Kiedy trzeba zapłacić VAT od dotacji otrzymanej ze środków wspólnotowych

radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii BSO Prawo & Podatki

@RY1@i02/2010/056/i02.2010.056.086.008b.001.jpg@RY2@

Krzysztof Bramorski, radca prawny, partner zarządzający w Kancelarii BSO Prawo & Podatki

Ustawa o podatku od towarów i usług jako podstawę opodatkowania przyjmuje obrót, czyli kwotę należną z tytułu sprzedaży towarów lub usług, pomniejszoną o kwotę podatku należnego. Kwota należna to całość świadczenia należnego od nabywcy towaru lub usługi. Ustawa przewiduje możliwość zwiększenia obrotu o kwotę otrzymanych dotacji, subwencji lub innych dopłat o podobnym charakterze (dalej zwane łącznie dotacją), pomniejszonych o kwotę podatku należnego. Zwiększenie obrotu dotyczy jednak tylko takich dotacji, które mają bezpośredni wpływ na cenę towarów dostarczanych przez podatnika lub usług przez niego świadczonych. Zatem gdy dotacja nie ma wpływu na cenę towaru lub usługi albo ma jedynie wpływ pośredni, wówczas świadczenie takie nie zwiększa obrotu. Z orzecznictwa Europejskiego Trybunału Sprawiedliwości wynika, że wyłącznie fakt, iż dotacja wpływa na ostateczną cenę towaru lub usługi (w jakikolwiek sposób), nie może być rozstrzygający dla przyjęcia, że jej kwota powinna zwiększać podstawę opodatkowania. By dotacja mogła zwiększać podstawę opodatkowania, niezbędne jest ustalenie, że dotacja jest udzielana w celu sfinansowania konkretnej czynności. Według ETS opodatkowanie dotacji powinno dotyczyć tylko tych z nich, które odpowiadają całości lub części wynagrodzenia za dokonanie wskazanej czynności. Dotacja powinna być związana z określoną dostawą towarów albo świadczeniem konkretnych usług. Dotacje podmiotowe albo przeznaczone na pokrycie kosztów ogólnych działalności przedsiębiorcy nie będą zatem zwiększały podstawy opodatkowania.

Przykładem innej dopłaty o charakterze podobnym do dotacji oraz subwencji, mającej bezpośredni wpływ na cenę towaru, jest refundacja leków przez Narodowy Fundusz Zdrowia. Dotacją, która nie zwiększa podstawy opodatkowania, jest dotacja na zakup środka trwałego dla przedsiębiorcy rozpoczynającego działalność gospodarczą. Nie ma ona bezpośredniego wpływu na cenę sprzedawanych przez niego towarów oraz świadczonych usług. Wpływ takiej dotacji na ceny podatnika ma charakter jedynie pośredni. Nie jest możliwe jej bezpośrednie przyporządkowanie do określonej czynności opodatkowanej.

Dotacje przyznawane są podatnikom na określonych warunkach, których niedotrzymanie skutkuje koniecznością zwrotu dotacji w całości lub części. W takim przypadku przewidziano możliwość zmniejszenia podstawy opodatkowania o wartość zwróconych kwot dotacji. Zmniejszenie podstawy opodatkowania dotyczy wyłącznie takich dotacji, które uprzednio spowodowały jej zwiększenie.

Ustawa stanowi, że dla udokumentowania zwróconej dotacji wystawia się fakturę wewnętrzną. Nie wskazano, w jaki sposób dokumentuje się jej otrzymanie. W praktyce przyjmuje się, że powinno to również nastąpić dokumentem wewnętrznym.

Obowiązek podatkowy powstaje z chwilą uznania rachunku bankowego podatnika. Jeśli zaś podatnik otrzymał zaliczkę z tytułu dotacji, obowiązek podatkowy powstaje w tej części. Jeśli zatem podatnik otrzymał dotację w marcu, to podatek powinien zapłacić do 25 kwietnia.

Otrzymanie dotacji wpływającej bezpośrednio na cenę towaru albo usługi oferowanych przez podatnika nie jest czynnością, która jako taka podlega opodatkowaniu VAT. Podlega ona opodatkowaniu jedynie jako składowa ceny towaru lub usługi, w związku z którymi została udzielona. Stanowi zatem dodatkowy element podstawy opodatkowania razem z czynnością, która była powodem udzielenia dotacji. Dotacje są zatem opodatkowane taką stawką VAT jak czynności, którym towarzyszą. Przykładowo, jeśli dotacja związana jest z czynnością zwolnioną z opodatkowania według ustawy, wówczas dotacja taka będzie również podlegała zwolnieniu.

(KK)

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).