Przy usługach turystycznych opodatkowana jest marża

Jeśli spółka nie świadczy własnych usług nauczania języka, to nie może ustalać podstawy opodatkowania na zasadach ogólnych. Nie może też skorzystać ze zwolnienia z VAT.

Firma świadczy usługi nauczania języków obcych. Organizuje też zagraniczne kursy językowe. Usługa obejmuje takie elementy jak zakup na życzenie klienta biletu lotniczego lub ubezpieczenie kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków. Po uzgodnieniu z klientem szczegółów usługi i wpłaty zaliczki spółka rezerwuje kurs i przygotowuje kosztorys wstępny oferty. Od kontrahenta zagranicznego (szkoły przeprowadzającej kurs) otrzymuje fakturę pro forma, która zawiera kwotę świadczenia dla klienta oraz informację o obniżonej dla spółki odpłatności za kurs bądź też o kwocie jej prowizji. Całość należności od klienta obejmuje opłatę za kurs i świadczenia dodatkowe (opłatę administracyjną za przelewy i inne czynności biurowe, opłatę za przejazd, ubezpieczenie). Po wpłacie należności przez klienta spółka bilansuje poniesione opłaty. Klient musi albo dopłacić za usługę, albo dostaje zwrot nadpłaty.

Skarżąca i minister finansów w wydanej interpretacji podatkowej byli zgodni, że do usług świadczonych przez skarżącą ma zastosowanie szczególna procedura, właściwa dla usług turystyki, określona w art. 119 ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), czyli opodatkowanie marżą. Spór dotyczył natomiast wysokości opodatkowania usług organizowania zagranicznych wyjazdów językowych.

Sprawa trafiła do WSA we Wrocławiu, który uzasadniając swoje stanowisko powołał się m.in. na tezy wyroku Trybunału Sprawiedliwości Unii Europejskiej sprawie Madgett i Baldwin (C 308/96 i C 94/97). Trybunał uznał w nim, że specjalny system dla biur podróży przewidziany w dyrektywie 112 o VAT (w polskiej ustawie o VAT chodzi o art. 119 - przyp. red.) nie może ograniczać się jedynie do podmiotów zakwalifikowanych w sposób formalny do biur podróży lub organizatorów wycieczek turystycznych. TSUE zaznaczył, że każdy podatnik, który sprzedaje usługi turystyczne we własnym imieniu, korzystając w tym celu z pośredników, podlega art. 306 dyrektywy 112 o VAT, czyli specjalnej procedurze.

WSA, odnosząc się do stanu faktycznego, stwierdził, że przedmiotem spornej usługi jest zorganizowanie wyjazdu na kurs językowy wybrany przez klienta z oferty szkół zagranicznych. Cena usługi obejmuje również takie elementy jak zakup na życzenie klienta biletu lotniczego lub ubezpieczenia kosztów leczenia i następstw nieszczęśliwych wypadków. Skoro zaś skarżąca spółka nie świadczy własnych usług nauczania języka, to zgodnie z art. 119 ust. 5 ustawy o VAT nie może ustalać podstawy opodatkowania na zasadzie określonej w art. 29, czyli według zasad ogólnych. Musi więc opodatkować marżę pomniejszoną o kwotę VAT. Zdaniem sądu skarżąca nie może też korzystać ze zwolnienia określonego w art. 43 ust. 1 pkt 28 ustawy o VAT (zwolnienie z podatku usług nauczania języków obcych oraz dostawy towarów i świadczenia usług ściśle z tymi usługami związanych).

Nawet gdyby przyjąć - stwierdził sąd - że spółka faktycznie świadczy swoim klientom usługi nauczania języków obcych, to jednak usługa turystyczna nadal ma widoczny wpływ na stosowaną cenę, którą ma zapłacić klient. Oczywiste jest więc, że podróż obejmująca transport i ubezpieczenie nie może być postrzegana przez klientów jako świadczenie pomocnicze mające jedynie marginalne znaczenie w porównaniu z usługą oświatową, którą spółka również oferuje swoim klientom.

we Wrocławiu z 4 stycznia 2012 r., sygn. akt I SA/Wr 1480/11, nieprawomocny.

Oprac. Łukasz Zalewski