Nagroda Bona Lex i Złoty Paragraf

Nagroda Bona Lex pod patronatem marszałka Sejmu przyznawana jest przez Gazetę Prawną co roku. Wręczaliśmy ją wczoraj po raz dziewiąty. Jest to szczególna inicjatywa polegająca na promowaniu najlepszych rozwiązań legislacyjnych - regulujących ważną i potrzebną dla państwa i obywateli materię, odważnych w swej konstrukcji. Nagroda ta ma także wskazywać dobre prawo sprzyjające rozwojowi gospodarki i przedsiębiorczości.

Dwa razy odbierał nagrodę prof. Zbigniew Radwański przewodniczący Komisji Kodyfikacyjnej Prawa Cywilnego, a także prof. Feliks Zeidler, prof. Wojciech Popiołek, prof. Stanisław Sołtysiński, prof. Andrzej Jakubecki, mec. Krzysztof Głogowski, mec. Ryszard Tupin i mec. Marcin Przychodzki, dyrektor Eugenia Gienieczko z zespołem.

Złote Paragrafy przyznawane są od 1995 roku. Wręczane są one najlepszym prawnikom minionego roku, którzy odnieśli znaczący sukces w utrwalaniu konstytucyjnej zasady państwa prawnego i którzy swym autorytetem są wzorem dla innych, a zwłaszcza kolejnego pokolenia prawników. Przyznajemy ją w czterech kategoriach: najlepszy sędzia, adwokat, radca prawny i prokurator. W tym roku nie przyznaliśmy nagrody prokuratorowi, w zamian za to wyróżniliśmy doradców podatkowych, którzy wygrali ważną dla podatników sprawę przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości.

Laureatami Złotych Paragrafów byli m.in. prof. Tadeusz Zieliński, Zofia Romaszewska, prof. Marek Safjan, sędzia Jerzy Stępień, sędzia Stanisław Dąbrowski, prof. Leon Kieres, prof. Roman Hauser, Grażyna Kopińska, Program przeciw korupcji, Transparency International Polska - Julia Pitera, prof. Adam Zieliński, prof. Ewa Łętowska, dr Irena Lipowicz, sędzia Barbara Piwnik, prof. Andrzej Zoll.

szef Kancelarii Sejmu

Ustawa o swobodzie działalności gospodarczej znowelizowana 19 grudnia 2008 r. wprowadza bardzo korzystne zmiany dla przedsiębiorców. Zawierają one rozwiązania od dawna postulowane przez to środowisko. Należą do nich: jedno okienko do rejestracji działalności gospodarczej, bez zbędnej biurokracji i straty czasu, sprzeciw przedsiębiorcy wobec działań kontrolnych administracji. Docelowo przewiduje się, że organy administracji publicznej nie będą mogły domagać się od przedsiębiorców okazywania, przekazywania czy załączania zaświadczeń o wpisie. Co więcej, od 2011 roku będzie funkcjonować rejestracja firmy on-line. Przedsiębiorca wypełni tylko wniosek w internecie. Innym rozwiązaniem jest możliwość dochodzenia odszkodowania przez przedsiębiorcę, gdy w czasie przeprowadzania kontroli bez upoważnienie lub z naruszeniem upoważnienia poniósł on szkodę. Zasługa ministra Adama Szejnfelda jest tym bardziej znacząca, że poprzedni ministrowie gospodarki starali się wprowadzić ułatwienia dla firm, lecz większości się to nie udało.

przewodniczący Krajowej Rady Sądownictwa, sędzia Sądu Najwyższego

Z ustawą o swobodzie działalności gospodarczej konkurowała ustawa o PPP. Jest wielka potrzeba, aby skojarzyć kapitał publiczny z kapitałem prywatnym w celu realizacji wspólnych inwestycji. Jednak nie bardzo wierzę w powodzenie nowej ustawy o partnerstwie publiczno-prywatnym. Przed wieloma laty rozpętana została kampania podejrzliwości co do czystości intencji osób gospodarujących mieniem publicznym. Klimat nieufności uniemożliwia połączenie dwóch partnerów i to, że poprzednia ustawa nie działała, to był zły klimat, a nie błędy legislacyjne. Idea jest znakomita, ale gorzej może być z realizacją, dlatego popieram nowelizację ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, która przedsiębiorcy przyjęli bardzo przychylnie.

, doradca podatkowy, partner MDDK

Złoty Paragraf dla Jerzego Martiniego i Zbigniewa Liptaka uważam za w pełni uzasadniony. Swoim działaniem doprowadzili do tego, że Europejski Trybunał Sprawiedliwości zajął się sprawą niezgodności regulacji polskiej ustawy o VAT z prawem wspólnotowym w zakresie dotyczącym ograniczenia prawa podatnika do odliczenia podatku naliczonego. Szczególne znaczenie tego rozstrzygnięcia przejawia się nie w tym nawet, że podatnicy na jego podstawie odzyskali prawo odebrane im niezasadnie przez ustawodawcę, ale w tym zwłaszcza, że wyrok ten oznacza wprost, że ustawodawca nie może bezkarnie pozbawiać podatników - obywateli praw nadanych im przez prawo wspólnotowe.

adwokat, redaktor naczelny Palestry

Pani mecenas Monika Strus-Wołos od wielu lat działa społecznie. Promuje wydanie Karty Praw Dziecka Terminalnie Chorego. Zorganizowała system pomocy prawnej dla hospicjów dla dzieci w całej Polsce. Dzięki niej hospicja mogą korzystać z bezpłatnych porad adwokatów.

Była inicjatorką projektu rozporządzenia ministra zdrowia w sprawie standardów medycznych opieki nad dzieckiem śmiertelnie chorym. Te dzieci wymagają specyficznej, szczególnej troski, innej niż dorośli pacjenci.

Popieram też nagrodzenie Złotym Paragrafem sędziego Janusza Trzcińskiego. Dorobek Naczelnego Sądu Administracyjnego doceniają sędziowie z państw ościennych, między innymi z Ukrainy.

Teresa Romer, Wyższa Szkoła Zarządzania i Prawa im. Heleny Chodkowskiej, sędzia SN w stanie spoczynku

Mecenas Maciej Bobrowicz - Prezes Krajowej Rady Radców Prawnych - od chwili objęcia swojej funkcji wykazuje zasługującą na najwyższe uznanie aktywność w nawiązywaniu i kontynuowaniu współpracy ze wszystkimi korporacjami prawniczymi. Z jego inicjatywy miało miejsce wiele spotkań z przedstawicielami innych zawodów prawniczych, spotkań poświęconych staraniom o jak najlepsze funkcjonowanie wymiaru sprawiedliwości. Wiele czasu i troski poświęcił aplikantom radcowskim, w tym kwestii ich praktyk w sądach. Pan Bobrowicz niezależnie od działalności związanej z powierzoną mu zaszczytną funkcją w Krajowej Radzie Radców Prawnych, działalności łączącej wszystkie korporacje prawnicze dla lepszej służby ludziom, jest propagatorem mediacji - przyszłości wymiaru sprawiedliwości. Swoją nieprzeciętną wiedzą w tym zakresie podzielił się w książce o mediacji: Mediacja. Jestem za, do której dołaczony został film instruktażowy, w jaki sposób zawrzeć kompromis. I zadowolić wszystkie strony sporu.

, profesor w Akademii im. Leona Koźmińskiego

Profesor Zbigniew Hołda jest wybitnym teoretykiem prawa karnego, który wniósł szczególny wkład do nauki prawa karnego wykonawczego i penitencjaryzacji, od wielu lat z ogromną pasją i wytrwałością zajmuje się problematyką postrzegania i pogłębiania ochrony praw człowieka w naszym kraju. Działalność tę realizuje na forum Komitetu Helsińskiego, to jest instytucji najbardziej ku temu powołanej. Liczne jego inicjatywy i wystąpienia, zwłaszcza w środkach masowego przekazu, częste i aktualne komentarze dotyczące ujawniania faktów nieprzestrzegania lub ograniczania praw człowieka, bądź stwarzających w tym zakresie zagrożenie, nadały mu ogromną popularność i prawdziwy autorytet rzeczywistego rzecznika praw obywatelskich w Polsce.

, redaktorka, sprawozdawca Radia Parlament, I Program Polskiego Radia

Nowelizacją ustawy o swobodzie działalności gospodarczej rząd mówi przedsiębiorcom: jesteście partnerami, nie petentami. Mamy do was zaufanie. Zależy nam na tym, byście sprawnie zakładali firmy i tworzyli nowe miejsca pracy. Nie będziemy już z zaskoczenia gnębić was kilkoma kontrolami jednocześnie. Gdy ZUS lub urząd skarbowy w ciągu 30 dni nie odpowie na wasze wątpliwości, nie będziemy pociągać was do odpowiedzialności karnej za własną interpretację prawa. Nie macie zbytu na wasze towary lub usługi - nie likwidujcie firmy! Zawieście jedynie jej działalność.

, redaktor naczelny Gazety Prawnej

Po pierwsze gospodarka - tak w skrócie można podsumować nasz wybór laureatów nagród Bona Lex i Złotych Paragrafów za rok 2008. Naszym zdaniem najlepszym i najważniejszym rozwiązaniem legislacyjnym uchwalonym w roku ubiegłym była nowelizacja ustawy o swobodzie gospodarczej. Upraszcza ona proces zakładania podmiotów gospodarczych i wzmacnia pozycję przedsiębiorcy w czasie trwania różnego rodzaju kontroli w firmie.

Drugą ważną nagrodą, o której chcę wspomnieć, są Złote Paragrafy, dla których w tym roku wprowadziliśmy nową kategorię - doradcy podatkowi. To wyróżnienie otrzymali doradcy z firmy Baker & McKenzie za wywalczenie przed Europejskim Trybunałem Sprawiedliwości wyroku, który umożliwi zwrot niesłusznie pobranego podatku VAT od zakupu samochodów firmowych i paliwa do nich.

Gratulując laureatom otrzymanych nagród, nie mogę oprzeć się jednak refleksji, że dziś ścieramy grubą warstwę kurzu z uchwalonej 20 lat temu ustawy o działalności gospodarczej Mieczysława Wilczka, która w uproszczeniu mówiła, że w gospodarce wszystko, co nie jest zabronione, jest dozwolone.