Przedmiotem dostawy jest tylko grunt

Kontrowersyjne stanowisko zajął Wojewódzki Sąd Administracyjny we Wrocławiu w wyroku z 9 lipca 2013 r. (sygn. akt I SA/Wr 400/13). Stwierdził, że w przypadku sprzedaży gruntu zabudowanego budynkiem wzniesionym przez dzierżawcę dla celów opodatkowania sprzedaży VAT uznaje się, że przedmiotem dostawy jest wyłącznie grunt. W takiej sytuacji nie dochodzi do przejścia prawa do rozporządzania budynkiem, gdyż budynek wybudowany został przez dzierżawcę, który dysponuje nim nieprzerwanie od momentu zakończenia budowy. Dla celów rozliczenia VAT status samego budynku oraz ewentualne zwolnienia od VAT, jakie mogłyby obejmować dostawę budynku, pozostają zatem bez znaczenia dla opodatkowania dostawy gruntu.

Sprawa dotyczyła podatnika zamierzającego dokonać sprzedaży nieruchomości gruntowej wydzierżawianej wcześniej na rzecz innego podmiotu. Dzierżawca wzniósł na dzierżawionym gruncie budynek stacji dializ. Podatnik zwrócił się do ministra finansów z pytaniem, czy sprzedaż gruntu, na którym znajduje się budynek posadowiony przez dzierżawcę, podlega zwolnieniu od VAT. Ponieważ dostawa budynku podlegać powinna zwolnieniu, spółka uznała, że obejmie ono również dostawę samego gruntu. Wskazała, że zgodnie z art. 29 ust. 5 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) przy dostawie budynków trwale związanych z gruntem z podstawy opodatkowania nie wyodrębnia się wartości gruntu.

Ze stanowiskiem podatnika nie zgodził się dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu.

Rozstrzygając spór spółki z organem podatkowym, WSA podkreślił, że dostawa towarów na gruncie ustawy o VAT nie jest tożsama ze sprzedażą na gruncie prawa cywilnego rozumianą jako przeniesienie własności rzeczy. W myśl przepisów prawa cywilnego budynki i inne urządzenia trwale związane z gruntem stanowią część składową gruntu, w związku z czym nie może nastąpić przeniesienie własności gruntu bez przeniesienie własności znajdujących się na nim obiektów. Z perspektywy przepisów ustawy o VAT dostawa budynku oznacza przeniesienie prawa do rozporządzania nimi "jak właściciel". Tym samym na gruncie przepisów podatkowych dostawa towarów nie jest związana z cywilistycznym przeniesieniem własności, ale z ekonomicznym prawem do dysponowania rzeczą i korzystania z niej.

W konsekwencji sąd doszedł do wniosku, iż z punktu widzenia ustawy o VAT nie dojdzie do dostawy budynku wzniesionego przez dzierżawcę, mimo że na nabywcę nieruchomości przejdzie własność tego budynku. Dla sądu istotna okazała się okoliczność, że budynek został wytworzony przez dzierżawcę z własnych jego środków i dla jego celów gospodarczych, a w związku ze sprzedażą całej nieruchomości nabywca wstąpi w prawa i obowiązki wydzierżawiającego. Sprzedaż nie będzie zatem poprzedzona rozwiązaniem umowy dzierżawy ani rozliczeniem nakładów poniesionych przez dzierżawcę w związku z wybudowaniem budynku. Tym samym WSA uznał, iż faktyczne władztwo nad budynkiem stacji dializ przez cały okres trwania umowy dzierżawy pozostaje po stronie dzierżawcy.

W konsekwencji przedmiotem dostawy na gruncie ustawy o VAT będzie wyłącznie grunt. Podatnik nie może zatem skorzystać ze zwolnienia od VAT odnoszącego się do budynku wzniesionego przez dzierżawcę. W niniejszej sprawie sprzedaż gruntu związanego z budynkiem uznana została zatem za podlegającą opodatkowaniu VAT.

Stanowisko przyjęte przez sąd może prowadzić do wielu praktycznych trudności przy ustalaniu zasad opodatkowania VAT sprzedaży nieruchomości. Wątpliwości mogą w szczególności dotyczyć dostaw działek gruntu, na których znajdują się zarówno obiekty wybudowane przez właściciela gruntu, jak i obiekty wzniesione przez dzierżawcę tego gruntu.

@RY1@i02/2013/199/i02.2013.199.071000200.802.jpg@RY2@

Michał Spychalski starszy konsultant, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego sp. z o.o.

Michał Spychalski

starszy konsultant, doradca podatkowy w MDDP Michalik Dłuska Dziedzic i Partnerzy spółka doradztwa podatkowego sp. z o.o.