warunku do sprzedaży napojów alkoholowych w tym punkcie, co stanowi przesłankę do cofnięcia zezwolenia, o jakiej mowa w art. 18 ust. 10 pkt 2 u.w.t.p.a. (wyrok WSA w Gdańsku z 19 lipca 2018 r., sygn. akt III SA/Gd 322/18).

Warunkiem sprzedaży napojów alkoholowych do spożycia w miejscu lub poza miejscem sprzedaży jest zgłaszanie organowi zezwalającemu zmian stanu faktycznego i prawnego, w stosunku do danych zawartych w zezwoleniu, w terminie 14 dni od dnia powstania zmiany. Niewątpliwie zmiana nazwy podmiotu, na którego rzecz zostało wydane zezwolenie (wynikająca ze zmiany umowy spółki), stanowi okoliczność, o której mowa w art. 18 ust. 7 pkt 7 u.w.t.p.a. Ustawa o wychowaniu w trzeźwości nie reguluje jednak formy zgłoszenia zmian stanu faktycznego i prawnego. W tej sytuacji należy przyjąć, że zgłoszenie stanowi podanie w rozumieniu art. 63 k.p.a. (wyrok WSA w Krakowie z 15 grudnia 2017 r., sygn. akt III SA/Kr 1196/17). Taką okolicznością jest też przekształcenie spółki (wyrok NSA z 12 grudnia 2014 r., sygn. akt II GSK 1812/13).

Przedsiębiorca musi prowadzić sprzedaż w punkcie sprzedaży spełniającym wymogi określone przez radę gminy. Naruszeniem będzie np. handel trunkiem w godzinach, w których rada gminy wprowadziła zakaz sprzedaży alkoholu.

jak przebiega kontrola działalności

Każdy prowadzący sprzedaż napojów alkoholowych powinien liczyć się z kontrolą działalności. Jej przedmiotem może być weryfikacja przestrzegania zasad i warunków korzystania z zezwolenia.

Czynności kontrolne (zgodnie z art. 18 ust. 7 u.w.t.p.a.) wykonuje organ zezwalający (wójt/burmistrz/prezydent) lub – na podstawie jego upoważnienia – straż gminna lub członkowie gminnej komisji rozwiązywania problemów alkoholowych. Ponadto funkcjonariusze policji mogą przeprowadzać kontrolę punktów sprzedaży, jeżeli zachodzi podejrzenie popełnienia przestępstwa z art. 43 u.w.t.p.a. (sprzedaż i podawanie napojów alkoholowych wbrew zakazom albo bez wymaganego zezwolenia).

Procedurę i tryb dokonywania kontroli działalności gospodarczej uregulowano w rozdziale 5 ustawy z 6 marca 2018 r. – Prawo przedsiębiorców (Dz.U. poz. 646 ze zm.).

W szczególności kontrolowane są punkty sprzedaży napojów alkoholowych:

• gdzie zachodzi podejrzenie nieprzestrzegania warunków i zasad określonych przepisami prawa;
• na które wpływają skargi lub interwencje;
• wobec których prowadzono postępowania o cofnięcie zezwoleń na sprzedaż alkoholu;
• które nie były w ostatnim roku kontrolowane pod względem przestrzegania warunków i zasad prowadzenia sprzedaży napojów alkoholowych.

Cofnięcie zezwolenia

Wyniki kontroli mogą być powodem wszczęcia postępowania w sprawie cofnięcia zezwolenia. Takie cofnięcie koncesji grozi przedsiębiorcy np. wtedy, gdy doszło do naruszenia omówionych powyżej zasad i warunków korzystania z zezwolenia. Nie jest to jedyna przesłanka cofnięcia zezwolenia. Katalog przyczyn określa art. 18 ust. 10 u.w.t.p.a. Wśród nich jest przesłanka, która w praktyce wywołuje wiele wątpliwości. Otóż zgodnie z art. 18 ust. 10 pkt 3 u.w.t.p.a. zezwolenie organ cofa w przypadku powtarzającego się co najmniej dwukrotnie w okresie 6 miesięcy (w miejscu sprzedaży lub najbliższej okolicy) zakłócania porządku publicznego w związku ze sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt, gdy prowadzący go nie powiadamia organów powołanych do ochrony porządku publicznego.

Z art. 18 ust. 10 pkt 3 u.w.t.p.a. wynika, że jednym z warunków cofnięcia zezwolenia jest wykazanie istnienia normalnego związku przyczynowego między zakłóceniem porządku publicznego (które wystąpiło w miejscu sprzedaży albo najbliższej okolicy) a sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży. Związek taki istnieje w sytuacji, gdy zostanie wykazane, że gdyby nie sprzedaż napojów alkoholowych, to nie doszłoby do zakłócenia porządku publicznego (wyrok WSA w Gliwicach z 18 grudnia 2013 r., sygn. akt III SA/Gl 1690/13). W praktyce udowodnienie przez organ prowadzący postępowanie istnienia związku przyczynowego między zakłóceniami porządku publicznego w miejscu sprzedaży (albo najbliższej okolicy) a sprzedażą napojów alkoholowych przez dany punkt sprzedaży jest jednak bardzo trudne. Kwestia ta była przedmiotem wielu orzeczeń sądów administracyjnych. WSA w Opolu w wyroku z 13 stycznia 2011 r. (sygn. akt II SA/Op 652/10) wskazał np., że sam fakt podejmowania – zarówno przez firmę ochrony, jak i przez straż miejską oraz policję – interwencji w sklepie bądź najbliższej jego okolicy wobec osób znajdujących się pod wpływem alkoholu nie jest jednoznaczny z tym, że zakłócanie porządku publicznego było związane ze sprzedażą alkoholu przez ten sklep. Bez wykazania stosownymi dowodami takiego związku zdarzenia te nie stanowią o zaistnieniu warunku z art. 18 ust. 10 pkt 3 u.w.t.p.a. Podobnie wypowiedział się także poznański WSA w wyroku z 29 września 2011 r. (sygn. akt IV SA/Po 719/11). Stwierdził, że niezbędnym elementem zastosowania sankcji cofnięcia zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych jest wykazanie związku przyczynowego między zakłócaniem porządku publicznego a sprzedażą napojów alkoholowych przez daną placówkę.

Jak wskazał NSA w wyroku z 14 maja 2015 r. (sygn. akt II GSK 426/14), posiadanie zezwolenia na sprzedaż napojów alkoholowych wymaga szczególnej dbałości i ostrożności uprawnionego podmiotu w kwestii zachowania porządku publicznego – i to zarówno w lokalu, jak i w najbliższej okolicy. „Cel art. 18 ust. 10 pkt 3 u.w.t.p.a. polega na prewencyjnym zobowiązaniu osoby legitymującej się zezwoleniem na sprzedaż alkoholu, a więc czerpiącej z tego korzyści finansowe, do szczególnej współpracy w dziedzinie niwelowania niekorzystnych skutków, jakie wywołuje konsumpcja alkoholu, zwłaszcza przez osoby nieletnie bądź młodociane (awanturnictwo, zakłócanie porządku publicznego, brak poszanowania cudzej własności i niszczenie mienia, brak szacunku dla osób starszych bądź takich)” – stwierdził NSA.

Inne przypadki utraty prawa do prowadzenia działalności

Powodem cofnięcia zezwolenia może być wprowadzanie do sprzedaży napojów alkoholowych pochodzących z nielegalnych źródeł, np. handel alkoholem z przemytu.

Podobnie się stanie, gdy osoba odpowiedzialna za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie popełni przestępstwo w celu osiągnięcia korzyści majątkowej. Ustalenie, kto jest ową „osobą odpowiedzialną”, uzależnione będzie od statusu prawnego przedsiębiorcy. Najłatwiej ustalić przedsiębiorcy tę osobę w przypadku, gdy działalność gospodarcza prowadzona jest przez osobę fizyczną. Wówczas ten, która uzyskał zezwolenie na prowadzenie obrotu hurtowego napojami alkoholowymi, jest właśnie osobą odpowiedzialną za działalność przedsiębiorcy.

Powodem utraty koncesji jest także orzeczenie wobec przedsiębiorcy będącego osobą fizyczną albo wobec osoby odpowiedzialnej za działalność przedsiębiorcy posiadającego zezwolenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem. Orzeczenie musi być prawomocne, by mogło stanowić podstawę cofnięcia zezwolenia.

Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po trzech latach od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu.

Ustawa alkoholowa przewiduje przypadki, kiedy zezwolenie wygasa. Następuje to z mocy prawa. Zdarzenia powodujące ten skutek nie są wynikiem nagannego zachowania się przedsiębiorcy. Co więcej, wygaśnięcie koncesji nie jest potwierdzane decyzją urzędu. Listę powodów upływu ważności zezwolenia określa art. 18 ust. 12 u.w.t.p.a. [ramka 8]

Ramka 8. Powody wygaszenia zezwolenia ©℗

Zezwolenie wygasa w przypadku:

• likwidacji punktu sprzedaży,

• upływu terminu ważności zezwolenia,

• zmiany rodzaju działalności punktu sprzedaży,

• zmiany składu osobowego wspólników spółki cywilnej,

• niedopełnienia w terminach obowiązku: złożenia oświadczenia, o którym mowa w art. 111 ust. 4 u.w.t.p.a. , lub dokonania opłaty w wysokości określonej w art. 111 ust. 2 i 5 u.w.t.p.a.

Wygaśnięcie zezwolenia następuje w przypadku likwidacji punktu sprzedaży. Nie chodzi tu tylko o zakończenie działalności przez przedsiębiorcę, który na podstawie zezwolenia prowadził detaliczną sprzedaż alkoholu, lecz także o fizyczną utratę bytu przez punkt sprzedaży, np. wskutek rozbiórki budynku, w którym był on zlokalizowany, czy z powodu innego zdarzenia losowego. Nie można natomiast uznawać za likwidację punktu sprzedaży jego chwilowego zamknięcia, wynikającego np. z nakazu organów nadzoru budowlanego przeprowadzenia określonych prac remontowych lub z nakazu władz sanitarnych zamontowania określonych urządzeń.

Kolejnym przypadkiem wygaśnięcia zezwolenia jest zmiana rodzaju działalności punktu sprzedaży. Może się zdarzyć, że przedsiębiorca zmienia jej rodzaj, np. zamiast handlowej zaczyna prowadzić usługową. Fakt ten należy uznać za zmianę rodzaju działalności punktu sprzedaży, a to skutkuje wygaśnięciem zezwolenia. ©℗