Zbrojarz w kopalni nie jest górnikiem

Zakład odmówił ubezpieczonemu emerytury górniczej, bo za krótko pracował w kopalni węgla brunatnego. Nie zaliczył mu zatrudnienia w charakterze zbrojarza w kopalni. Do jego zadań należało przygotowywanie betonu i zbrojenia niezbędnego do zbudowania konstrukcji budowlanych w kopalni. ZUS podjął decyzję, mimo że ubezpieczony otrzymał zaświadczenie od komisji weryfikacyjnej powołanej przez pracodawcę, że czynności przez niego wykonywane zaliczane są do pracy górniczej. Pracodawca na podstawie zaświadczenia wpisał to do świadectwa pracy.

Zdaniem ZUS praca zbrojarza nie jest jednak górniczą w rozumieniu art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpieczeń Społecznych (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 153, poz. 1227 z późn. zm.). Zgodnie z tym przepisem za pracę górniczą uważa się m.in. zatrudnienie na odkrywce w kopalniach węgla brunatnego przy ręcznym lub zmechanizowanym urabianiu, pomiarach i bieżącej konserwacji agregatów i urządzeń wydobywczych.

Ubezpieczony odwołał się od decyzji ZUS do sądu okręgowego pracy i ubezpieczeń społecznych. Ten potwierdził stanowisko zakładu. Tak samo postąpił sąd apelacyjny.

Także Sąd Najwyższy po wniesieniu do niego skargi kasacyjnej odrzucił ją. Uznał, że punktem wyjścia do kwalifikacji danej pracy jako górniczej musi być to, czy spełnia ona warunki określone w art. 50c ust. 1 pkt 4 ustawy z 17 grudnia 1998 r. A czynności wykonywane przez ubezpieczonego nie spełniają tych przesłanek. Jako zbrojarz m.in. nie urabiał węgla ani nie konserwował agregatów i urządzeń wydobywczych.

Zatem sama nazwa stanowiska nie ma znaczenia, jeżeli nie wiąże się z nim rzeczywiste wykonywanie pracy górniczej, czyli tej określonej w ustawie. Nawet zatem, gdy dane stanowisko zostanie zaliczone np. przez komisję weryfikacyjną jako górnicze na podstawie rozporządzenia z 23 grudnia 1994 r., to wcale nie oznacza, że tak jest - decyduje bowiem o tym ustawa.

Sąd Najwyższy stwierdził także, że ZUS i sądy mają prawo kwestionować dokumenty komisji weryfikacyjnych zamieszczone następnie w świadectwie pracy. Mimo że są to dokumenty urzędowe, które stanowią dowód tego, co zostało w nich zaświadczone.

Paweł Jakubczak

pawel.jakubczak@infor.pl

z 12 grudnia 2011 roku, sygn. akt I UK 120/11.