Prawnik

Ustawa z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych (cz. 1)

20 lutego 2019

Ten tekst przeczytasz w 73 minuty

(Dz.U. poz. 2215)

Ustawa z 4 października 2018 r. o pracowniczych planach kapitałowych jest nowym aktem prawym, który wszedł w życie 1 stycznia 2019 r., przy czym w praktyce u wielu pracodawców zacznie funkcjonować dopiero w drugiej połowie 2019 r. Projekt PPK był inicjatywą rządową, która przede wszystkim ma zwiększyć skłonność Polaków do oszczędzania, a także zgromadzić wymierny, długoterminowy kapitał, co powinno wpłynąć na szybszy rozwój gospodarki i wzmocnienie rynku kapitałowego. PPK są pożądanym rozwiązaniem, chociaż, jak pokaże lektura niniejszego komentarza, nie jest instytucją szczególnie prostą. Mimo wysiłków, jakie podejmował ustawodawca, przepisy o PPK są dosyć skomplikowane, do tego powiązane z innymi obszarami regulacyjnymi rynku kapitałowego, np. ustawą o funduszach inwestycyjnych czy ustawą o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych.

Komentarz do ustawy o PPK nie jest podręcznikiem ani przewodnikiem, który ma poprowadzić czytelnika po sznurku, przedstawiając meandry i zaułki PPK. Cel komentarza jest inny – przekazać wiedzę oraz przybliżyć i wytłumaczyć czytelnikom poszczególne rozwiązania oraz instytucje, jakimi posłużył się ustawodawca. A jest to zadanie dosyć trudne, gdyż ustawa o PPK mimo że była przygotowywana prawie dwa lata, nie jest niestety wolna od pewnych niejasności i niedoróbek, a wręcz błędów w zakresie podstawowych zasad techniki legislacyjnej. Przykładowo, termin „zwrot” został użyty przez ustawodawcę w treści przepisów ustawy o PPK kilkukrotnie, ale w trzech różnych kontekstach znaczeniowych, choć ustawa o PPK zawiera autonomiczną definicję pojęcia „zwrot”. Tego rodzaju przypadków można w tym akcie znaleźć więcej. Należy mieć nadzieję, że przy okazji przyszłych nowelizacji ustawodawca zdecyduje się poprawić swoje niedociągnięcia.

Oddana państwu do ręki pierwsza część komentarza ma być przydatna w praktyce. Założeniem jest, aby adresaci niniejszej publikacji – a są nimi przede wszystkim radcowie prawni, adwokaci oraz pracodawcy i usługodawcy zaangażowani w PPK – znaleźli w niej wyczerpujące odpowiedzi na zawiłości przepisów ustawy o PPK. Mimo że komentarz do ustawy musi spełniać pewne wymogi w zakresie teoretycznego opracowania poszczególnych instytucji w ramach PPK, to ma wymiar bardzo praktyczny. Powstał nie tylko na bazie teoretycznych rozważań o poszczególnych elementach i rozwiązaniach przyjętych w ramach PPK przez ustawodawcę, lecz przede wszystkim dzięki wiedzy autorów – radców prawnych z wieloletnim doświadczeniem praktycznym w zakresie różnych produktów długoterminowego oszczędzania w naszym kraju. ©℗

Kolejna część komentarza ukaże się 21 marca 2019 r.

TYDZIEŃ Z KOMENTARZAMI – baza publikacji

Dotychczas w tygodniku Kadry i Płace komentowaliśmy m.in. ustawy:

z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnieniu osób niepełnosprawnych
z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy
z 16 kwietnia 2004 r. o czasie pracy kierowców
z 23 maja 1991 r. o związkach zawodowych
z 23 maja 1991 r. o rozwiązywaniu sporów zbiorowych
z 13 lipca 2006 r. o ochronie roszczeń pracowniczych w razie niewypłacalności pracodawcy
z 13 kwietnia 2007 r. o PIP
z 12 grudnia 2013 r. o cudzoziemcach
z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa
z 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę
z 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych
z 9 lipca 2003 r. o zatrudnianiu pracowników tymczasowych
z 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy
z 10 stycznia 2018 r. o ograniczeniu handlu w niedziele i święta oraz w niektóre inne dni
z 10 stycznia 2018 r. o zmianie niektórych ustaw w związku ze skróceniem okresu przechowywania akt pracowniczych oraz ich elektronizacją (Dz.U. poz. 357)
z 26 stycznia 1982 r. – Karta nauczyciela (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 967 ze zm.)

Przeoczyłeś tygodnik? Znajdziesz go w wydaniach dgp na www.edgp.gazetaprawna.pl

dr Marcin Wojewódka

radca prawny w Wojewódka i Wspólnicy sp. k.

Adrian Prusik

radca prawny w Wojewódka i Wspólnicy sp. k.

Rozdział 1

Przepisy ogólne

§ 1. [Zakres regulacji]

Ustawa określa zasady gromadzenia środków w pracowniczych planach kapitałowych, zwanych dalej „PPK”, zawierania umów o zarządzanie PPK i umów o prowadzenie PPK, finansowania i dokonywania wpłat do PPK oraz dokonywania wypłat transferowych, wypłat i zwrotu środków zgromadzonych w PPK.

komentarz

Ustawa o pracowniczych planach kapitałowych (dalej: ustawa) została uchwalona 4 października 2018 r., a weszła w życie z 1 stycznia 2019 r. Zgodnie z jej uzasadnieniem (uzasadnienie do projektu ustawy opublikowane 15 lutego 2018 r. na stronie internetowej Rządowego Centrum Legislacyjnego: www.rcl.org.pl) jednym z celów wprowadzenia PPK jest budowa stabilnego w długim terminie i powszechnego dobrowolnego kapitałowego systemu emerytalnego opartego o trzeciofilarowe programy oszczędnościowe. Projekt PPK realizuje założenia Planu Budowy Kapitału w zakresie wprowadzenia powszechnego systemu dobrowolnych III- filarowych programów oszczędzania na cele emerytalne w sektorze przedsiębiorstw.
Artykuł 1 ustawy wskazuje główne etapy funkcjonowania PPK, które są poddane regulacji tej ustawy. Pierwszy etap, tworzenie PPK, sprowadza się do kreowania relacji prawnych, którego stronami są podmiot zatrudniający, instytucja finansowa oraz osoby zatrudnione. Drugi etap polega na akumulacji środków w PPK i zarządzaniu nimi, tj. finansowaniu i dokonywaniu wpłat do PPK, jak również dokonywaniu wypłat transferowych. Trzeci etap to wycofanie środków z PPK po osiągnięciu przez uczestnika PPK określonego w ustawie wieku.
Ustawa stanowi lex specialis w stosunku do przepisów regulujących funkcjonowanie instytucji finansowych zarządzających środkami gromadzonymi w ramach PPK, w tym w szczególności regulacji dotyczących funduszy inwestycyjnych – ustawa z 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (tj. Dz.U. z 2018 r. poz. 56 ze zm.). W szczególności postanowienia rozdziału 16 ustawy (Rozporządzanie środkami zgromadzonymi w PPK, wypłata, wypłata transferowa i zwrot) stanowią lex specialis dla przepisów regulujących uprawnienia uczestników funduszy inwestycyjnych, ubezpieczeniowych funduszy kapitałowych czy funduszy emerytalnych w zakresie dysponowania zainwestowanymi środkami. Istotnym elementem specyfiki uczestnika PPK – jako uczestnika rynku kapitałowego – jest także podleganie przez niego osobnemu reżimowi prawnopodatkowemu w zakresie dokonywania wypłat, wypłat transferowych oraz zwrotów. Kapitałowy charakter PPK niewątpliwie kreuje z uczestników PPK pełnoprawnych graczy na rynku kapitałowym, z tym że o szczególnej sytuacji prawnej.
Należy zwrócić uwagę na posłużenie się przez ustawodawcę w tytule ustawy sformułowaniami „pracownicze” oraz „plany kapitałowe”, co winno być istotną wskazówką interpretacyjną w razie wątpliwości wykładni poszczególnych przepisów. Trzeba bowiem przypomnieć, że w założeniu twórców ustawy PPK mają nie tyle uzupełnić, ile de facto przejąć rolę, która do tej pory była w niezadowalającym stopniu spełniana przez PPE. O ile pracownicze programy emerytalne miały jednoznacznie zdefiniowany cel w postaci gromadzenia dodatkowych środków na cele emerytalne, o tyle w PPK nie wszystkie rozwiązania są podporządkowane temu nadrzędnemu celowi. Oczywiście można stwierdzić, że zasadą i głównym celem PPK jest gromadzenie oszczędności na czas po ustaniu aktywności zawodowej (po osiągnięciu przez uczestnika wieku 60 lat), jednak już samo zawarte w tytule sformułowanie „kapitałowe”, które zastąpiło sformułowanie „emerytalne”, wskazuje na swoiste przesunięcie środka ciężkości oraz celu regulacji. Bo o ile znaczenie językowe posiada głównie zmiana w posługiwaniu się sformułowaniem „program” na „plan”, o tyle już pozostawienie w nazwie pierwszego członu wyrażenia „pracownicze” stanowi istotną wskazówkę interpretacyjną co do kręgu adresatów PPK.
PPK nie jest regulacją stricte z zakresu prawa pracy. Przy czym stosunek pracy jest głównym, ale nie jedynym tytułem uczestnictwa w pracowniczych planach kapitałowych. Ustawa nie odwołuje się w sprawach nieuregulowanych do kodeksu pracy, jak też nie czyni bezpośrednich powiązań z instytucjami prawa pracy. W tym zakresie należy zauważyć, że prawa i obowiązki związane ze stosunkami z zakresu pracowniczych planów kapitałowych nie stanowią treści stosunku pracy. Zatem w tym kontekście np. zarówno sama wpłata podstawowa, jak i dodatkowa wpłata finansowana przez pracodawcę nie stanowią treści stosunku pracy, a zmiana wpłaty dodatkowej co do zasady nie jest zmianą warunków pracy i płacy przeprowadzana na gruncie kodeksu pracy, chociaż obydwie wpłaty stanowią przychód pracowniczy zgodnie z art. 12 ust. 1 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Należy stwierdzić, że PPK to regulacja, której zdecydowanie bliżej do prawa rynku kapitałowego. W istocie stanowi ona szczególną regulację określającą prawa i obowiązki szczególnej kategorii uczestników rynku kapitałowego, źródła pochodzenia inwestowanych środków, a także zasady zarządzania nimi przez wyselekcjonowane instytucje finansowe. Mimo że sama ustawa nie posługuje się sformułowaniem „pracownik”, lecz definicją „osoby zatrudnionej”, to ten pierwszy człon nazwy ustawy wyraźnie wskazuje obiekt zainteresowania ustawodawcy, który instytucję PPK adresuje przede wszystkim do pracowników. Dalsze przepisy ustawy są tutaj zasadniczo konsekwentne. Przykładowo, jeśli PPK jest prowadzone przez przedsiębiorcę prowadzącego działalność na podstawie wpisu do ewidencji działalności gospodarczej, to on sam nie będzie mógł być beneficjentem (uczestnikiem) PPK, w przeciwieństwie do osób przez niego zatrudnionych.

Art. 2. [Definicje legalne]

1. Użyte w ustawie określenia oznaczają:

1) część dłużna – część aktywów funduszu zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 lub art. 39, która jest lokowana w następujące instrumenty:

a) instrumenty rynku pieniężnego, o których mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych,

b) obligacje, bony skarbowe, listy zastawne, certyfikaty depozytowe,

c) inne zbywalne papiery wartościowe inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom z zaciągnięcia długu,

d) depozyty bankowe,

e) instrumenty pochodne, w tym niewystandaryzowane instrumenty pochodne, o których mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych, których bazę stanowią papiery wartościowe lub prawa majątkowe wymienione w lit. a–c, lub indeksy dłużnych papierów wartościowych, stopy procentowe lub indeksy kredytowe,

f) jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych otwartych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych zamkniętych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytuły uczestnictwa emitowane przez fundusze zagraniczne oraz tytuły uczestnictwa emitowane przez instytucje wspólnego inwestowania mające siedzibę za granicą – jeżeli, zgodnie z ich statutem lub regulaminem, lokują co najmniej 50% swoich aktywów w kategorie lokat, o których mowa w lit. a–e;

2) część udziałowa – część aktywów funduszu zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 lub art. 39, która jest lokowana w następujące instrumenty finansowe:

a) akcje, prawa poboru, prawa do akcji, warranty subskrypcyjne, kwity depozytowe,

b) inne zbywalne papiery wartościowe inkorporujące prawa majątkowe odpowiadające prawom wynikającym z akcji,

c) instrumenty pochodne, w tym niewystandaryzowane instrumenty pochodne, o których mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych, których bazę stanowią papiery wartościowe wymienione w lit. a lub b, lub indeksy akcji,

d) jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych otwartych lub specjalistycznych funduszy inwestycyjnych otwartych, certyfikaty inwestycyjne funduszy inwestycyjnych zamkniętych mających siedzibę na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, tytuły uczestnictwa emitowane przez fundusze zagraniczne w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych oraz tytuły uczestnictwa emitowane przez instytucje wspólnego inwestowania mające siedzibę za granicą – jeżeli, zgodnie z ich statutem lub regulaminem lokują co najmniej 50% swoich aktywów w kategorie lokat, o których mowa w lit. a–c;

3) dane identyfikujące uczestnika PPK – imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania, adres do korespondencji, numer telefonu, adres poczty elektronicznej, numer PESEL lub datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL, serię i numer dowodu osobistego lub numer paszportu albo innego dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które nie posiadają obywatelstwa polskiego;

4) dyspozycja – polecenie dokonania wypłaty, wypłaty transferowej albo zwrotu składane wybranej instytucji finansowej;

5) dziecko uczestnika PPK – dziecko własne uczestnika PPK, dziecko małżonka uczestnika PPK, dziecko przysposobione przez uczestnika PPK lub jego małżonka, a także dziecko, w sprawie którego toczy się z wniosku uczestnika PPK lub jego małżonka postępowanie o przysposobienie, lub dziecko, nad którym opiekę sprawuje uczestnik PPK lub jego małżonek;

6) fundusz emerytalny – dobrowolny fundusz emerytalny lub pracowniczy fundusz emerytalny w rozumieniu ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

7) fundusz inwestycyjny – specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty, o którym mowa w ustawie o funduszach inwestycyjnych, lub ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy;

8) gromadzenie środków – przyjmowanie wpłat podstawowych, wpłat dodatkowych do PPK, wpłaty powitalnej, dopłat rocznych, wypłat transferowych, wpłat dokonanych w ramach konwersji lub zamiany, lub środków przekazanych przez likwidatora, o których mowa w art. 87 ust. 21, oraz zyski z inwestowania środków zgromadzonych w PPK;

9) grupa kapitałowa – grupę kapitałową w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 44 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości (Dz.U. z 2018 r. poz. 395, 398, 650, 1629 i 2212);

10) IKE – indywidualne konto emerytalne w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o indywidualnych kontach emerytalnych oraz indywidualnych kontach zabezpieczenia emerytalnego (Dz.U. z 2016 r. poz. 1776 oraz z 2018 r. poz. 2215);

11) instytucja finansowa – fundusz inwestycyjny zarządzany przez towarzystwo funduszy inwestycyjnych, które zostało umieszczone w ewidencji PPK w trybie przepisów rozdziału 10, fundusz emerytalny zarządzany przez PTE albo pracownicze towarzystwo emerytalne, które zostały umieszczone w ewidencji PPK w trybie przepisów rozdziału 10, lub zakład ubezpieczeń, który został umieszczony w ewidencji PPK w trybie przepisów rozdziału 10;

12) konwersja:

a) jednoczesne odkupienie jednostek uczestnictwa w jednym funduszu inwestycyjnym, będącym fundu szem zdefiniowanej daty, o któ rym mowa w art. 38, i nabycie, za środki pieniężne uzyskane z tego odkupienia, jednostek uczestnictwa w innym funduszu inwestycyjnym będącym funduszem zdefiniowanej daty lub w subfunduszu zdefiniowanej daty wydzielonym w funduszu inwestycyjnym z wydzielonymi subfunduszami, zarządzanym przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych albo ten sam zakład ubezpieczeń lub

b) jednoczesne odkupienie jednostek uczestnictwa w subfunduszu zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 39, wydzielonym w funduszu inwestycyjnym z wydzielonymi subfunduszami, i nabycie, za środki pieniężne uzyskane z tego odkupienia, jednostek uczestnictwa w innym funduszu inwestycyjnym będącym funduszem zdefiniowanej daty, zarządzanym przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych, lub w subfunduszu zdefiniowanej daty wydzielonym w innym funduszu inwestycyjnym z wydzielonymi subfunduszami, zarządzanym przez to samo towarzystwo funduszy inwestycyjnych, lub

c) jednoczesne umorzenie jednostek rozrachunkowych w jednym funduszu emerytalnym będącym funduszem zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38, i przeliczenie umorzonych jednostek rozrachunkowych na jednostki rozrachunkowe innego funduszu emerytalnego będącego funduszem zdefiniowanej daty, zarządzanego przez to samo PTE lub pracownicze towarzystwo emerytalne;

13) minimalne wynagrodzenie – wynagrodzenie, o którym mowa w art. 2 ustawy z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. z 2018 r. poz. 2177);

14) NIP – numer identyfikacji podatkowej nadany zgodnie z przepisami ustawy z dnia 13 października 1995 r. o zasadach ewidencji i identyfikacji podatników i płatników (Dz.U. z 2017 r. poz. 869, z późn. zm.);

15) okres zatrudnienia lub zatrudnienie:

a) w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. a – okres od dnia nawiązania stosunku pracy do dnia ustania tego stosunku,

b) w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. b i d – okres od dnia oznaczonego w umowie jako dzień rozpoczęcia jej wykonywania do dnia rozwiązania lub wygaśnięcia tej umowy,

c) w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. c – okres od dnia rozpoczęcia wykonywania pracy na rzecz spółdzielni do dnia zakończenia jej wykonywania,

d) w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. e – okres od dnia powołania na członka rady nadzorczej do dnia zaprzestania pełnienia tej funkcji;

16) organ nadzoru – Komisję Nadzoru Finansowego, o której mowa w ustawie z dnia 21 lipca 2006 r. o nadzorze nad rynkiem finansowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 621, 650, 685, 1075 i 2215);

17) osoba uprawniona – osobę fizyczną wskazaną przez uczestnika PPK, osobę, o której mowa w art. 832 § 2 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (Dz.U. z 2018 r. poz. 1025, 1104, 1629 i 2073), lub spadkobiercę uczestnika PPK, które, na zasadach określonych w ustawie, otrzymają środki zgromadzone na rachunku PPK przez uczestnika PPK w przypadku jego śmierci;

18) osoby zatrudnione:

a) pracowników, o których mowa w art. 2 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (Dz.U. z 2018 r. poz. 917, 1000, 1076, 1608, 1629 i 2215), z wyjątkiem pracowników przebywających na urlopach górniczych i urlopach dla pracowników zakładu przeróbki mechanicznej węgla, o których mowa w art. 11b ustawy z dnia 7 września 2007 r. o funkcjonowaniu górnictwa węgla kamiennego (Dz.U. z 2018 r. poz. 1374), oraz młodocianych w rozumieniu art. 190 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,

b) osoby fizyczne wykonujące pracę nakładczą, które ukończyły 18. rok życia, o których mowa w przepisach wykonawczych wydanych na podstawie art. 303 § 1 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy,

c) członków rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych, o których mowa w art. 138 i art. 180 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U. z 2018 r. poz. 1285),

d) osoby fizyczne, które ukończyły 18. rok życia, wykonujące pracę na podstawie umowy agencyjnej lub umowy zlecenia albo innej umowy o świadczenie usług, do której zgodnie z art. 750 ustawy z dnia 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny stosuje się przepisy dotyczące zlecenia,

e) członków rad nadzorczych wynagradzanych z tytułu pełnienia tych funkcji

– podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tych tytułów w Rzeczypospolitej Polskiej, w rozumieniu ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych (Dz.U. z 2017 r. poz. 1778, z późn. zm.);

19) PFR – Polski Fundusz Rozwoju Spółka Akcyjna z siedzibą w Warszawie, o którym mowa w art. 2 pkt 8 lit. b ustawy z dnia 16 grudnia 2016 r. o zasadach zarządzania mieniem państwowym (Dz.U. z 2018 r. poz. 1182, 1669, 1735 i 2024);

20) płatnik – płatnika składek, o którym mowa w art. 4 pkt 2 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;

21) podmiot zatrudniający:

a) pracodawcę, o którym mowa w art. 3 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy – w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. a,

b) nakładcę – w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. b,

c) rolnicze spółdzielnie produkcyjne lub spółdzielnie kółek rolniczych – w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. c,

d) zleceniodawcę – w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. d,

e) podmiot, w którym działa rada nadzorcza – w stosunku do osób zatrudnionych, o których mowa w pkt 18 lit. e;

22) portal PPK – system teleinformatyczny, o którym mowa w rozdziale 11;

23) poważne zachorowanie:

a) całkowitą niezdolność do pracy w rozumieniu ustawy z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1270), ustaloną w formie orzeczenia przez lekarza orzecznika lub komisję lekarską Zakładu Ubezpieczeń Społecznych na okres co najmniej 2 lat lub

b) umiarkowany lub znaczny stopień niepełnosprawności w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 511, 1000, 1076, 1925 i 2192), ustalony w formie orzeczenia przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności na okres co najmniej 2 lat, lub

c) niepełnosprawność osoby, która nie ukończyła 16 lat, w rozumieniu ustawy z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych, ustaloną w formie orzeczenia przez zespół do spraw orzekania o niepełnosprawności, lub

d) zdiagnozowanie u osoby dorosłej jednej z następujących jednostek chorobowych: amputacja kończyny, bakteryjne zapalenie mózgu lub opon mózgowo-rdzeniowych, wirusowe zapalenie mózgu, choroba Alzheimera, choroba Leśniowskiego-Crohna, choroba neuronu ruchowego (stwardnienie zanikowe boczne), choroba Parkinsona, dystrofia mięśniowa, gruźlica, niewydolność nerek, stwardnienie rozsiane, choroba wywołana przez ludzki wirus upośledzenia odporności (HIV), kardiomiopatia, nowotwór złośliwy, toczeń trzewny układowy, udar mózgu, utruta mowy, słuchu lub wzroku, wrzodziejące zapalenie jelita grubego lub zawał serca, lub

e) zdiagnozowanie u dziecka jednej z następujących jednostek chorobowych: poliomyelitis (choroba Heinego-Medina), zapalenie opon mózgowych, zapalenie mózgu, anemia aplastyczna, przewlekłe aktywne zapalenie wątroby, padaczka, gorączka reumatyczna, nabyta przewlekła choroba serca, porażenie (paraliż), utrata wzroku, głuchota (utrata słuchu), potransfuzyjne zakażenie wirusem HIV, schyłkowa niewydolność nerek, tężec, cukrzyca, łagodny guz mózgu, przeszczepienie narządów, zabieg rekonstrukcyjny zastawek, zabieg rekonstrukcyjny aorty lub nowotwór złośliwy;

24) PPE – pracowniczy program emerytalny w rozumieniu ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (Dz.U. z 2016 r. poz. 1449 oraz z 2018 r. poz. 1091, 1608, 1629 i 2215);

25) PTE – powszechne towarzystwo emerytalne w rozumieniu ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

26) pracownicze towarzystwo emerytalne – pracownicze towarzystwo emerytalne w rozumieniu ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych;

27) rachunek PPK – zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego lub w subrejestrze uczestników subfunduszu funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami, lub w rejestrze członków funduszu emerytalnego, lub wyodrębniony rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, prowadzony na zasadach określonych w niniejszej ustawie, a w zakresie w niej nieuregulowanym – na zasadach określonych w ustawie o funduszach inwestycyjnych, w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz w ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej;

28) rok obrotowy – rok obrotowy w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 29 września 1994 r. o rachunkowości;

29) środki zgromadzone na rachunku PPK – jednostki uczestnictwa funduszy inwestycyjnych lub subfunduszy wydzielonych w funduszach inwestycyjnych z wydzielonymi subfunduszami lub jednostki uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego, nabywane przez uczestnika PPK za wpłaty, wpłaty dodatkowe, dopłaty roczne, przyjęte wypłaty transferowe lub za środki przekazane z tytułu konwersji lub zamiany lub zgodnie z art. 87 ust. 21, albo jednostki rozrachunkowe funduszy emerytalnych, na które uczestnikowi PPK przeliczane są takie wpłaty, wpłaty dodatkowe, dopłaty roczne, wypłaty transferowe lub środki przekazane z tytułu konwersji lub zamiany zgodnie z art. 87 ust. 21;

30) towarzystwo funduszy inwestycyjnych – towarzystwo funduszy inwestycyjnych w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych;

31) trwały nośnik – każdy nośnik informacji umożliwiający przechowywanie przez czas niezbędny, wynikający z charakteru informacji oraz celu ich sporządzenia lub przekazania, zawartych na nim informacji w sposób uniemożliwiający ich zmianę lub pozwalający na odtworzenie informacji w wersji i formie, w jakiej zostały sporządzone lub przekazane;

32) ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy – ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy, o którym mowa w art. 3 ust. 1 pkt 50 ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej;

33) uczestnik PPK – osobę fizyczną, która ukończyła 18. rok życia, w imieniu i na rzecz której podmiot zatrudniający zawarł umowę o prowadzenie PPK z instytucją finansową;

34) ustawa o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej – ustawę z dnia 11 września 2015 r. o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej (Dz.U. z 2018 r. poz. 999, 1000, 1669 i 2215);

35) ustawa o funduszach inwestycyjnych – ustawę z dnia 27 maja 2004 r. o funduszach inwestycyjnych i zarządzaniu alternatywnymi funduszami inwestycyjnymi (Dz.U. z 2018 r. poz. 1355 i 2215);

36) ustawa o obrocie instrumentami finansowymi – ustawę z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi (Dz.U. z 2017 r. poz. 1768, z późn. zm.);

37) ustawa o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych – ustawę z dnia 28 sierpnia 1997 r. o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych (Dz.U. z 2018 r. poz. 1906 i 2215);

38) wkład własny – wymagane środki pieniężne przeznaczone na sfinansowanie części kosztów budowy lub przebudowy budynku mieszkalnego, zapłatę części ceny zakupu prawa własności budynku mieszkalnego, lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu mieszkalnego, nabycia prawa własności nieruchomości gruntowej lub jej części, nabycia udziału we współwłasności budynku mieszkalnego lub lokalu mieszkalnego stanowiącego odrębną nieruchomość lub udziału w nieruchomości gruntowej, które wnioskujący o kredyt deklaruje pokryć ze środków własnych w celu przyznania kredytu, o którym mowa w art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 23 marca 2017 r. o kredycie hipotecznym oraz o nadzorze nad pośrednikami kredytu hipotecznego i agentami (Dz.U. poz. 819);

39) wybrana instytucja finansowa – instytucję finansową, z którą, w imieniu i na rzecz uczestnika PPK, podmiot zatrudniający zawarł umowę o prowadzenie PPK, lub instytucję finansową, która zgodnie z ustawą, ustawą o funduszach inwestycyjnych lub ustawą o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych, wstąpiła w prawa i obowiązki wynikające z tej umowy;

40) wynagrodzenie – podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK, o której mowa w ustawie z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych, z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego;

41) wypłata – dokonaną na wniosek uczestnika PPK wypłatę środków zgromadzonych w PPK na wskazany rachunek bankowy lub rachunek w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej w przypadku spełnienia warunków określonych w ustawie;

42) wypłata transferowa – przekazanie środków na warunkach określonych w ustawie z jednego rachunku PPK na inny rachunek PPK, na IKE małżonka zmarłego uczestnika PPK lub na IKE osoby uprawnionej, na PPE małżonka zmarłego uczestnika PPK lub na PPE osoby uprawnionej, na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej uczestnika PPK, o której mowa w art. 49 ust. 1 pkt 3 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Prawo bankowe (Dz.U. z 2018 r. poz. 2187), na rachunek lokaty terminowej uczestnika PPK prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej, na rachunek terminowej lokaty oszczędnościowej wskazany przez małżonka lub byłego małżonka uczestnika PPK, na rachunek lokaty terminowej prowadzony w spółdzielczej kasie oszczędnościowo-kredytowej wskazany przez małżonka lub byłego małżonka uczestnika PPK lub do zakładu ubezpieczeń prowadzącego działalność określoną w dziale I w grupie 3 załącznika do ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej;

43) wyznaczona instytucja finansowa – wyznaczoną instytucję finansową, o której mowa w rozdziale 9;

44) zakład ubezpieczeń – krajowy zakład ubezpieczeń, zagraniczny zakład ubezpieczeń z siedzibą w innym niż Rzeczpospolita Polska państwie członkowskim Unii Europejskiej, główny oddział zagranicznego zakładu ubezpieczeń z siedzibą w państwie niebędącym państwem członkowskim Unii Europejskiej, o których mowa w ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej, uprawnione do prowadzenia działalności określonej w dziale I w grupie 3 załącznika do tej ustawy, w zakresie oferowania ubezpieczeń z ubezpieczeniowym funduszem kapitałowym;

45) zamiana – jednoczesne odkupienie jednostek uczestnictwa w jednym subfunduszu będącym subfunduszem zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 39, wydzielonym w funduszu inwestycyjnym z wydzielonymi subfunduszami i nabycie, za środki pieniężne uzyskane z tego odkupienia, jednostek uczestnictwa w innym subfunduszu zdefiniowanej daty wydzielonym w tym samym funduszu inwestycyjnym;

46) ZUS – Zakład Ubezpieczeń Społecznych, o którym mowa w rozdziale 7 ustawy z dnia 13 października 1998 r. o systemie ubezpieczeń społecznych;

47) zwrot – wycofanie środków zgromadzonych w PPK przed osiągnięciem przez uczestnika PPK 60. roku życia na wniosek uczestnika PPK, małżonka lub byłego małżonka uczestnika PPK, małżonka zmarłego uczestnika PPK lub osoby uprawnionej;

48) zdefiniowana data funduszu – rok, w którym wiek 60 lat osiągają osoby urodzone w roku stanowiącym środek przedziału roczników, dla których dany fundusz zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 lub art. 39, jest właściwy.

2. Przy ustalaniu limitu 50%, o którym mowa w ust. 1 pkt 2 lit. d, uwzględnia się wartość instrumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 2 lit. a–c, stanowiących bazę instrumentów pochodnych.

3. Przy ustalaniu limitu 50%, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 lit. f, uwzględnia się wartość instrumentów, o których mowa w ust. 1 pkt 1 lit. a–e, stanowiących bazę instrumentów pochodnych.

komentarz

Artykuł 2 ust. 1 ustawy zawiera definicje stosowane w całej ustawie o pracowniczych planach kapitałowych. Jest to kilkadziesiąt definicji ułożonych w kolejności alfabetycznej od pierwszej definicji w art. 2 ust 1 pkt 1 ustawy „część dłużna”, po ostatnią, zawartą w art. 2 ust. 1 pkt 48 ustawy, pod tytułem „zdefiniowana data funduszu”. Poniżej omówiono niektóre z definicji zawartych w ustawie.
Definicja części dłużnej oraz części udziałowe wskazuje instrumenty, w które lokowane są aktywa gromadzone w funduszach zdefiniowanej daty w proporcjach określonych w polityce inwestycyjnej danego funduszu oraz w zgodzie z szczególnymi zasadami kształtowania polityki inwestycyjnej określonymi w rozdziale 6 ustawy.
Dane identyfikujące uczestnika PPK to dane potrzebne w funkcjonowaniu PPK. Służą one przede wszystkim identyfikacji uczestnika i są niezbędne w związku z danymi gromadzonym w ewidencji PPK (art. 74 ust. 2 pkt. 1 ustawy). Zgodnie z art. 4 ust. 2 ustawy na uczestniku spoczywa obowiązek aktualizacji danych identyfikujących w terminie 30 dni. Informacja taka powinna być przekazana instytucji finansowej. W ramach danych identyfikujących uczestnika pojawia się także numer telefonu oraz adres poczty elektronicznej. Należy przyjąć, że są to elementy kluczowe dla elektronicznej formy komunikacji na linii uczestnik–instytucja finansowa. Wskazanie tych informacji w katalogu danych nie oznacza jednak, że uczestnik ma obowiązek posiadania np. adresu poczty elektronicznej. Brak jest też podstaw do przyjęcia, że instytucja finansowa może skutecznie zobowiązać uczestnika do posiadania takiego konta poczty elektronicznej.
Przez fundusz emerytalny należy rozumieć dobrowolny fundusz emerytalny lub pracowniczy fundusz emerytalny. Zarówno dobrowolny, jak i pracowniczy fundusz emerytalny są osobami prawnymi. Jest to pochodna przyjętej w polskim ustawodawstwie koncepcji wyodrębnienia prawnego masy majątkowej gromadzonej w ramach funduszy. Rozwiązanie przyjęte na gruncie funduszy inwestycyjny znalazło również zastosowanie przy funduszach emerytalnych. Przy czym różnica między dobrowolnym a pracowniczym funduszem emerytalnym sprowadza się do podmiotu, który jest organem funduszu i zarządza gromadzonymi w nim środkami. I tak w dobrowolnym funduszu emerytalnym jest to powszechne towarzystwo emerytalne, zaś w pracowniczym pracownicze towarzystwo emerytalne.
Zgodnie z definicją funduszu inwestycyjnego w ramach PPK właściwą formą funduszu inwestycyjnego jest specjalistyczny fundusz inwestycyjny otwarty (SFIO). Takie rozwiązanie wydaje się najwłaściwsze z uwagi na ograniczony krąg podmiotowy potencjalnych uczestników funduszu, co z definicji wyklucza możliwość organizacji formy inwestycyjnej jako funduszu inwestycyjnego otwartego (FIO).
W myśl ustawy definicja funduszu inwestycyjnego odnosi się również do ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego.
Przez grupę kapitałową należy rozumieć grupę kapitałową w rozumieniu ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2018 r. poz. 395 ze zm.). Definicja grupy kapitałowej jest istotna z perspektywy instytucji finansowych. Wartość aktywów zarządzanych przez kilka podmiotów zarządzających funduszami należącymi do jednej grupy kapitałowej jest ustalana wspólnie w odniesieniu do progu 15 proc., powyżej którego TFI, PTE lub zakład ubezpieczeń przestają pobierać wynagrodzenia (art. 49 ust. 5–6 ustawy). Definicja grupy kapitałowej jest również istotna dla podmiotu zatrudniającego, który zamierza wcześniej wdrożyć PPK. Jest to możliwe jedynie w terminie, w jakim PPK zobowiązany jest utworzyć największy podmiot z tej samej grupy kapitałowej (art. 134 ust. 4 ustawy).
Zgodnie z definicją instytucją finansową jest fundusz inwestycyjny, fundusz emerytalny lub zakład ubezpieczeń, które zostały umieszczone w ewidencji PPK, prowadzonej w trybie przepisów rozdziału 10. Instytucja finansowa jest stroną umów zawieranych w ramach PPK.
Zgodnie z definicją okres zatrudnienia to okres od nawiązania stosunku pracy (tj. dzień rozpoczęcia wykonywania pracy lub zawarcia umowy o pracę zgodnie z treścią art. 26 k.p.) do zakończenia trwania stosunku pracy. W odniesieniu do zleceniobiorców oraz wykonujących pracę nakładczą okresem zatrudnienia jest okres obowiązywania umowy. Definicja okresu zatrudnienia jest istotna, gdyż wyznacza granice aktywnego uczestnictwa w PPK w podmiocie zatrudniającym.
Zgodnie z definicją osobą uprawnioną jest osoba fizyczna wskazana przez uczestnika PPK, osoba, o której mowa w art. 832 par. 2 kodeksu cywilnego lub spadkobierca uczestnika. Osobą uprawnioną wskazaną w takim rozrządzeniu może być jedynie osoba fizyczna.
Definicja osoby zatrudnionej wskazuje na kategorie osób, które mogą uczestniczyć w ramach PPK. Są to pracownicy w rozumieniu art. 2 k.p., a także osoby wykonujące pracę nakładczą, zleceniobiorcy, członkowie rolniczych spółdzielni produkcyjnych lub spółdzielni kółek rolniczych oraz członkowie rad nadzorczych pobierający wynagrodzenie z tego tytułu. Stosunek uczestnictwa w PPK jest związany z istnieniem podstawowego stosunku prawnego (stosunku pracy, stosunku prawnego zlecenia, stosunku organizacyjnego członka rady nadzorczej). Z tego względu istotne jest także wskazanie istotnej przesłanki zawartej w omawianej definicji. Chodzi bowiem wyłącznie o osoby, które na postawie podstawowego stosunku prawnego, posiadają obowiązkowy tytuł ubezpieczenia w polskim systemie ubezpieczeń społecznych, w rozumieniu nadanym przez ustawę o systemie ubezpieczeń społecznych, podlegające obowiązkowo ubezpieczeniom emerytalnemu i rentowym z tych tytułów w Rzeczypospolitej Polskiej. A contrario oznacza to, że osobą zatrudnioną w rozumieniu art. 2 ust. 1 pkt. 18 ustawy nie będzie osoba, dla której dany stosunek prawny nie jest tytułem ubezpieczenia lub jest dodatkowym tytułem ubezpieczenia. Z uczestnictwa w PPK wykluczone są natomiast osoby pozostające w samozatrudnieniu. W ich przypadku co do zasady obowiązkowym tytułem ubezpieczenia jest prowadzenie działalności gospodarczej, zaś np. umowy zlecenia zawierane w ramach tej działalności nie stanowią obowiązkowego tytułu ubezpieczenia. Definicja osoby zatrudnionej nie wskazuje zaś prowadzenia działalności gospodarczej jako tytułu uprawniającego do uczestnictwa w PPK.
Definicja podmiotu zatrudniającego jest związana z definicją osoby zatrudnionej. Podmiotem zatrudniającym jest druga strona stosunku prawnego, który daje możliwość uczestnictwa w PPK osobom zatrudnionym. Podmiotem zatrudniającym będzie zatem pracodawca w rozumieniu art. 3 k.p., nakładca, zleceniodawca oraz podmiot, w którym działa rada nadzorcza. Definicja pracodawcy, odnosząca się do art. 3 k.p., daje podstawy do stosowania na gruncie ustawy pojęcia „pracodawcy wewnętrznego” – wewnętrznej instytucji przyjętej na gruncie prawa pracy.
Pracowniczym programem emerytalnym jest program w rozumieniu ustawy z 20 kwietnia 2004 r. o pracowniczych programach emerytalnych (t.j. Dz.U. z 2016 r. poz. 1449 ze zm.). PPE jest jedyną alternatywą dla podmiotów zatrudniających więcej niż dziewięć osób, umożliwiającą rezygnację z tworzenia pracowniczego planu kapitałowego. Na polskim rynku rozwinęło się wiele pozaustawowych form zbiorowych programów oszczędnościowo-inwestycyjnych (PPO, PPI itd.). Programy te – jako działające jedynie na gruncie swobody kontraktowej – nie dają możliwości zwolnienia pracodawcy od obowiązku utworzenia PPK.
Rachunkiem PPK jest zapis w rejestrze uczestników funduszu inwestycyjnego lub w subrejestrze uczestników subfunduszu funduszu inwestycyjnego z wydzielonymi subfunduszami, lub w rejestrze członków funduszu emerytalnego, lub wyodrębniony rachunek w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, prowadzony na zasadach określonych w niniejszej ustawie, a w zakresie w niej nieuregulowanym – na zasadach określonych w ustawie o funduszach inwestycyjnych, w ustawie o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz w ustawie o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej. Na rachunku PPK instytucja finansowa ewidencjonuje środki zgromadzone przez uczestnika.
Wymogiem dla instytucji finansowej jest prowadzenie rejestru uczestników z wydzielonym zapisem jednostek uczestnictwa pochodzących z wpłat finansowanych przez podmiot zatrudniający, osobę zatrudnioną, ze środków publicznych (wpłata powitalna, dopłata roczna), a także wypłat transferowych i wpłat dokonanych w ramach konwersji lub zamiany.
Definicja środków zgromadzonych na rachunku PPK odnosi się do jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych lub subfunduszy wydzielonych w funduszu inwestycyjnym, jak też do jednostek uczestnictwa w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym, jak również do jednostek rozrachunkowych funduszu emerytalnego, które są nabywane za wpłaty, wpłaty dodatkowe, dopłaty roczne, przyjęte wypłaty transferowe lub środki przekazane z tytuły konwersji lub zamiany lub też przeniesione w związku z likwidacją funduszu.
Z kolei TFI to towarzystwo funduszy inwestycyjnych w rozumieniu ustawy o funduszach inwestycyjnych. Jest ono organem funduszu – zarządza nim oraz reprezentuje fundusz w stosunkach z osobami trzecimi.
Zgodnie z definicją trwały nośnik to „każdy nośnik informacji umożliwiający przechowywanie przez czas niezbędny, wynikający z charakteru informacji oraz celu ich sporządzenia lub przekazania, zawartych na nim informacji w sposób uniemożliwiający ich zmianę lub pozwalający na odtworzenie informacji w wersji i formie, w jakiej zostały sporządzone lub przekazane”.
Definicja trwałego nośnika jest istotna, mając na względzie zastrzeżony przez ustawodawcę sposób zawierania umów składających się na PPK oraz przyjęty przez ustawodawcę sposób składania oświadczeń woli przez uczestnika względem funduszu. Ustawodawca posługuje się specyficznym pojęciem „postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie na trwałym nośniku”.
Ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy to wydzielony fundusz aktywów, stanowiący rezerwę tworzoną ze składek ubezpieczeniowych, inwestowany w sposób określony w umowie ubezpieczenia. W odróżnieniu od funduszu inwestycyjnego lub funduszu emerytalnego ubezpieczeniowy fundusz kapitałowy nie jest wyodrębniony prawnie, a jedynie administracyjnie.
W sensie prawnym środki zgromadzone w ubezpieczeniowym funduszu kapitałowym pozostają własnością zakładu ubezpieczeń. Są one jednak wyodrębnione z pozostałej masy majątkowej zakładu ubezpieczeń. W skład masy majątkowej wyodrębnionej jako ubezpieczeniowy funduszu kapitałowy wchodzi ta część pochodząca z wpłat PPK, która trafia do części inwestycyjnej. Specyfika ubezpieczeniowej formy PPK sprowadza się do dualnego charakteru wpłat. Część wpłat PPK przeznaczana jest na ochronę ubezpieczeniową, zaś część ma charakter inwestycyjny. Odmiennie wygląda to w przypadku funduszu inwestycyjnego oraz funduszu emerytalnego, gdzie całość wpłaty jest inwestowana zgodnie z polityką inwestycyjną.
Uczestnikiem PPK może być osoba fizyczna, która ukończyła 18. rok życia, w imieniu i na rzecz której podmiot zatrudniający zawarł umowę o prowadzenie PPK z instytucją finansową. Z uczestnictwa w PPK wykluczone są osoby niepełnoletnie. Istotnym rozróżnieniem definicyjnym między uczestnikiem PPK a osobą zatrudnioną jest zawarcie w imieniu i na rzecz osoby zatrudnionej umowy o prowadzenie PPK. Dopiero uzyskanie statusu strony takiej umowy pozwala osobie zatrudnionej na uzyskanie statusu uczestnika PPK.
Przez wynagrodzenie należy uznać podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe uczestnika PPK, z wyłączeniem podstawy wymiaru składek na ubezpieczenia emerytalne i rentowe osób przebywających na urlopie wychowawczym oraz pobierających zasiłek macierzyński lub zasiłek w wysokości zasiłku macierzyńskiego.
Definicja wynagrodzenia jest istotna z perspektywy zasad naliczenia wysokości wpłat do PPK. Zgodnie z nią jedynie kwota stanowiąca podstawę wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe z tytułu ubezpieczenia uprawniającego do uczestnictwa w PPK jest podstawą do wyliczenia wysokości wpłat finansowanych tak przez podmiot zatrudniający, jak i samego uczestnika PPK.
Należy wskazać na istotną różnicę między definicją obowiązującą w ustawie a definicją wynagrodzenia funkcjonującą w regulacji pracowniczych programów emerytalnych. W przypadku komentowanej ustawy osiągnięcie rocznego limitu podstawy wymiaru składek na ubezpieczenie emerytalne i rentowe oznacza zaprzestanie dokonywania wpłat na PPK zarówno przez podmiot zatrudniający, jak i uczestnika PPK, co nie ma miejsca w przypadku PPE.
Wypłata to przekazanie – na wniosek uczestnika i przy spełnieniu warunków określonych w ustawie – środków zgromadzonych w PPK na wskazany rachunek bankowy lub rachunek w SKOK. Zasady dokonywania wypłaty, granica wieku uprawniająca do złożenia dyspozycji są określone w rozdziale 15 ustawy.
Wpłata transferowa w PPK polega na przekazaniu środków między poszczególnymi instytucjami III filara emerytalnego lub innymi dopuszczonym przez ustawodawcę produktami finansowymi, na które możliwe jest dokonanie wypłaty transferowej.
Zwrot z PPK to szczególny sposób wycofania środków zgromadzonych w PPK przed osiągnięciem przez uczestnika PPK 60. roku życia na wniosek uczestnika PPK, jego małżonka lub byłego małżonka uczestnika PPK, małżonka zmarłego uczestnika PPK lub osoby uprawnionej. Definicja ustawowa zwrotu wskazuje, że jest to szczególna postać dyspozycji, która służy wycofaniu środków z systemu PPK przed założonym przez ustawodawcę horyzontem inwestycji. W odróżnieniu od regulacji dotyczącej pracowniczych programów emerytalnych ustawa nie wprowadza przesłanek ograniczających sytuacje, w których uczestnik może dokonać zwrotu.

Art. 3. [Cele tworzenia PPK; środki w PPK jako własność uczestnika PPK; stosowanie przepisów innych ustaw; zasady obliczania terminów ustawowych]

1. PPK jest tworzony w celu systematycznego gromadzenia oszczędności przez uczestnika PPK z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu przez niego 60. roku życia oraz na inne cele określone w ustawie.

2. Środki gromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestnika PPK, z zastrzeżeniem art. 105.

3. W zakresie nieuregulowanym ustawą do funduszy zdefiniowanej daty, o których mowa w art. 38 lub art. 39, oraz zarządzających nimi towarzystw funduszy inwestycyjnych, PTE, pracowniczych towarzystw emerytalnych oraz zakładów ubezpieczeń stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych, ustawy o organizacji i funkcjonowaniu funduszy emerytalnych oraz ustawy o działalności ubezpieczeniowej i reasekuracyjnej.

4. W okresie zawieszenia odkupywania jednostek uczestnictwa lub umarzania jednostek rozrachunkowych fundusz zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 lub art. 39, nie dokonuje konwersji, zamian, wypłat, wypłat transferowych lub zwrotów.

5. Do terminów, o których mowa w art. 80 ust. 3, art. 81, art. 85 ust. 2 i 4, art. 86 ust. 3, art. 101 ust. 3, art. 102 ust. 4 i art. 105 ust. 1, nie wlicza się okresów zawieszenia:

1) zbywania lub odkupywania jednostek uczestnictwa funduszu inwestycyjnego będącego funduszem zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38 lub art. 39;

2) przeliczania wpłat do funduszu emerytalnego będącego funduszem zdefiniowanej daty, o którym mowa w art. 38, na jednostki rozrachunkowe tego funduszu lub umarzania jednostek rozrachunkowych tego funduszu.

komentarz

W art. 3 ust. 1 ustawy wskazano główny cel, dla którego prowadzone są PPK. Zgodnie z tym przepisem zasadniczym celem jest systematyczne gromadzenie oszczędności przez uczestnika PPK z przeznaczeniem na wypłatę po osiągnięciu przez niego 60. roku życia. W treści ustawy nie znajduje się definicja gromadzenia oszczędności, ale za to umieszczono definicję gromadzenia środków, która została zawarta w treści art. 2 ust 1 pkt 8. I tak przez gromadzenie środków należy rozumieć przyjmowanie wpłat podstawowych, wpłat dodatkowych do PPK, a także wpłaty powitalnej, dopłat rocznych, wypłat transferowych oraz wpłat dokonywanych w ramach konwersji lub zamiany, lub środków przekazanych przez likwidatora oraz zyski z inwestowania środków zgromadzonych w PPK.
Wiek 60 lat znajduje zastosowanie zarówno w stosunku do kobiet, jak i mężczyzn. Jak wskazano w uzasadnieniu do projektu ustawy, wprowadzenie w PPK jednolitego wieku emerytalnego (wieku uprawniającego do wypłaty środków z PPK) dla obu płci jest wynikiem dostosowania ustawy do wymogów wynikających z przepisów europejskich, a w szczególności dyrektywy 2006/54/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z 5 lipca 2006 r. w sprawie wprowadzenia w życie zasady równości szans oraz równego traktowania kobiet i mężczyzn w dziedzinie zatrudnienia i pracy (Dz. Urz. UE L nr 204, s. 23). Należy przy tym wskazać, że dyrektywa uznaje za sprzeczne z zasadą równego traktowania ustanowienie rożnego wieku emerytalnego, natomiast w gestii państw członkowskich UE pozostawia to, na jakim poziomie zostanie on ustanowiony.
Sam tytuł ustawy – o pracowniczych planach kapitałowych – nie wskazuje bezpośrednio na emerytalny cel tworzenia i prowadzenia PPK. Mimo sformułowania w treści art. 3 ust. 1 ustawy głównego celu systematycznego oszczędzania w ramach PPK na okres po osiągnięciu 60 lat, co często wiąże się z zakończeniem aktywności zawodowej, ustawodawca był mało konsekwentny nie tylko w nazwie samej instytucji PPK czy w tytule ustawy, ale także włączając do przepisów regulujących instytucję PPK rozwiązania, które przeczą tak zdefiniowanemu, jak w art. 3 ust. 1 ustawy, celowi nadrzędnemu. Otóż niektóre rozwiązania zawarte w ustawie zmniejszają późniejsze wsparcie ze środków zgromadzonych w ramach PPK oszczędzającego na emeryturę (instytucja wypłaty części środków razie poważnego zachorowania uregulowana w art. 101 ustawy) albo znacząco utrudniają oszczędzanie na cele emerytalne poprzez umożliwienie wykorzystania całości środków na pokrycie wkładu własnego w związku z zaciągnięciem kredytu udzielonego na cele mieszkaniowe.
Artykuł 3 ust. 2 ustawy – stanowiący, że środki gromadzone w PPK stanowią prywatną własność uczestnika PPK – został dodany do treści tego aktu na etapie konsultacji społecznych. Jego nadrzędnym celem jest – co wielokrotnie podkreślano, uzasadniając jego wprowadzenie do treści ustawy – jednoznaczne podkreślenie prywatności środków, co ma stawiać PPK w opozycji do systemu otwartych funduszy emerytalnych, w przypadku których środki mają charakter publiczny. Prywatna własność środków oznacza możliwość swobodnego, w granicach przepisów, dysponowania nimi. Jednocześnie art. 3 ust. 2 zawiera wskazanie „z zastrzeżeniem art. 105 ustawy”. Zastrzeżenie to odnosi się właśnie do instytucji zwrotu środków z PPK, a właściwie do jednoznacznego wskazania, że w przypadku zwrotu środków część z oszczędności zgromadzonych przez uczestnika PPK będzie musiała zostać przekazana np. do Zakładu Ubezpieczeń Społecznych lub do urzędu skarbowego.
Wskazanie w art. 3 ust. 2 ustawy kwestii prawa własności do środków gromadzonych w pracowniczych planach kapitałowych nie niesie w sobie zasadniczo wartości normatywnej. Artykuł 3 ust. 2 ustawy nie kreuje bowiem prawa własności do środków gromadzonych w PPK, uwzględniając, że podstawowym źródłem wpłat w PPK są środki pochodzące z majątku podmiotu zatrudniającego oraz osoby zatrudnionej. Można wyrazić przy tym wątpliwość, czy rolą tego przepisu jest określenie własności w rozumieniu prawnym, czy też bardziej stanowi odniesienie się do własności w znaczeniu ekonomicznym. Na gruncie prawnym bowiem samo sformułowanie art. 3 ust. 2 ustawy może budzić wątpliwości dotyczące przedmiotu własności. Prywatną własność stanowią „środki gromadzone w PPK”. Mając na względzie definicję środków gromadzonych na rachunku PPK, odnoszącą się do jednostek uczestnictwa/jednostek rozrachunkowych (art. 2 pkt 27 ustawy), można wyciągnąć wniosek, że art. 3 ust. 2 ustawy określa prawo własności do jednostek uczestnictwa funduszy inwestycyjnych lub subfunduszy, jednostek uczestnictwa ubezpieczeniowego funduszu kapitałowego oraz jednostek rozrachunkowych funduszy emerytalnych. Jednostka uczestnictwa/jednostka rozrachunkowa nie stanowi jednak przedmiotu prawa własności, lecz określa wierzytelności uczestnika względem funduszu i stanowi miernik wartości jego udział w majątku funduszu.

Błędne byłoby również uznanie, że uczestnik jest właścicielem aktywów gromadzonych w funduszach. Aktywa bowiem są własnością samego funduszu, a przepis nie wprowadza w tym zakresie swoistej współwłasności uczestników do aktywów. Należy zatem stwierdzić, że własność odnosi się do własności środków pieniężnych, za które dochodzi do nabycia jednostek uczestnictwa/jednostek rozrachunkowych, wyrażając tym samym prywatny charakter prawa przysługującego uczestnikom do części majątku funduszu. Intencja ustawodawca zatem każe się kierować ku rozumieniu własności w ekonomicznym znaczeniu.

Artykuł 3 ust. 4 ustawy wprowadza niezwykle istotną w praktyce zasadę braku możliwości dokonywania określonych operacji na środkach zgromadzonych w ramach PPK (w postaci konwersji, zamian, wypłat, wypłat transferowych oraz zwrotów) w okresie zawieszenia odkupowania jednostek uczestnictwa lub umarzania jednostek rozrachunkowych zdefiniowanej daty, wskazując tym samym jednoznacznie, że w tych obszarach pierwszeństwo przed przepisami ustawy mają przepisy ustaw szczegółowych regulujących daną formę, w jakiej prowadzone jest PPK.
Ustawodawca nie wprowadził przepisów, które stanowiłyby ograniczenie prawa własności w stosunku do środków zgromadzonych w PPK. Realizacja celów wskazanych w art. 3 ust. 1 co do zasady ma się odbywać za pomocą stosownych zachęt podatkowych. Swoboda dysponowania środkami przez uczestników jest w tym zakresie większa niż w przypadku PPE. Instytucja zwrotu środków w ramach PPE (mechanizm wcześniejszego wycofania środków gromadzonych w ramach III filara emerytalnego) jest obwarowana ściśle określonymi przesłankami. W gruncie rzeczy wcześniejsze wycofanie środków zgromadzonych w ramach PPE jest możliwe jedynie w przypadku likwidacji programu. Rygoryzm ustawodawcy w tej mierze dotyka także wypłaty transferowej (przeniesienia środków poza pracowniczy program emerytalny), która jest niedopuszczalna w czasie zatrudnienia u pracodawcy prowadzącego program. Dla porównania, w ramach PPK ustawodawca nie zdecydował się na wprowadzenie przesłanek limitujących sytuacje uprawniające uczestnika do wypłaty transferowej lub dokonania zwrotu. Analiza porównawcza prowadzi do wniosku, że na gruncie PPE ustawodawca przewiduje istotne ograniczenie rozporządzalności środkami zaangażowanymi w programie emerytalnym, wiążąc je z istnieniem samego programu (zwrot określony przesłanką likwidacji programu) oraz stosunkiem pracy u pracodawcy prowadzącego program (ograniczenia możliwości wypłaty transferowej). W tym zestawieniu w PPK brakuje analogicznych przesłanek służących ograniczeniu rozporządzaniem środkami pieniężnymi uczestnika. Oznacza to, że reżim prawny PPE określa dalece bardziej posunięte obostrzenia służące utrzymaniu środków w ramach programu emerytalnego do czasu osiągnięcia zakładanego horyzontu czasowego niż ma to miejsce w przypadku PPK, gdzie w praktyce zarówno zwrot, jak i wypłata transferowa są uzależnione wyłącznie od decyzji uczestnika.
W cywilnoprawnym rozumieniu prawo własności składa się z uprawnień o charakterze pozytywnym, tj. posiadania, korzystania i rozporządzania rzeczą stanowiącą przedmiot prawa własności. System PPK nie wprowadza bezpośrednich ograniczeń względem uczestnika do rozporządzania majątkiem gromadzonym w PPK. Nie przeczy temu skłaniająca do uczestnictwa konstrukcja prawna pracowniczych planów kapitałowych. Aktywne uczestnictwo (dokonywanie wpłat) w pracowniczym planie kapitałowym jest wynikiem decyzji uczestnika, chociaż wyrażonej w sposób dorozumiany. Uczestnik PPK zachowuje prawo do posiadania, korzystania i rozporządzania środkami zgromadzonymi w PPK. Intencje ustawodawcy widać w tym względzie chociażby w zupełnie odmiennym w porównaniu do PPE uregulowaniu kwestii wcześniejszego wycofania środków z systemu (instytucji zwrotu), które zdecydowanie bliższe jest rozwiązaniom charakterystycznym dla form indywidualnych III filara (IKE oraz IKZE).
Możliwość ustanowienia zastawu na wierzytelnościach inkorporowanych w jednostkach uczestnictwa funduszu inwestycyjnego przewidują wprost przepisy ustawy o funduszach inwestycyjnych. Możliwość ustanowienia zastawu na jednostkach uczestnictwa funduszu inwestycyjnego w przypadku PPK nie zaprzecza wyłączeniu spod egzekucji środków zgromadzonych na rachunku PPK (art. 95 ustawy). W doktrynie prawa cywilnego wyłączenie spod egzekucji nie stoi na przeszkodzie ustanowienia zastawu. Wydaje się jednak, że w sposób istotny ogranicza użyteczność tej instytucji, mając na uwadze, że w istocie chodzi o ustanowienie zastawu na wierzytelności, którą jednostka uczestnictwa reprezentuje, oraz możliwość dochodzenia wykonania tego prawa jedynie w drodze egzekucji. Skutkiem ustanowienia zastawu byłoby jednakże ograniczenie możliwości żądania odkupienia jednostek uczestnictwa (wypłaty, wypłaty transferowej, zwrotu, zamiany lub konwersji) do czasu przed datą wymagalności wierzytelności. Mimo braku stosownych regulacji wydaje się, że ustanowienie zastawu możliwe byłoby także na jednostkach rozrachunkowych funduszu emerytalnego. Po pierwsze, mimo zróżnicowania form prawnych uczestnictwa w PPK, nie ma podstaw do różnicowania zakresu uprawnień w zakresie rozporządzania środkami gromadzonymi w PPK (w tym wypadku obciążenia wierzytelności zastawem). Po drugie, możliwość ustanowienia zastawu na jednostkach rozrachunkowych dobrowolnego funduszu emerytalnego jest możliwa w ramach III filara. Możliwość ustanowienia zastawu dotyczy bowiem także IKE oraz IKZE, które mogą być zakładane w formie dobrowolnego funduszu emerytalnego.

Art. 4. [Forma elektroniczna oświadczeń woli uczestnika PPK; obowiązek informowania o zmianie danych identyfikujących uczestnika PPK; składanie oświadczeń woli przez uczestnika PPK w przypadku zmian organizacyjnych, likwidacji lub upadłości podmiotu zatrudniającego]

1. W sprawach dotyczących PPK uczestnik PPK składa oświadczenia woli w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie ich na trwałym nośniku wybranej instytucji finansowej lub w innej postaci, jeżeli w umowie o zarządzanie PPK tak określono.

2. Uczestnik PPK jest obowiązany niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia zaistnienia zmiany danych identyfikujących uczestnika PPK, poinformować wybraną instytucję finansową o tej zmianie.

3. Przepisy ust. 1 i 2 stosuje się także po ustaniu zatrudnienia.

4. W przypadku połączenia podmiotów zatrudniających, podziału podmiotu zatrudniającego albo zbycia przez podmiot zatrudniający prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa w całości albo jego zorganizowanej części uczestnik PPK składa oświadczenia woli w sprawach dotyczących PPK wybranej instytucji finansowej.

5. W przypadku likwidacji podmiotu zatrudniającego uczestnik PPK składa oświadczenia woli w sprawach dotyczących PPK za pośrednictwem likwidatora lub bezpośrednio wybranej instytucji finansowej. Likwidator jest obowiązany do powiadomienia uczestników PPK o sposobie składania oświadczenia woli w sprawach dotyczących PPK w związku z likwidacją podmiotu zatrudniającego w terminie 30 dni od dnia otwarcia likwidacji.

6. W przypadku upadłości podmiotu zatrudniającego uczestnik PPK składa oświadczenia woli w sprawach dotyczących PPK za pośrednictwem syndyka lub bezpośrednio wybranej instytucji finansowej. Syndyk jest obowiązany do powiadomienia uczestników PPK o sposobie składania oświadczenia woli w sprawach dotyczących PPK w związku z upadłością podmiotu zatrudniającego w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia upadłości.

komentarz

Artykuł 4 ust. 1 ustawy wprowadza zasadę składania oświadczeń woli dotyczących PPK przez uczestnika PPK bezpośrednio wybranej instytucji finansowej. Natomiast literalnie ustawodawca nie przewiduje składania oświadczeń woli przez uczestnika podmiotowi zatrudniającemu lub za pośrednictwem podmiotu zatrudniającego. Zasadą jest, że takie oświadczenie woli uczestnika PPK powinno być składane w postaci elektronicznej, pozwalającej na jego utrwalenie na trwałym nośniku. Natomiast złożenie oświadczenia woli w innej formie, np. na papierze, jest możliwe, ale powinno zostać to wskazane jednoznacznie w umowie o zarządzanie PPK zawartej przez dany podmiot zatrudniający.

Artykuł 4 ust. 1 ustawy dotyczy oświadczeń składanych przez uczestnika PPK, czyli – zgodnie z art. 2 pkt. 31 ustawy – przez osobę, w imieniu i na rzecz której podmiot zatrudniający zawarł umowę o prowadzenie PPK z instytucją finansową. Adresatem normy wynikającej z dyspozycji art. 4 ust. 1 ustawy nie jest zatem ani podmiot zatrudniający, ani też osoba zatrudniona, która nie jest stroną umowy o prowadzenie PPK. Co istotne, nie jest to także sposób uzewnętrzniania i składania oświadczeń woli przez instytucję finansową względem uczestnika. Nie dotyczy ono także oświadczeń woli składanych przez inne osoby, np. małżonka uczestnika, spadkobiercę lub osobę upoważnioną.

Ustawodawca przyznał uczestnikom PPK uprawnienie do składania oświadczeń woli – przede wszystkim w formie elektronicznej, pozwalającej na ich utrwalenie na trwałym nośniku. Należy jednak podkreślić, że nie jest to tożsame ze znaną w systemie polskiego prawa cywilnego – uregulowaną w art. 781 k.c. – elektroniczną formą czynności prawnej. Zgodnie z tym przepisem dla zachowania elektronicznej formy czynności prawnej wystarczy złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej i opatrzenie go kwalifikowanym podpisem elektronicznym. Takie oświadczenie woli złożone w formie elektronicznej jest równoważne z oświadczeniem woli złożonym w formie pisemnej. Nie znajduje to jednak zastosowania w przypadku PPK i składania oświadczeń woli przez uczestników PPK, w przypadku których oświadczenia woli powinny być składne w formie elektronicznej, pozwalającej na ich utrwalenie na trwałym nośniku.
Określenie oświadczeń woli w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie ich na trwałym nośniku nawiązuje do art. 60 k.c., określającego sposób wyrażania oświadczeń woli, nie zaś do elektronicznej formy czynności prawnych (art. 781 par. 1 k.c.). W doktrynie wskazuje się na różnicę między elektroniczną postacią oświadczenia woli, która na gruncie art. 60 k.c. jest jedynie technicznym sposobem uzewnętrznienia woli danej osoby (odpowiadając doniosłością prawną innym sposobom uzewnętrznienia woli jak np. formie ustnej), od elektronicznej formy czynności prawnej, która zrównuje doniosłością prawną z formą pisemną elektroniczną postać oświadczenia woli, opatrzoną dodatkowo odpowiednim identyfikatorem w postaci bezpiecznego podpisu elektronicznego. W doktrynie przyjmuje się także, że zestawienie regulacji art. 60 k.c. oraz art. 781 par. 1 k.c. pozwala wyróżnić kwalifikowaną formę elektroniczną oraz zwykłą formą elektroniczną, gdzie identyfikacja osoby składającej oświadczenie nie następuje za pomocą dedykowanego narzędzia informatycznego (kwalifikowanego podpisu elektronicznego), ale w inny sposób. Brak kwalifikowanego podpisu elektronicznego nie odbiera doniosłości prawnej oświadczeniu woli w postaci elektronicznej, ale może powodować problemy dotyczące ustalenia osoby składającej oświadczenie woli.
Artykuł 4 ust. 1 ustawy nie jest przepisem wprowadzającym elektroniczną formę oświadczeń woli uczestnika w rozumieniu art. 781 par. 1 k.c., ale stanowi wyraz nadania priorytetu zwykłej formie elektronicznej, tj. niewymagającej kwalifikowanego podpisu elektronicznej postaci uzewnętrzniającej oświadczenie woli uczestnika PPK. Podobną regulację można znaleźć w przepisach określających formę oświadczeń woli w czynnościach dotyczących obrotu papierami wartościowymi i innymi instrumentami finansowymi (art. 13 ust. 1 o obrocie instrumentami finansowymi) lub w zakresie formy czynności bankowych (art. 7 ust. 1 prawa bankowego). Również na gruncie tych regulacji w wypowiedziach doktryny przyjmuje się analogiczny do powyższego pogląd, uznający, że taka regulacja nie oznacza wprowadzenia elektronicznej formy czynności prawnych [M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Ustawa o obrocie instrumentami finansowymi [w:] M. Wierzbowski, L. Sobolewski, P. Wajda (red.), Prawo rynku kapitałowego. Komentarz. Wyd. 3, Warszawa 2018, Legalis/el. art. 13; także: stanowisko Komisji Nadzoru Finansowego z 7 października 2015 r., sygn. DPP/WOPII/023/832/2/15/RO]. Podobna regulacja obowiązuje także w ramach ustawy o funduszach inwestycyjnych, w której zgodnie z art. 35 ust. 1 oświadczenia woli składane w związku z nabywaniem i żądaniem odkupienia przez fundusz inwestycyjny jednostek uczestnictwa mogą być wyrażone w postaci elektronicznej z zachowaniem wymogów gwarantujących autentyczność i wiarygodność oświadczenia woli.
Definicja trwałego nośnika została uregulowana w sposób autonomiczny w treści art. 2 ust. 1 pkt 31 ustawy. Zgodnie z tym przepisem trwały nośnik to każdy nośnik informacji umożliwiający przechowywanie przez czas niezbędny, wynikający z charakteru informacji oraz celu ich sporządzenia lub przekazania, zawartych na nim informacji w sposób uniemożliwiający ich zmianę lub pozwalający na odtworzenie informacji w wersji i formie, w jakiej zostały sporządzone lub przekazane. Jest to definicja podobna do tej, jaką posługują się inne akty prawne w Polsce, jak np. ustawa z 30 maja 2014 r. o prawach konsumenta (tj. Dz.U. z 2017 r. poz. 683 ze zm.), zgodnie z którą trwały nośnik to materiał lub narzędzie umożliwiające konsumentowi lub przedsiębiorcy przechowywanie informacji kierowanych osobiście do niego w sposób pozwalający na dostęp do informacji w przyszłości przez czas odpowiedni do celów, jakim te informacje służą, i które pozwalają na odtworzenie przechowywanych informacji w niezmienionej postaci. Należy podkreślić, że ustawa nie wskazuje enumeratywnie przykładów trwałego nośnika. Praktyka pokazuje jednak, że takim nośnikiem może być płyta CD, pendrive, dyskietka. Przesłanie informacji e-mailem może być uznane za trwały nośnik, jeżeli wiadomość zostanie załączona w jego treści tak, aby uczestnik mógł ją odczytać w przyszłości, np. w postaci pliku w formacie PDF.
Sformułowanie określające sposób uzewnętrznienia oświadczenia woli „w postaci elektronicznej pozwalającej na utrwalenie ich na trwałym nośniku” może budzić wątpliwości co do tego, w jakiej formie powinno być składane oświadczenie woli uczestnika. Wykluczyć należy jednak wymóg stosowania elektronicznej formy czynności prawnych (art. 781 k.c.), wymagającej kwalifikowanego podpisu elektronicznego. Z uwagi na definicyjny zakres pojęcia trwałego nośnika należy także wykluczyć, by art. 4 ust. 1 ustawy stanowił zastrzeżenie dokumentowej formy czynności prawnych (art. 772 k.c.). W kontekście powyższego należy rozważyć, czy składanie oświadczeń woli przez uczestnika w innej postaci niż wskazana w art. 4 ust. 1 ustawy lub w umowie o zarządzanie stanowi wadę prawną, która może mieć wpływ na skuteczność takiego oświadczenia. Kwestia ta może mieć istotne znaczenie praktyczne, zwłaszcza w sytuacjach, w których umowa o zarządzenie PPK nie wskazuje innych postaci oświadczeń woli składanych przez uczestnika. De lege lata należy uznać, że brak dookreślenia innych postaci oświadczeń woli nie stanowi o wadliwości czynności prawnej/oświadczenia woli uczestnika PPK w rozumieniu cywilnoprawnym. Przeciwne stanowisko prowadziłoby do konsekwencji związanych z wciąż funkcjonującym zjawiskiem wykluczenia cyfrowego. Przy braku ustalenia innych postaci oświadczeń woli uczestników jedynym możliwym sposobem byłoby formułowanie oświadczeń woli w postaci elektronicznej. Nie sposób zaakceptować stanowiska, że ustawodawca wprowadzałby przepisy, które w praktyce mogłyby wykluczyć z obrotu prawnego spory odsetek uczestników tylko z uwagi na brak możliwość złożenia oświadczenia woli w postaci elektronicznej. Po drugie stanowisko przeciwne nie ma oparcia w przepisach ustawy i stanowiłoby dorozumiane wprowadzenie sankcji związanej z jedną z postaci wadliwej czynności prawnej. Artykuł 4 ust. 1 ustawy nie wprowadza żadnej z kwalifikowanych postaci formy czynności prawnych, dla których odpowiednie przepisy kodeksu cywilnego określałyby sankcję w postaci nieważności danej czynności dokonanej wbrew wymaganej formie lub też w innym sposób określały skutki nie dochowania wymaganej formy. W konsekwencji należy zatem uznać, że „postać elektroniczna” jest dorozumianą, ale nie jedyną postacią oświadczeń woli, nawet pomimo braku określenia innych postaci w umowie o zarządzanie PPK. Tym samym określenie innych postaci oświadczeń woli uczestnika w umowie o zarządzanie PPK przybiera charakter organizacyjny i porządkowy, nie zaś stanowiący.
W ramach PPK składanie oświadczeń woli przez uczestników PPK w innej formie niż elektroniczna, pozwalająca na ich utrwalenie na trwałym nośniku (np. w formie pisemnej), jest możliwe, ale tylko pod warunkiem, że umowa o zarządzanie regulująca dane PPK będzie przewidywała taką możliwość. W razie braku wskazania w umowie o zarządzanie PPK, zawartej przez dany podmiot zatrudniający, innej formy składania oświadczeń woli przez uczestników PPK złożenie takiego oświadczenia przez uczestnika PPK będzie ważne, bo ustawa nie zastrzega w tym przypadku skutku w postaci nieważności czynności prawej. Jednak nie zmienia to faktu, że takie postępowanie uczestnika PPK będzie niezgodne z prawem. W konsekwencji instytucja finansowa będzie mogła powstrzymać się od wykonania dyspozycji składanej przez uczestnika PPK w formie, która nie została przewidziana w umowie o zarządzanie PPK. I w efekcie wezwać takiego uczestnika do złożenia oświadczenia w formie przewidzianej w przepisach ustawy. Złożenie przez uczestnika PPK oświadczenia woli w innej formie jest możliwe, ale powinno to zostać wskazane jednoznacznie w umowie o zarządzanie PPK, zawartej przez dany podmiot zatrudniający. W przypadku gdy umowa o zarządzanie PPK dopuszcza różne formy składania oświadczeń woli przez uczestników PPK, forma złożenia oświadczenia woli powinna pozostawać w jego wyłącznej gestii.
Złożenie oświadczenia woli w postaci elektronicznej przez uczestnika PPK może się odbyć – posługując się definicją oświadczenia woli – poprzez każde zachowanie uczestnika PPK pozwalające w dostatecznie zrozumiały sposób ujawnić jego wolę. W tym wypadku postać elektroniczna materializuje się w określonym działaniu uczestnika w takim systemie. W praktyce może zatem to się odbyć poprzez złożenie odpowiednich dyspozycji i zatwierdzenie operacji. Rolą instytucji finansowej będzie utrwalenie złożonego w taki sposób oświadczenia woli uczestnika PPK na trwałym nośniku.
Mankamentem regulacji jest to, że ani art. 4 ust. 1 ustawy, ani inne przepisy ustawy nie przewidują terminu, w jakim oświadczenie woli uczestnika PPK powinno być utrwalone przez wybraną instytucję finansową, oraz czasu, przez jaki taki trwały nośnik powinien być przechowywany.
Artykuł 4 ust. 2 ustawy nakłada na uczestnika PPK obowiązek niezwłocznego informowania wybranej instytucji finansowej o zmianie określonych danych identyfikujących, a dotyczących uczestnika. Ustawodawca wskazał, że taka informacja powinna zostać przekazana przez uczestnika nie później niż w terminie 30 dni od zaistnienia zmiany identyfikujących go danych, których katalog znajduje się w treści art. 2 ust. 1 pkt 3 ustawy, gdzie zostało zdefiniowane przez ustawodawcę pojęcie „dane identyfikujące uczestnika PPK”. Zgodnie z tą definicją przez dane identyfikujące uczestnika należy rozumieć: imię (imiona), nazwisko, adres zamieszkania, adres do korespondencji, numer telefonu, adres poczty elektronicznej, numer PESEL lub datę urodzenia w przypadku osób nieposiadających numeru PESEL, serię i numer dowodu osobistego lub numer paszportu albo innego dokumentu potwierdzającego tożsamość w przypadku osób, które nie posiadają obywatelstwa polskiego.

O ile zakres danych podlegających obowiązkowi informowania jest precyzyjny, o tyle w treści art. 4 ust. 2 ustawy nie uregulowano formy, w jakiej uczestnik powinien poinformować adresata informacji. W tej sytuacji należy przyjąć, że może to być zarówno złożenie przez uczestnika informacji na piśmie, jak też przesłanie informacji drogą poczty elektronicznej na odpowiedni adres. I tu uwaga, choć formalnie możliwe jest przekazanie takiej informacji ustnie lub za pośrednictwem telefonu, to może być to trudne w razie zaistnienia sporu z dowodowego punktu widzenia.

Natomiast jeśli chodzi o termin przekazywania przedmiotowych informacji przez uczestnika PPK, to – jak już wspomniano wcześniej – powinno to nastąpić niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia zaistnienia zmiany danych identyfikujących uczestnika PPK. To w interesie uczestnika leży przekazanie odpowiedniemu adresatowi przedmiotowej informacji w takim terminie, aby było to jak najkorzystniejsze dla uczestnika. Przykładowo, brak wskazania aktualnego adresu do korespondencji może powodować niekorzystne konsekwencje dla uczestnika, za które podmiot zatrudniający czy instytucja finansowa nie powinni ponosić odpowiedzialności. Ponadto należy przyjąć, że nie jest działaniem zakazanym informowanie o zmianie danych identyfikujących za pośrednictwem lub też przy udziale podmiotów trzecich, czyli np. podmiotu zatrudniającego, agenta, dystrybutora lub brokera. Rozwiązanie takie nie jest preferowane przez ustawodawcę, ale nie jest też zabronione.

Artykuł 4 ust. 2 ustawy dotyczy zmiany danych, o których mowa w art. 2 ust. 1 pkt. 3 tego samego aktu. Do przekazywania informacji o zmianie danych identyfikacyjnych na podstawie art. 651 k.c. zastosowanie będą mieć przepisy o oświadczeniach woli. Dotyczy to przede wszystkim art. 60 k.c. w zakresie swobody sposobu wyrażenia oświadczenia wiedzy lub art. 61–62 k.c. dotyczących momentu złożenia oświadczenia wiedzy instytucji finansowej. Oznacza to, że oświadczenie wiedzy co do zmiany danych identyfikacyjnych uczestnika PPK jest złożone instytucji finansowej z chwilą, w której doszło do niej w sposób umożliwiający się zapoznanie z tym oświadczeniem. Zaś oświadczenie wiedzy w postaci elektronicznej jest złożone z chwilą wprowadzenia do środka komunikacji elektronicznej w sposób umożliwiający zapoznanie się z nim. Z chwilą dojścia oświadczenia wiedzy o zmianie danych identyfikacyjnych instytucja finansowa jest związana treścią takiego oświadczenia – nie może zasłaniać się niewiedzą co do zmienionych danych identyfikacyjnych. Jednocześnie uczestnik, który zaniedbał obowiązek aktualizacji danych identyfikacyjnych, nie może z tego tytułu dochodzić roszczeń spowodowanych własnym zaniedbaniem. Należy jednakże dopuścić – na zasadach wyjątku – odstępstwo od zwolnienia instytucji finansowej z odpowiedzialności, jeżeli mimo niewykonania przez uczestnika obowiązku, o którym mowa w art. 4 ust. 2 ustawy, instytucja finansowa wiedziała o zmianie danych identyfikacyjnych uczestnika PPK.

Artykuł ten niesie ze sobą duże znaczenie praktyczne. Zgodnie z tym przepisem w sprawach dotyczących PPK uczestnik składa oświadczenie woli wybranej instytucji finansowej w formie elektronicznej, pozwalającej na utrwalenie na trwałym nośniku, także po ustaniu zatrudnienia w podmiocie zatrudniającym, w którym uczestnik PPK posiada zgromadzone środki w ramach PPK. Także już po ustaniu zatrudnienia w podmiocie zatrudniającym uczestnik jest obowiązany informować wybraną instytucję finansową o każdorazowej zmianie danych go identyfikujących. Również w tych przypadkach ustawodawca wskazał na obowiązek składania przez uczestnika PPK oświadczeń woli czy przekazywania informacji bezpośrednio do instytucji finansowej.

Artykuł 4 ust. 3 ustawy dotyczący obowiązku stosowania art. 4 ust. 1 i ust. 2 jest powtórzeniem analogicznej regulacji z art. 20 ust. 3 ustawy o PPE. Z uwagi na wskazane powyżej różnice między PPE a PPK (brak obligatoryjnego pośrednictwa pracodawcy w przekazywaniu oświadczeń woli) przepis w pewnym zakresie zdaje się superfluum ustawowym. Definicja legalna uczestnika PPK (art. 2 pkt. 31 ustawy) nie wiąże się bowiem czasowo z zatrudnieniem w podmiocie zatrudniającym. Uczestnikiem jest bowiem osoba, dla której podmiot zatrudniający zawarł umowę o prowadzenie PPK. Umowa ta nie ulega rozwiązaniu z chwilą ustania zatrudnienia. W tym kontekście art. 4 ust. 1 oraz art. 4 ust. 2 mają zastosowanie – z mocy samej definicji legalnej uczestnika PPK – także do osób niezatrudnionych już w podmiocie zatrudniającym, dla których wcześniej umowa o prowadzenie PPK została zawarta.
Znaczenie komentowanego przepisu może być jednak nadane w sytuacji określenia innych postaci form oświadczeń woli uczestników, które będą określone w umowie o zarządzenie PPK (art. 4 ust. 1 in fine). Na gruncie art. 4 ust. 3 powstaje pytanie, czy w ramach umowy o zarządzanie PPK podmiot zatrudniający, który ustali z instytucją finansową swoje pośrednictwo w przekazywaniu oświadczeń woli uczestników PPK, może ograniczyć swoje zobowiązanie jedynie do osób pozostających w aktywnym zatrudnieniu? Literalnie rzecz ujmując, art. 4 ust. 3 nie stoi temu na przeszkodzie – przepis bowiem nakazuje stosowanie art. 4 ust. 1–2 ustawy po ustaniu zatrudnienia, nie zaś identyczne regulowanie procedur składania oświadczeń woli. Wydaje się jednak, że takie rozróżnienie powinno mieć swoje obiektywne uzasadnienie.
Regulacje dotyczące losów PPK w przypadku zmian dotyczących podmiotu zatrudniającego zawiera art. 4 ust. 4 ustawy. Zgodnie z tym przepisem w przypadku połączenia, podziału podmiotu zatrudniającego albo zbycia przez podmiot zatrudniający prowadzonego przez niego przedsiębiorstwa lub zakładu pracy w całości albo jego zorganizowanej części uczestnik PPK składa oświadczenia woli bezpośrednio instytucji finansowej. Z przepisów nie wynika, aby w takim przypadku następowała jakakolwiek zmiana zasad prowadzenia PPK. Komentowany przepis jest odzwierciedleniem regulacji zawartej w art. 20 ust. 4 ustawy o PPE.

Artykuł 4 ust. 4 nie precyzuje kryteriów ustalenia wybranej instytucji finansowej, co może budzić wątpliwości zwłaszcza w przypadku połączenia podmiotów zatrudniających, które posiadają PPK w innych instytucjach finansowych.

Artykuł 4 ust. 5 ustawy stanowi lex specialis w stosunku do ogólnej zasady składania oświadczeń przez uczestnika do instytucji finansowej. Ustawodawca jednoznacznie bowiem przesądził, że w przypadku likwidacji podmiotu zatrudniającego uczestnik może składać oświadczenia woli zarówno za pośrednictwem likwidatora, jak i bezpośrednio wybranej instytucji finansowej. Ponadto ustawodawca nałożył na likwidatora podmiotu zatrudniającego dodatkowy obowiązek poinformowania uczestników PPK, w terminie 30 dni od dnia otwarcia likwidacji, o sposobie składania oświadczeń woli w sprawach dotyczących PPK w związku z likwidacją podmiotu zatrudniającego. Z przepisów nie wynika natomiast, aby w takim przypadku następowała jakakolwiek zmiana zasad prowadzenia PPK.
Artykuł 4 ust. 6 ustawy reguluje sytuację szczególną, to jest losy PPK, a właściwie środków oraz praw i obowiązków uczestnika PPK, w przypadku upadłości podmiotu zatrudniającego. W takiej sytuacji zachodzi kolejny wyjątek od reguły ustanowionej w treści ust. 2 komentowanego artykułu. Otóż uczestnik PPK może w takim przypadku składać oświadczenia woli za pośrednictwem syndyka lub bezpośrednio wybranej instytucji finansowej. Przy czym warto dodać, że ustawodawca nie sprecyzował, czy przez upadłość ma na myśli upadłość układową czy też upadłość likwidacyjną; należy jednak przyjąć, że chodzi tu wyłącznie o upadłość likwidacyjną, gdyż tylko w takim przypadku pojawia się syndyk wchodzący w miejsce podmiotu zatrudniającego. Dlatego też zasadne jest nałożenie przez ustawodawcę na syndyka obowiązku powiadomienia uczestników PPK o sposobie składania oświadczeń woli w sprawach dotyczących PPK w związku z upadłością podmiotu zatrudniającego, w terminie 30 dni od dnia ogłoszenia upadłości.
Dniem ogłoszenia upadłości jest data wydania przez odpowiedni sąd postanowienia o ogłoszeniu upadłości. Natomiast z przepisów nie wynika, aby w takim przypadku następowała jakakolwiek zmiana zasad prowadzenia PPK.

Art. 5. [Wypełnianie za pośrednic-twem osoby zatrudnionej ustawo wych obowiązków przez podmiot zatrudniający z siedzibą poza RP]

Podmiot zatrudniający, który nie ma siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, może uzgodnić z osobą zatrudnioną, w drodze umowy zawartej w formie pisemnej pod rygorem nieważności, że spoczywające na nim obowiązki wynikające z ustawy będą wypełniane w jego imieniu przez tę osobę zatrudnioną w okresie jej zatrudnienia w tym podmiocie zatrudniającym.

komentarz

Artykuł ten ma charakter szczególny. Jest adresowany do pewnej grupy podmiotów zatrudniających na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej pracowników (także zleceniobiorców itd.). Są to podmioty zatrudniające, które nie mają swojej siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, a mimo to posiadają w Polsce zatrudnionych, którzy spełniają wymogi wskazanej powyżej definicji „osób zatrudnionych”. W takim przypadku ustawodawca nie wprowadza jednak fakultatywności uczestnictwa w PPK, a jedynie fakultatywność w zakresie wskazania podmiotu zobowiązanego do wykonywania obowiązków podmiotu zatrudniającego w PPK. W przepisie tym posłużono się bowiem sformułowaniem „może uzgodnić z osobą zatrudnioną”. Uzgodnienie to następuje w formie zawarcia odpowiedniej umowy o wypełnianiu obowiązków wynikających z ustawy. Umowa ta musi zostać zawarta pod rygorem nieważności w formie pisemnej. Powinna to być umowa odrębna od umowy o zarządzanie PPK i umowy o prowadzenie PPK. Umowa taka powinna być zawarta między podmiotem zatrudniającym a osobą zatrudnioną.
W świetle przepisów ustawy za obowiązki wynikające z ustawy można uznać podstawowe elementy konstrukcyjne PPK, do których należy zaliczyć przykładowo: obowiązek zawarcia umowy o zarządzanie PPK, umowy o prowadzenie PPK i obowiązek dokonywania wpłat finansowanych przez podmiot zatrudniający. Obowiązki te spoczywają na podmiocie z mocy samej ustawy.
Należy podkreślić fakultatywność możliwości dokonania ustaleń między podmiotem zatrudniającym a osobą zatrudnioną, na jaką wskazał ustawodawca w treści tego przepisu. Natomiast w razie braku możliwości dokonania uzgodnienia między podmiotem zatrudniającym a osobą zatrudnioną – co do wypełniania przez osobę zatrudnioną obowiązków spoczywających na podmiocie zatrudniającym – obowiązki te pozostaną przy podmiocie zatrudniającym, nawet jeśli nie posiada on siedziby lub miejsca zamieszkania na terytorium RP. Zawarcie umów z niektórymi osobami zatrudnionymi nie zwalnia podmiotu zatrudniającego spełniającego przesłanki określone w komentowanym art. 5 z obowiązku zapisania do PPK innych osób zatrudnionych oraz wypełniania w stosunku do takich osób obowiązków spoczywających na podmiocie zatrudniającym wynikających z ustawy. Natomiast sposobem faktycznego zwolnienia się podmiotu zatrudniającego z takowych obowiązków będzie rezygnacja osoby zatrudnionej z uczestnictwa w PPK w trybie określonym w art. 13 ust. 1 pkt 1 ustawy (jeśli podmiot zatrudniający spełnia przesłanki wskazane w tym przepisie), złożenie przez uczestnika PPK oświadczenia w trybie art. 23 ust. 2 ustawy lub likwidacja podmiotu zatrudniającego.
Na osobie zatrudnionej w podmiocie zatrudniającym wskazanym w art. 5 ustawy nie spoczywa obowiązek wyrażenia zgody na zawarcie umowy, o której mowa w tym przepisie. Brak zgody na wykonywanie obowiązków obciążających podmiot zatrudniający i w jego imieniu nie może stanowić naruszenia obowiązków pracowniczych, ponieważ nie jest stritce związane z rodzajem umówionej pracy. Brak wyartykułowania wprost takiej zasady może natomiast prowadzić do nadużywaniu pozycji w relacjach z osobami zatrudnionymi.
Umowa powinna w sposób szczegółowy wskazywać zakres obowiązków obydwu stron związanych z reprezentowaniem przez osobę zatrudnioną podmiotu zatrudniającego. W pierwszej kolejności dotyczy to szczegółowego wskazania zakresu obowiązków, do których wykonania w imieniu podmiotu zatrudniającego osoba zatrudniona podejmuje zobowiązanie. Zakres obowiązków w umowie zlecenia o typie pełnomocnictwa stanowić będzie bowiem także zakres umocowania. Nieakceptowalne byłoby przyjęcie blankietowego sposobu uregulowania tej kwestii w umowie np. poprzez wskazanie zobowiązania do realizacji „ogółu obowiązków podmiotu zatrudniającego wynikających z ustawy o pracowniczych planach kapitałowych”. Obowiązek profesjonalnego działania oraz wykonywania obowiązków wynikających z ustawy spoczywa na podmiocie zatrudniającym, a blankietowe scedowanie tych obowiązków na osobę zatrudnioną wydaje się nieuprawnionym przerzuceniem ryzyka prawnego związanego z prowadzoną działalnością. Umowa ta powinna określać także zasady rozliczania kosztów i ponoszenia przez podmiot zatrudniający ciężaru finansowego wsparcia osoby zatrudnionej w realizowaniu obowiązków w jego imieniu. Obowiązkiem podmiotu zatrudniającego powinno być bezsprzecznie zapewnienie i sfinansowanie profesjonalnego wsparcia (np. doradztwa prawnego) przy wykonywaniu obowiązków określonych w umowie.

Art. 6. [Zastrzeżenie stosowania określeń „pracowniczy plan kapitałowy” lub PPK]

Określenia „pracowniczy plan kapitałowy” lub „PPK” mogą być używane wyłącznie do określenia planów uregulowanych w ustawie.

komentarz

Artykuł 6 wprowadza ograniczenie możności używania sformułowania „pracowniczy plan kapitałowy” lub akronimu „PPK” wyłącznie do określania form grupowego oszczędzania środków, tworzonych zgodnie z przepisami tej ustawy w formach wskazanych w ustawie i zarządzanych przez instytucje finansowe w rozumieniu definicji zawartej w art. 2 ust. 1 pkt 11. W konsekwencji jakakolwiek inna forma oszczędzania średnio- lub długoterminowego, w tym także gwarantująca uczestnikowi wypłatę środków dopiero po osiągnięciu wieku 60 lat, nie może być określana jako „pracowniczy plan kapitałowy” lub „PPK”. Zastosowane rozwiązanie jest bardzo zbliżone do zasady określonej w art. 9 ustawy o PPE, gdzie ustawodawca zastrzegł stosowanie pojęcia „pracowniczy program emerytalny” tylko dla form zorganizowanego oszczędzania i prowadzonych zgodnie z przepisami tej ostatniej ustawy

Zakaz ten jest obarczony sankcją przewidzianą w przepisach karnych ustawy, podobnie jak ma to miejsce w treści art. 50 ustawy o PPE, który penalizuje złamanie podobnego zakazu dotyczącego PPE. Zgodnie z dyspozycją art. 109 ustawy każdy, kto nie będąc do tego uprawnionym, używa do określenia prowadzonej działalności lub reklamy określeń „pracowniczy plan kapitałowy” lub skrótu „PPK”, może podlegać grzywnie do 1 000 000 zł lub karze pozbawienia wolności do lat trzech.

Powstaje pytanie o zakres stosowania tego przepisu w odniesieniu do akronimu PPK. Należy podkreślić, że naruszeniem art. 6 nie będzie każde użycie tego akronimu. Uwzględniając cel ustawodawcy, należy przyjąć, że chodzi jedynie o sytuacje, w których określenie „pracowniczy plan kapitałowych” oraz akronim „PPK” mogłyby być myląco używane dla określenia innych produktów o charakterze finansowym i wywoływać wśród uczestników mylne przekonanie o podstawach prawnych jego funkcjonowania. ©℗

Dziękujemy za przeczytanie artykułu!

Źródło: Dziennik Gazeta Prawna

Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.

Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.

PPK zmiany 2019

Zgłoś błąd