Czy rzeczoznawca majątkowy może korzystać ze zwolnienia podmiotowego w VAT

doradca podatkowy w KZWS Spółka Doradztwa Podatkowego

@RY1@i02/2010/036/i02.2010.036.086.0008.001.jpg@RY2@

Piotr Liss, doradca podatkowy w KZWS Spółka Doradztwa Podatkowego

Wraz z najnowszą nowelizacją ustawy o podatku od towarów i usług zwiększeniu do 100 tys. zł uległ limit obrotów, do którego podatnicy mają prawo korzystać ze zwolnienia podmiotowego. Jego zastosowanie jest szczególnie korzystne w przypadku świadczenia usług na rzecz osób fizycznych niebędących podatnikami, gdyż dzięki temu usługa ta jest tańsza dla klienta. Ustawodawca ograniczył jednak krąg podmiotów, które ze zwolnienia mogą korzystać. Art. 113 ust. 13 pkt 2 ustawy o VAT stanowi, że zwolnienie nie dotyczy podmiotów, które świadczą usługi w zakresie doradztwa. Jednocześnie zgodnie z poz. 37 załącznika do rozporządzenia z 28 listopada 2008 r. zwolnieniu nie podlegają usługi doradztwa z wyłączeniem usług doradztwa rolniczego.

Odpowiedź na pytanie, czy rzeczoznawca majątkowy może skorzystać ze zwolnienia, uzależniona jest przede wszystkim od stwierdzenia, czy pojęcie doradztwo obejmuje także rzeczoznawstwo. Niestety, ustawodawca nie zdefiniował pojęcia doradztwa, nie odniósł się także do klasyfikacji statystycznych. Zgodnie z Małym słownikiem języka polskiego PWN, Warszawa 1994, doradzać znaczy udzielić porady, podać, wskazać sposób postępowania w jakiejś sprawie. Ten sam słownik wskazuje, że rzeczoznawca to specjalista powoływany do wydawania orzeczenia czy opinii w sprawach spornych wchodzących w zakres jego kwalifikacji zawodowych, biegły, ekspert. Na pierwszy rzut oka widać, że definicje te nie pokrywają się. Rzeczoznawca majątkowy w zakresie swoich standardowych usług nie zajmuje się doradzaniem, jedynie potwierdza zastany stan faktyczny i na jego podstawie dokonuje wyceny w postaci operatu. Powyższe stanowisko potwierdzone zostało również w interpretacji indywidualnej wydanej przez ministra finansów z 29 maja 2009 r. (sygn. IBPP2/443-180/09/UH).

Co ciekawe, do 1 grudnia 2008 r. rozporządzenie, wychodząc poza delegację ustawową, wskazywało, że w zakresie doradztwa znajdują się usługi rzeczoznawstwa, jednak sądy administracyjne w wielu wyrokach wskazywały na niekonstytucyjność tego przepisu.

Można wyobrazić sobie sytuację, w której rzeczoznawca wyświadczyłby usługę doradzenia klientowi, w jaki sposób zwiększyć wartość nieruchomości. W takim przypadku oczywiście mielibyśmy do czynienia z doradztwem, a co za tym idzie z utratą prawa do zwolnienia i obowiązkiem zarejestrowania się jako podatnik VAT. Podobne rozważania czyniły również sądy administracyjne. Nie dotyczyły one co prawda wprost wyceny nieruchomości, a rzeczoznawców i biegłych sądowych, jednak ze względu na tożsamość przepisów i zakresu obowiązków uznać należy, że zachowują one swoją aktualność także na gruncie analizowanej grupy zawodowej. Przykładowo w wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Krakowie (sygn. akt I SA/Kr 1411/09) z 30 listopada 2009 r., w którym wskazano, że wzajemne relacje między zakresem pojęciowym rzeczoznawstwa i doradztwa, wynikające ze słownikowego rozumienia obu pojęć, są oczywiste. Wynika z nich, że rzeczoznawca może fakt posiadania określonej wiedzy wykorzystać w dwojaki sposób. Jeżeli wydaje opinie, opracowuje ekspertyzy, w których przedstawia stan swojej wiedzy fachowej na dany temat, jego usługi należy potraktować jako usługi rzeczoznawstwa. Jeśli natomiast wykorzystuje swą wiedzę, znajomość rzeczy poprzez wskazywanie najlepszych, najskuteczniejszych rozwiązań, nakłaniając do ich zastosowania, świadczy usługi doradcze (podobnie w wyroku z 7 lutego 2008 r.; sygn. akt I SA/Ol 32/08).

Rozporządzenie ministra finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1337 z późn. zm.).