Jakie wymagania trzeba spełnić, by zostać doradcą podatkowym

Czy jedynym warunkiem jest zdanie egzaminu

@RY1@i02/2012/226/i02.2012.226.18300150e.815.jpg@RY2@

Kandydat musi spełnić wymogi określone w art. 6 ustawy o doradztwie podatkowym. A więc mieć pełną zdolność do czynności prawnych, korzystać z pełni praw publicznych, mieć nieskazitelny charakter i swoim dotychczasowym postępowaniem dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu doradcy podatkowego. Przepisy nie precyzują, kto jest osobą o nieskazitelnym charakterze i co znaczy, że kandydat musi dawać rękojmię prawidłowego wykonywania zawodu. Jeśli więc ktoś nie był karany np. za wykroczenie lub przestępstwo karne skarbowe, to wydaje się, że spełnia te wymogi. Kandydat na doradcę musi mieć też wyższe wykształcenie, zdać państwowy egzamin i odbyć dwuletnią praktykę zawodową. Gdy to wszystko spełni, powinien wystąpić z wnioskiem o wpis na listę doradców podatkowych nie później niż w ciągu trzech lat od zdania egzaminu.

W praktyce największą trudnością jest egzamin. Składa się z dwóch części: pisemnej i ustnej, a szczegółowe zasady jego przeprowadzania zostały określone w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego. Kandydat musi być przygotowany z 12 dziedzin, takich jak źródła prawa i wykładnia prawa, analiza podatkowa, materialne prawo podatkowe, postępowanie przed organami administracji publicznej i sądami administracyjnymi, prawo celne, dewizowe, karne skarbowe, rachunkowość. Egzamin kosztuje 900 zł.

Podstawa prawna

Art. 6 ustawy z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 213).

Par. 15 rozporządzenia ministra finansów z 2 listopada 2010 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego (Dz.U. nr 212, poz. 1390).

Czy urzędnik musi odbyć praktykę zawodową

@RY1@i02/2012/226/i02.2012.226.18300150e.816.jpg@RY2@

Zasady dotyczące praktyk zostały sprecyzowane w rozporządzeniu ministra finansów z 2010 r. w sprawie praktyk zawodowych kandydatów na doradców podatkowych. Zgodnie z par. 2 ust. 1 tego rozporządzenia kandydaci na doradców podatkowych odbywają dwuletnią praktykę zawodową w następującej kolejności: w urzędzie skarbowym - przez dwa miesiące; w izbie skarbowej - przez dwa miesiące; w urzędzie kontroli skarbowej - przez dwa miesiące; a następnie u doradcy podatkowego lub w spółce doradztwa podatkowego - przez 18 miesięcy. Przepisy przewidują jednak wyłączenia z tych zasad. Jak wynika z par. 6 ust. 1 rozporządzenia, na równi z praktyką traktuje się zatrudnienie przez co najmniej dwa lata w urzędzie skarbowym, izbie skarbowej, urzędzie kontroli skarbowej, urzędzie celnym, izbie celnej, Ministerstwie Finansów, samorządowych służbach finansowych oraz samorządowym kolegium odwoławczym. Osoby takie muszą jednak spełnić istotny warunek. Zostaną zwolnione z praktyki tylko wtedy, gdy do zakresu ich obowiązków pracowniczych należało stosowanie przepisów prawa podatkowego w związku z prowadzonymi postępowaniami podatkowymi lub kontrolnymi. A więc zwolnienia nie uzyska osoba, która pracuje w urzędzie skarbowym, ale nie uczestniczy w procesie wydawania decyzji podatkowych.

Podstawa prawna

Par. 2 ust. 1, par. 6 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z 17 listopada 2010 r. w sprawie praktyk zawodowych kandydatów na doradców podatkowych (Dz.U. nr 230, poz. 1514).

Czy wystarczy znać odpowiedź na ponad połowę pytań

@RY1@i02/2012/226/i02.2012.226.18300150e.817.jpg@RY2@

Wymogi obowiązujące na egzaminie są dużo wyższe. Część pisemna składa się z dwóch części. Kandydat musi rozwiązać test składający się ze 100 pytań, a także sporządzić projekt wystąpienia w imieniu klienta do organu podatkowego lub sądu administracyjnego. Część testową trzeba rozwiązać w 100 minut, na projekt zdający mają trzy godziny. Przepisy określają punktację. Za każdą prawidłową odpowiedź w teście kandydat dostaje dwa punkty, za nieprawidłową - minus jeden punkt, a za brak odpowiedzi - zero punktów. Za projekt wystąpienia można otrzymać od 0 do 20 punktów. Aby zdać część pisemną egzaminu, kandydat musi uzyskać co najmniej 80 proc. maksymalnej liczby punktów za test oraz 10 punktów za rozwiązanie zadania.

Z kolei podczas części ustnej zdający najpierw losuje zestaw 10 pytań ułożonych w ten sposób, aby obejmowały co najmniej sześć dziedzin tematycznych. Za odpowiedź na każde pytanie komisja egzaminacyjna przyznaje od 0 do 6 punktów. Jeśli suma punktów da wynik co najmniej 70 proc. ich maksymalnej liczby, to oznacza, że kandydat zdał część ustną.

Podstawa prawna

Par. 26, par. 31-32 rozporządzenia ministra finansów z 2 listopada 2010 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego (Dz.U. nr 212, poz. 1390).

Czy na egzaminie można mieć komentarze do ustaw

@RY1@i02/2012/226/i02.2012.226.18300150e.818.jpg@RY2@

Korzystania z komentarzy zabraniają przepisy. Kandydat będzie mógł mieć przy sobie tylko przepisy lub zbiory przepisów bez komentarzy. I to jedynie na części egzaminu pisemnego, która polega na sporządzeniu projektu wystąpienia w imieniu klienta do organu podatkowego lub sądu. Zasada ta wynika wprost z par. 24 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów z 2 listopada 2010 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego. Oznacza to, że na teście nie można korzystać nawet z przepisów ustaw.

Podstawa prawna

Par. 24 ust. 3 rozporządzenia ministra finansów z 2 listopada 2010 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego (Dz.U. nr 212, poz. 1390).

Czy wniosek można złożyć tuż przed egzaminem

@RY1@i02/2012/226/i02.2012.226.18300150e.819.jpg@RY2@

Zgodnie z par. 10 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów dotyczącego przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego wniosek do komisji egzaminacyjnej o dopuszczenie do sprawdzianu trzeba złożyć nie później niż na 30 dni przed wyznaczonym terminem części pisemnej. W praktyce lepiej zrobić to jeszcze wcześniej, bo liczy się kolejność zgłoszeń, a liczba miejsc na egzamin w danym terminie jest ograniczona. Kandydaci mogą się dowiedzieć, czy na dany termin są jeszcze miejsca, kontaktując się z sekretariatem komisji.

Podstawa prawna

Par. 10 ust. 1 rozporządzenia ministra finansów z 2 listopada 2010 r. w sprawie Państwowej Komisji Egzaminacyjnej do spraw Doradztwa Podatkowego i przeprowadzania egzaminu na doradcę podatkowego (Dz.U. nr 212, poz. 1390).

Czy opłaca się czekać na deregulację zawodu

@RY1@i02/2012/226/i02.2012.226.18300150e.820.jpg@RY2@

Student będzie musiał poczekać, jeśli chce zdobyć uprawnienia doradcy podatkowego, ale z innego powodu. Przepisy ustawy o doradztwie podatkowym wymagają, aby najpierw uzyskał wyższe wykształcenie, czyli np. tytuł magistra. Nie precyzują natomiast, z jakiego kierunku musi być to wykształcenie. Pod tym względem zawód doradcy podatkowego jest otwarty i nie trzeba czekać na zapowiadaną jego deregulację. Niewątpliwie jednak, jeśli przepisy ustawy o deregulacji zawodów, w tym doradcy podatkowego, wejdą w życie w projektowanym kształcie, to kandydaci będą mieli łatwiej. Nie zmienią się co prawda wymogi obowiązujące na egzaminie, ale skrócona zostanie praktyka (z obecnych dwóch lat do pół roku). Co więcej, nie trzeba jej będzie odbywać w organach podatkowych, ale jedynie u doradcy podatkowego lub w firmie doradczej. Dzięki tym zmianom osoby, które zdały egzamin, szybciej będą mogły uzyskać uprawnienia do doradztwa podatkowego.

Podstawa prawna

Art. 6 ust. 1 pkt 5 ustawy z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 213).

Czy jakąś część egzaminu można opuścić

@RY1@i02/2012/226/i02.2012.226.18300150e.821.jpg@RY2@

Przypomnijmy, że student będzie musiał najpierw skończyć studia, ponieważ doradcą podatkowym może zostać tylko osoba z wyższym wykształceniem. Z kolei na egzaminie trzeba się wykazać wiedzą z 12 dziedzin określonych w art. 20 ust. 1 ustawy o doradztwie podatkowym. Nie można więc skrócić zakresu tematycznego. Pytanie bierze się zapewne z zapowiedzi deregulacji. Został już przedstawiony projekt ustawy, z którego faktycznie wynika, że po spełnieniu określonych warunków formalnych kandydat będzie mógł zdawać egzamin z nieco mniejszego zakresu tematycznego. Będą mogły być z niego wyłączone te dziedziny, które pokrywają się z tematyką studiów. Nie wiadomo jednak jeszcze, kiedy deregulacja zawodu doradcy podatkowego wejdzie w życie. Do tego czasu kandydaci nie mają możliwości ograniczenia zakresu egzaminu.

Podstawa prawna

Art. 20 ust. 1 ustawy z 5 lipca 1996 r. o doradztwie podatkowym (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 41, poz. 213).

Łukasz Zalewski

lukasz.zalewski@infor.pl