Prestiżowe zawody dla osób z wykształceniem prawniczym

Nawet obecnie, na trudnym rynku pracy, absolwenci studiów prawniczych mają sporo możliwości wyboru karier zawodowych. W każdym razie szanse na znalezienie zajęcia przez tych, którzy kończą prawo, wydają się większe w porównaniu z osobami studiującymi na wielu innych kierunkach. Jednak droga do uzyskania odpowiednich uprawnień jest często dość długa. Najpierw trzeba m.in. dostać się na aplikację, potem pomyślnie zdać egzaminy.

Marzenia o adwokaturze

Wiele młodych osób marzy o adwokaturze. Na listę adwokatów może być wpisany - co do zasady - ten, kto m.in. ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w naszym kraju; a także odbył aplikację adwokacką i złożył egzamin adwokacki.

Adwokat wykonuje zawód w kancelarii adwokackiej, w zespole adwokackim oraz w spółce. Może to być spółka cywilna, jawna, partnerska, komandytowa lub komandytowo-akcyjna - w której są adwokaci, radcowie prawni, rzecznicy patentowi, doradcy podatkowi lub prawnicy zagraniczni wykonujący stałą praktykę na podstawie przepisów ustawy o świadczeniu przez prawników zagranicznych pomocy prawnej w Rzeczypospolitej Polskiej. Wyłącznym przedmiotem działalności spółek musi być świadczenie pomocy prawnej.

Radca prawny

Tylko dla absolwentów wydziałów prawa jest również zawód radcy prawnego. Uprawnienia do jego wykonywania powstaje z chwilą dokonania wpisu na listę radców prawnych i złożenia ślubowania. A na listę może być wpisany - generalnie - ten, kto m.in. ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w naszym kraju, oraz odbył w Polsce aplikację radcowską i złożył egzamin radcowski.

Radca prawny wykonuje zawód w ramach stosunku pracy, na podstawie umowy cywilnoprawnej, w kancelarii radcy prawnego oraz w spółce. Mogą to być spółki cywilne, jawne, partnerskie, komandytowe lub komandytowo-akcyjne. Wymogi dotyczące ich funkcjonowania są analogiczne jak dla spółek przewidzianych dla adwokatów.

Kancelaria notarialna

Kolejnym zawodem prawniczym cieszącym się prestiżem jest notariusz. Także w przypadku tej profesji wymagania są podobne do tych, jakie stawia się przyszłym adwokatom czy radcom prawnym. Mianowicie notariuszem może być ten, kto m.in. ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w naszym kraju; odbył aplikację notarialną; złożył egzamin notarialny; pracował w charakterze asesora notarialnego co najmniej 2 lata; a także ukończył 26 lat.

Notariusz wykonuje obowiązki w kancelarii notarialnej. Jednak może je realizować także w innym miejscu, jeżeli przemawia za tym charakter danej czynności lub szczególne okoliczności.

Notariusz może prowadzić tylko jedną kancelarię. Przepisy przewidują, że kilku notariuszy może prowadzić jedną kancelarię na zasadach spółki cywilnej lub partnerskiej. W takim jednak przypadku każdy z notariuszy dokonuje czynności notarialnych we własnym imieniu i ponosi za nie odpowiedzialność.

Powoływanie na stanowisko

Młodzi prawnicy mają też szansę zostać sędziami. Zgodnie z przepisami sędziów sądów powszechnych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim powołuje prezydent, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Sędziowie sądów powszechnych są powoływani na stanowiska w sądach rejonowych, okręgowych i apelacyjnych. Stosunek służbowy sędziego nawiązuje się po doręczeniu mu aktu powołania.

Co do zasady, na stanowisko sędziego sądu rejonowego może być powołany ten, kto m.in. ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł zawodowy magistra lub zagraniczne studia prawnicze uznane w naszym kraju, ukończył 29 lat, złożył egzamin sędziowski lub prokuratorski, ukończył aplikację sędziowską w Krajowej Szkole Sądownictwa i Prokuratury lub pracował w charakterze asesora prokuratorskiego - co najmniej przez trzy lata przed wystąpieniem o powołanie na stanowisko sędziego.

Referendarze sądowi

W sądach rejonowych i okręgowych do wykonywania określonych czynności zatrudniani są referendarze sądowi i starsi referendarze sądowi. Na stanowisko referendarza może być mianowany ten, kto m.in. ukończył wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskał tytuł magistra prawa lub zagraniczne uznane w naszym kraju, ukończył 24 lata, ukończył aplikację ogólną prowadzoną przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury lub zdał egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny, adwokacki lub radcowski.

Z kolei na stanowisko starszego referendarza sądowego może być mianowana osoba, która zajmowała stanowisko referendarza sądowego przez co najmniej dziesięć lat, nie była karana za przewinienia dyscyplinarne i uzyskiwała pozytywne okresowe oceny.

Stosunek pracy z referendarzem nawiązuje się na podstawie mianowania (z dniem określonym w akcie mianowania).

Referendarz może przystąpić do egzaminu sędziowskiego po przepracowaniu 3 lat na stanowisku referendarza lub asystenta sędziego. Wniosek o dopuszczenie do egzaminu sędziowskiego referendarz zgłasza dyrektorowi Krajowej Szkoły Sądownictwa i Prokuratury na miesiąc przed przeprowadzeniem egzaminu, uiszczając wymaganą opłatę.

Asystenci sędziów

Asystent sędziego wykonuje czynności zmierzające do przygotowania spraw sądowych do rozpoznania oraz czynności z zakresu działalności administracyjnej sądów. Wymagania wobec osób zamierzających ubiegać się o tę posadę są bardzo podobne do tych, o jakich wspomniano w poprzednich przypadkach. Mianowicie trzeba m.in. ukończyć wyższe studia prawnicze, a ponadto mieć ukończone 24 lata, ukończyć aplikację ogólną prowadzoną przez Krajową Szkołę Sądownictwa i Prokuratury lub zdać egzamin sędziowski, prokuratorski, notarialny, adwokacki lub radcowski.

Sądy administracyjne

Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej oraz rozstrzyganie sporów kompetencyjnych i między organami jednostek samorządu terytorialnego, samorządowymi kolegiami odwoławczymi i między tymi organami a organami administracji rządowej. Zajmują się tymi sprawami Naczelny Sąd Administracyjny oraz wojewódzkie sądy administracyjne.

Sędziów sądów administracyjnych do pełnienia urzędu na stanowisku sędziowskim powołuje prezydent, na wniosek Krajowej Rady Sądownictwa. Do pełnienia urzędu na stanowisku sędziego wojewódzkiego sądu administracyjnego może być powołany ten, kto m.in. ukończył wyższe studia, ukończył 35 lat życia, pozostawał co najmniej osiem lat na stanowisku sędziego, prokuratora, prezesa, wiceprezesa, starszego radcy lub radcy w Prokuratorii Generalnej Skarbu Państwa albo przynajmniej przez osiem lat wykonywał zawód adwokata, radcy prawnego lub notariusza albo przez dziesięć lat pozostawał w instytucjach publicznych na stanowiskach związanych ze stosowaniem lub tworzeniem prawa administracyjnego lub pracował w charakterze asesora sądowego w wojewódzkim sądzie administracyjnym co najmniej dwa lata.

Ściganie przestępstw

Prokurator to kolejny zawód, w którym wymagane jest ukończenie wyższych studiów prawniczych. Zadaniem prokuratury jest strzeżenie praworządności oraz czuwanie nad ściganiem przestępstw. Prokuratorem może być powołany ten, kto m.in. oprócz posiadania odpowiedniego wykształcenia prawniczego ukończył 26 lat; złożył egzamin prokuratorski lub sędziowski; pracował w charakterze asesora prokuratorskiego lub sądowego co najmniej rok albo odbył w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury okres służby przewidziany w przepisach o służbie wojskowej żołnierzy zawodowych.

Czynności egzekucyjne

Kolejnym zawodem dla prawników jest komornik. Wykonuje - generalnie - czynności egzekucyjne w sprawach cywilnych. Prowadzi on kancelarię komorniczą.

Na stanowisko komornika może zostać powołana osoba, która m.in. ukończyła wyższe studia prawnicze w Polsce i uzyskała tytuł magistra prawa lub zagraniczne studia prawnicze uznane w kraju, odbyła aplikację komorniczą, złożyła egzamin komorniczy, pracowała w charakterze asesora komorniczego co najmniej 2 lata, a także ukończyła 26 lat.

Określone wymogi jednak nie dotyczą osób, które np. ukończyły aplikację sądową, prokuratorską, adwokacką, radcowską lub notarialną i zdały wymagany egzamin, oraz osób, które w okresie nie dłuższym niż 8 lat przed złożeniem wniosku o powołanie na stanowisko asesora komorniczego pracowały co najmniej 5 lat na stanowisku referendarza sądowego.

Także przy ubieganiu się o inne stanowiska prawnicze niektóre wymagania nie dotyczą mających odpowiednie kwalifikacje czy np. stopień doktora nauk prawnych.

Wymienione wyżej zawody nie są jedyne, do których zajmowania wymagane jest ukończenie wyższych studiów prawniczych. Przykładowo do objęcia wielu stanowisk w organach administracji rządowej czy w jednostkach samorządu terytorialnego również wymagane jest posiadanie dyplomu magistra prawa.

Absolwenci wydziałów prawa mogą się starać o zatrudnienie w działach prawnych większych firm. Ponadto mogą zacząć świadczyć usługi pomocy prawnej na podstawie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej.

@RY1@i02/2013/124/i02.2013.124.03400010b.802.jpg@RY2@

Krzysztof Tomaszewski