Ministerstwo Sprawiedliwości

Wraca pomysł, by skazani na mniej niż trzy lata więzienia mogli odbywać karę w domu już wtedy, gdy do jej końca zostanie półtora roku, a nie sześć miesięcy.

Minister sprawiedliwości będzie mógł odwołać sędziego z delegacji do innego sądu tylko w trzech ściśle określonych przypadkach. Zniknie też możliwość odsyłania sędziów do pracy w Kancelarii Prezydenta.

Za przestępstwa środowiskowe odpowiedzialność ponoszą najczęściej pracownicy czy menedżerowie, a nie same firmy. W 2025 r. prokuratury przygotowały tylko dwa takie wnioski o ukaranie.

Pouczenie podejrzanego, w kształcie, w jakim proponuje Ministerstwo Sprawiedliwości, będzie zbyt wąskie, by prawidłowo implementować przepisy unijne, a jednocześnie zbyt obszerne, by podejrzany mógł z niego wywnioskować przydatne informacje. Do takich wniosków doszedł rzecznik praw obywatelskich.

Zgodnie z ustawą z 26 stycznia 2023 o fundacji rodzinnej (Dz.U. z 2023 r., poz. 326) Rejestr Fundacji Rodzinnych (RFR) prowadzi Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim. Jest to całkowicie odrębny rejestr – niezależny od Krajowego Rejestru Sądowego (KRS), do którego są wpisywane spółki prawa handlowego, fundacje czy stowarzyszenia rejestrowe. Do RFR wpisywane są wyłącznie fundacje rodzinne.

Prace nad projektem zmian w prawie o ustroju sądów powszechnych, które mają przywrócić samorządność sędziowską, trwają już ponad rok. W drugiej połowie marca Ministerstwo Sprawiedliwości przedstawiło jego nową wersję. Pewne rozwiązania w niej zawarte spotkały się z krytyką.

Konieczność przebudowy sal rozpraw, poniesienie dodatkowych kosztów związanych z doposażeniem pomieszczeń w krzesła i odpowiednie mikrofony, a nawet obniżenie autorytetu sądu. Takie mogą być zdaniem sędziów skutki wejścia w życie zaproponowanego przez ministra sprawiedliwości rozwiązania, zgodnie z którym świadek będzie mógł wybrać, czy chce zeznawać stojąc czy też siedząc.

Przyspieszenie procedur i zmiana nadmiernie inkwizycyjnego charakteru postępowania karnego – takie mają być cele przygotowanego przez resort sprawiedliwości projektu zakładającego rozszerzenie trybów konsensualnych.

Doprecyzowanie, na jakie konkretnie działania będą mogły być przekazywane środki z Funduszu Sprawiedliwości, a także zwiększenie nadzoru ministra nad wydatkowaniem tych środków. To tylko niektóre zmiany zaproponowane w przygotowanym przez resort sprawiedliwości projekcie nowelizacji rozporządzenia w sprawie Funduszu Pomocy Pokrzywdzonym oraz Pomocy Postpenitencjarnej – Funduszu Sprawiedliwości.

Czy rząd zamierza zbadać, czy apteki nie są karane za udział w odwróconym łańcuchu dystrybucji leków na podstawie przepisów uznanych za nieprecyzyjne przez samego ustawodawcę? Takie pytanie zadał poseł Krzysztof Bojarski Ministerstwu Sprawiedliwości. Odpowiedź była krótka: to nie nasza działka.

Od 10 tys. do 200 mln zł – tyle będą wynosić kary, jakie sądy będą mogły nakładać na podmioty zbiorowe popełniające przestępstwa przeciwko środowisku. Ministerstwo Sprawiedliwości właśnie opublikowało założenia do projektu ustawy, która ma zwiększyć poziom ochrony środowiska naturalnego.

Zmiany umożliwiające studentom prawa pracę na stanowiskach młodszych asystentów sędziów zbliżają się wielkimi krokami. Ministerstwo Sprawiedliwości w projekcie rozporządzenia porządkuje więc przepisy dotyczące rekrutacji.

Gros rozwiązań zawartych w prezydenckim projekcie zmian w kodeksie postępowania karnego jest zaczerpniętych wprost z zawetowanej nowelizacji przygotowanej przez rząd. Ze strony Ministerstwa Sprawiedliwości słyszymy jednak, że nawet drobne różnice wymagają analizy.

Lista biegłych sądowych będzie prowadzona w systemie teleinformatycznym przez prezesa sądu okręgowego. Dostęp do zawartych w niej danych będą miały takie podmioty jak sądy czy prokuratury, a także – choć w ograniczonym zakresie – strony postępowań.

Ministerstwo Sprawiedliwości wprowadza zmiany, które mają odciążyć sądy w dużych miastach. Sprawy związane z kredytami konsumenckimi i polisolokatami będą rozdzielane między różne sądy tak aby skrócić czas postępowań i zapobiec przeciążeniu sądów w centrach finansowych.

W latach 2015–2023 działał – zdaniem mec. Sylwii Gregorczyk-Abram – spójny, stworzony przez państwo system wywierania nacisku, wykorzystywany m.in. wobec aktywistów i dziennikarzy. Prawniczka kieruje komisją przy Ministerstwie Sprawiedliwości badającą mechanizmy represji z okresu poprzednich rządów.