Kiedy możemy mówić o wyodrębnieniu organizacyjnym części przedsiębiorstwa

Zakwalifikowanie sprzedaży zakładu jako transakcji zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa (dalej: ZCP) nie może opierać się jedynie na kryterium formalnym wyodrębnienia organizacyjnego, czyli np. występowania majątku w strukturze organizacyjnej przedsiębiorstwa jako dział, wydział, oddział czy też na fakcie przenoszenia pracowników, środków pieniężnych, zobowiązań w ramach transakcji. Minister finansów powinien brać pod uwagę także orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE (TS UE), według którego decydujące jest kryterium funkcjonalne. Tak wynika z orzeczenia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z 21 czerwca 2012 r. (sygn. akt III SA/Wa 2836/11). Sprawa dotyczyła rozstrzygnięcia, czy planowana przez syndyka masy upadłościowej sprzedaż części majątku będzie stanowić transakcję zbycia zorganizowanej części przedsiębiorstwa i jednocześnie korzystać z wyłączenia z opodatkowania VAT. We wniosku o interpretację indywidualną syndyk napisał, że planuje sprzedać zakład przedsiębiorstwa obejmujący m.in. grunty, budynki, ruchomości i dokumentację księgową. Z planowanej sprzedaży zakładu zamierzał wyłączyć środki pieniężne, zobowiązania i pracowników upadłego przedsiębiorstwa. Minister finansów uznał, że opisany majątek nie może stanowić zorganizowanej części przedsiębiorstwa, gdyż nie mieści się w jego definicji zawartej w ustawie z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.). W szczególności organ podatkowy zwrócił uwagę na to, że wymieniony majątek ze względu na: brak swojego miejsca w strukturze organizacyjnej podatnika (jako dział, wydział, oddział), brak przenoszenia pracowników oraz środków pieniężnych w ramach transakcji, nie wykazuje odrębności organizacyjnej. W konsekwencji nie może stanowić niezależnego przedsiębiorstwa, samodzielnie realizującego określone zadania gospodarcze. Syndyk zaskarżył interpretację do sądu i sprawę wygrał. Sąd, uchylając interpretację, zwrócił uwagę na brak pełnej zgodności definicji zorganizowanej części przedsiębiorstwa w prawie polskim i unijnym. Przepisy wspólnotowe oraz orzecznictwo TS UE nie przewidują wprost warunku wyodrębnienia organizacyjnego i finansowego. Zatem zasadnicze w uznaniu składników przedsiębiorstwa za zorganizowaną część przedsiębiorstwa jest kryterium funkcjonalne, czyli zdolność wyodrębnionej części majątku do prowadzenia niezależnej działalności gospodarczej. Sąd wyjaśnił, że wyodrębnienie organizacyjne nie musi mieć sformalizowanego charakteru (np. dział, wydział, oddział w strukturze organizacyjnej), a zorganizowana część przedsiębiorstwa nie jest zobowiązana do samodzielnego sporządzania bilansu (wystarczy np. wyodrębnienie części przedsiębiorstwa dla celów rachunkowości zarządczej). Zgodnie z uzasadnieniem transakcja będzie dotyczyć zorganizowanej części przedsiębiorstwa nawet wtedy, gdy z jej zakresu zostaną wyłączone środki pieniężne, a umowy z pracownikami zostaną rozwiązane. Ponadto, w ocenie sądu, składników zbywanego przedsiębiorstwa nie muszą stanowić także zobowiązania, gdyż nie są one zawarte w definicji przedsiębiorstwa w kodeksie cywilnym.

Orzeczenie jest prawomocne.

@RY1@i02/2012/224/i02.2012.224.071000200.803.jpg@RY2@

Łukasz Kupryjańczyk, menedżer w Ernst & Young

Łukasz Kupryjańczyk

menedżer w Ernst & Young

@RY1@i02/2012/224/i02.2012.224.071000200.804.jpg@RY2@

Błażej Marzoch, konsultant w Ernst & Young

Błażej Marzoch

konsultant w Ernst & Young