Czy dłużnik zawsze musi dokonać korekty VAT

ekspert z Kancelarii Prawa Gospodarczego i Podatkowego r.pr. Czesława Sadkowskiego

Nie. Ustawa o VAT w art. 89a i 89b daje podatnikom możliwość skorygowania podatku należnego o kwotę VAT naliczonego w przypadku nieuregulowania należności przez kontrahentów w ramach tzw. ulgi na złe długi. Warunkiem skorzystania z niej jest uprawdopodobnienie nieściągalności wierzytelności. Za taką uznaje się wierzytelność, która nie została uregulowana w ciągu 180 dni od upływu terminu płatności określonego w umowie lub na fakturze. Oprócz tego transakcja powinna być dokonana na rzecz podatnika VAT czynnego, niebędącego w trakcie postępowania upadłościowego lub likwidacji, wierzytelności powinny być wykazane w deklaracji jako obrót opodatkowany i VAT należny, na dzień dokonania korekty strony powinny być podatnikami VAT czynnymi, wierzytelności nie mogą zostać zbyte, od daty wystawienia faktury nie mogą minąć 2 lata, licząc od końca roku, w którym została wystawiona. Wierzyciel musi zawiadomić dłużnika o zamiarze korekty, a ten w ciągu 14 dni uregulować należność. Jeśli tego nie uczyni, ciąży na nim obowiązek pomniejszenia VAT odliczonego o kwotę VAT wynikającą z nieuregulowanych faktur, poprzez korektę deklaracji za okres, gdy dokonał odliczenia.

Na skutek obowiązku powiadomienia urzędu skarbowego przez wierzyciela organ ten może skontrolować, czy dłużnik dokonał korekty i dopłacił podatek. Przywilej ten może jednak prowadzić do nadużyć wierzyciela poprzez przymuszanie dłużnika do zapłaty wierzytelności często spornych. Do takiej sytuacji odniósł się WSA w Łodzi w wyroku z 16 listopada 2011 r. (sygn. akt I SA/Łd 672/11), wskazując, że regulacja ta nie może oznaczać, że w wyniku otrzymania zawiadomienia dłużnik musi dokonać korekty VAT naliczonego, bez względu na to, czy dług faktycznie istnieje, gdyż taka interpretacja prowadziłaby do nadużycia prawa przez nieuczciwego sprzedawcę.

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).