Czy od usług edukacyjnych nie trzeba płacić VAT

konsultant w TPA Horwath

Obowiązujące od 1 stycznia 2011 r. zmiany w zakresie podlegających zwolnieniu z VAT usług szkoleniowych miały w swojej istocie dostosować polskie przepisy do regulacji zawartych w Dyrektywie 2006/112/WE Rady z 28 listopada 2006 r. w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej. Do tej pory wykaz towarów i usług zwolnionych z VAT znajdował się w załączniku nr 4 do ustawy o VAT. Ponadto identyfikacja tych towarów i usług następowała przy zastosowaniu Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług (PKWiU). Po wprowadzonych zmianach katalog zwolnień przestał odwoływać się do klasyfikacji statystycznej, a zakres zwolnień został przeniesiony bezpośrednio do treści przepisów ustawy o VAT.

W odniesieniu do usług edukacyjnych przepisy w brzmieniu sprzed 1 stycznia 2011 r. szeroko określały zakres tych usług podlegających zwolnieniu (od kursów na prawo jazdy po weekendowe kursy zawodowe). W znowelizowanej wersji przepisów to zwolnienie zostało ograniczone.

W wyniku nowelizacji polski ustawodawca zdecydował się, podobnie jak ma to miejsce na podstawie dyrektywy, na odwołanie do kryterium podmiotowego przy określeniu usług w zakresie edukacji korzystających ze zwolnienia na gruncie ustawy o VAT. Pierwszą grupą przeniesioną z załącznika bezpośrednio do art. 43 ustawy są usługi świadczone przez podmioty publiczne (jednostki objęte systemem oświaty, uczelnie, jednostki naukowe PAN, jednostki badawczo-rozwojowe, w zakresie kształcenia na poziomie wyższym - pkt 26), kolejną - usługi nauczania świadczone przez nauczycieli (pkt 27).

Polskie regulacje dodają dwie kategorie zwolnień nieujęte w dyrektywie: dla usług związanych z nauczaniem języków obcych (pkt 28) oraz dla usług kształcenia lub przekwalifikowania zawodowego uregulowanych odrębnymi przepisami, świadczonych przez podmioty z właściwą akredytacją lub finansowanych w całości ze środków publicznych (pkt 29). Do objęcia zwolnieniem wymagane jest spełnienie jednego z tych warunków.

Jeszcze przed wprowadzeniem nowelizacji pojawiały się wątpliwości, jak rozumieć warunek "prowadzenia (szkolenia) w formach i na zasadach przewidzianych w odrębnych przepisach". Niepewność dotyczyła takich usług jak kursy na prawo jazdy czy szkolenia bhp. Ministerstwo Finansów rozwiało wszelkie wątpliwości w tym zakresie z korzyścią dla podatnika. W odrębnych pismach podtrzymało zwolnienie dla tego rodzaju szkoleń. W obu przypadkach powołano się na regulacje zawarte w odrębnych przepisach - odpowiednio prawie o ruchu drogowym i kodeksie pracy.

To, że polskie regulacje przyznają szerszy zakres uprawnień do zwolnienia z VAT w zakresie usług edukacyjnych niż dyrektywa, nie powinno niepokoić podatników. W przypadku gdy ustawa krajowa jest bardziej liberalna niż przepisy dyrektywy, organy skarbowe nie mogą stosować względem podatników mniej korzystnych dla nich postanowień dyrektywy VAT.

Oprac. EM

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).