Rząd chce odciążyć sądy karne

Projekt odzwierciedla regulacje, które wcześniej zaproponowała Komisja Kodyfikacyjna Prawa Karnego. Zaproponowane rozwiązania mają ułatwić skazywanie bez rozprawy również w sprawach o zbrodnie, za które nie grozi dożywocie, oraz pozwolić na szybsze umarzanie niektórych postępowań. Ponadto, zgodnie z założeniami, zmiany mają zapewnić pokrzywdzonemu naprawienie szkody w możliwie najpełniejszym zakresie. Ich celem jest również przyspieszenie postępowania karnego przy ograniczeniu jego kosztów oraz stworzenie warunków do wydania sprawiedliwego rozstrzygnięcia korzystnego także dla oskarżonego.

Umorzenie mediacyjne i w sprawach mniejszej wagi

Resort zaproponował, by na etapie postępowania przygotowawczego wprowadzić dwie nowe instytucje umorzenia postępowania karnego przez prokuratora (projektowane art. 11a k.p.k. oraz art. 11b k.p.k.). Pierwszą z nich jest tzw. umorzenie mediacyjne, oparte na skutecznie przeprowadzonej mediacji pomiędzy podejrzanym a pokrzywdzonym. Mechanizm ten miałby znaleźć zastosowanie w wąskiej kategorii występków, w szczególności przeciwko mieniu, popełnionych bez użycia przemocy lub groźby bezprawnej, o wartości nieprzekraczającej 20 tys. zł, z wyłączeniem m.in. czynów z art. 279–283 kodeksu karnego. Rozwiązanie obejmie również określone występki przeciwko życiu i zdrowiu (art. 157 par. 3 k.k., art. 160 par. 3 k.k. oraz art. 177 par. 1 k.k.). Z umorzenia mediacyjnego będą mogli skorzystać wyłącznie podejrzani niekarani za przestępstwo umyślne, pod warunkiem zawarcia i wykonania ugody w postępowaniu mediacyjnym. Projekt dopuszcza także uzależnienie umorzenia od uiszczenia przez podejrzanego świadczenia pieniężnego w wysokości do 20 tys. zł na rzecz Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej. Umorzenie nie będzie jednak możliwe, jeżeli sprzeciwiałoby się realizacji celów kary, w szczególności potrzebie zapobieżenia ponownemu popełnieniu czynu zabronionego.