Przy ujęciu sprzedaży do krajów z Unii Europejskiej można pominąć podatek

Wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów (WDT) polega na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, w wyniku którego dochodzi do wywozu towaru z Polski do innego kraju członkowskiego Unii Europejskiej. Z taką dostawą mamy do czynienia również w przypadku przemieszczenia przez podatnika towarów własnych do innego państwa członkowskiego UE.

Preferencje podatkowe

Wewnątrzwspólnotowa dostawa jest opodatkowana 0-proc. stawką VAT, co oznacza, że faktury wystawiane nabywcom nie zawierają kwoty podatku. Dostawcy przysługuje jednak prawo do odliczenia kwoty podatku naliczonego przy nabyciu towarów i usług związanych z taką dostawą.

Jednak aby zastosować preferencyjną stawkę podatku, muszą zostać spełnione warunki określone w art. 42 ust. 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług. Jednym z nich jest posiadanie przez podatnika przed złożeniem deklaracji podatkowej za dany okres rozliczeniowy dowodów, że towary zostały wywiezione z terytorium kraju i dostarczone do nabywcy.

W sytuacji gdy podatnik nie otrzyma w określonym terminie dokumentów potwierdzających wywóz towarów poza terytoriom Polski, do tych transakcji stosuje stawkę właściwą dla dostawy danego towaru na terytorium kraju.

Podobnie będzie, jeżeli podatnik, składając deklarację podatkową, w której wykazuje tę dostawę towarów, nie będzie zarejestrowany jako podatnik VAT-UE. Taki warunek istnieje od 1 kwietnia. Ale i tak jest to sytuacja korzystna, ponieważ oznacza to, że rejestracja nie musi być dokonana w momencie dostawy towarów (przed zmianą przepisu kwestia ta wielokrotnie była przedmiotem sporu przed sądami administracyjnymi).

Co ważne, warunkiem zastosowania 0-proc. VAT nie jest już umieszczanie na fakturze numeru VAT-UE nabywcy ani numeru VAT-UE dostawcy.

Na kontach

Ewidencja księgowa w takiej sytuacji może przebiegać w następujący sposób:

1. Wystawienie faktury VAT dla kontrahenta z Unii Europejskiej w wartości 123 zł: strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce WDT),

2. Korekta związana z niespełnieniem warunków do zastosowania 0-proc. stawki VAT - brak dokumentów wywozu:

strona konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce WDT) - 123 zł, strona Ma 224 - Rozliczenie VAT należnego - 23 zł, strona Ma konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce sprzedaż krajowa) - 100 zł.

3. Otrzymanie dokumentów potwierdzających wewnątrzwspólnotową dostawę, co umożliwia zastosowanie 0-proc. stawki VAT: strona Wn 224 - Rozliczenie VAT należnego - 23 zł, strona Wn konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce sprzedaż krajowa) - 100 zł, strona Ma konta 730 - Przychody ze sprzedaży towarów (w analityce WDT).

Różnice kursowe

Należy pamiętać, że każda transakcja przeprowadzona w walucie obcej musi być ujęta w księgach rachunkowych w polskich złotych. Zgodnie z art. 30 ust. 2 ustawy z 29 września 1994 r. o rachunkowości wyrażone w walutach obcych operacje gospodarcze ujmuje się w księgach rachunkowych na dzień ich przeprowadzenia odpowiednio po kursie:

- faktycznie zastosowanym w tym dniu, wynikającym z charakteru operacji - w przypadku sprzedaży lub kupna walut oraz zapłaty należności lub zobowiązań,

- średnim ogłoszonym dla danej waluty przez Narodowy Bank Polski z dnia poprzedzającego ten dzień - w przypadku zapłaty należności lub zobowiązań, jeżeli nie jest zasadne zastosowanie kursu faktycznie zastosowanego, a także w przypadku pozostałych operacji.

Bez względu na przyjęte kursy w przypadku należności przychody finansowe powstają, jeżeli kurs zastosowany w dniu zapłaty jest wyższy od kursu zastosowanego na dzień zaewidencjonowania należności (strona Wn konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami, strona Ma konta 750 - Przychody finansowe). W odwrotnym przypadku powstaje ujemna różnica kursowa (strona Wn konta 756 - Koszty finansowe, strona Ma konta 201 - Rozrachunki z odbiorcami).

Zakup z UE

Z kolei odwrotna sytuacja polegająca na przeniesieniu prawa do rozporządzania towarem jak właściciel, jeżeli towar jest transportowany z innego państwa członkowskiego UE na terytorium Polski, stanowi wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów. Co do zasady, ma miejsce, jeżeli stronami transakcji są podatnicy VAT, zidentyfikowani dla celów transakcji wewnątrzwspólnotowych, posługujący się dla tej czynności numerem VAT-UE.

WNT występuje również w przypadku przemieszczenia przez podatnika towarów własnych z innego państwa członkowskiego na terytorium Polski.

W takim przypadku mechanizm opodatkowania polega na rozliczeniu VAT należnego przez podmiot nabywający towar. Podatek ten, co do zasady, stanowi zarazem podatek naliczony, podlegający odliczeniu na zasadach ogólnych. WNT jest opodatkowane stawką podatkową właściwą dla dostawy takiego samego towaru w kraju.

Ewidencja w takim przypadku następuje w następujący sposób:

1. Dane z faktury VAT otrzymanej od kontrahenta z kraju Unii Europejskiej strona Wn konta 300 - Rozliczenie zakupu, strona Ma konta 202 - Rozrachunki z dostawcami,

2. Faktura wewnętrzna rozliczenia VAT (podatek ten jest zarówno naliczony jak i należny): strona Wn konta 224 - Rozliczenie VAT naliczonego, strona Ma konta 222 - Rozrachunki z urzędem skarbowym z tytułu VAT należnego,

3. Zapłata zobowiązania kontrahentowi z zagranicy: strona Wn konta 202 - Rozrachunki z dostawcami , strona Ma konta 130 - Rachunek bankowy.

W tym przypadku przychody finansowe powstają, jeżeli kurs zastosowany w dniu zapłaty jest niższy od kursu zastosowanego na dzień zaewidencjonowania zobowiązania (strona Wn konta 202 - Rozrachunki z dostawcami, strona Ma konta 750 - Przychody finansowe). W odwrotnym przypadku powstaje ujemna różnica kursowa (strona Wn konta 756 - Koszty finansowe, strona Ma konta 202 - Rozrachunki z dostawcami).

Oczywiście w przypadku zakupu środków trwałych - do momentu oddania środka trwałego do użytkowania - różnice kursowe zwiększają jego wartość.

Sprzedaż towarów do kraju UE

Spółka zarejestrowana na terytorium Polski będąca podatnikiem VAT UE - sprzedała towar kontrahentowi z UE. Faktura na 25 tys. euro będzie przeliczana, przy kursie NBP z dnia poprzedzającego ujęcie transakcji wynoszącym 4,0760 zł/euro. Zapłata nastąpi od kontrahenta na rachunek bankowy prowadzony w euro. Do ewidencji będzie zastosowany średni kurs NBP z dnia poprzedniego. Wynosił on 4,1898 zł/euro.

@RY1@i02/2013/091/i02.2013.091.00800020k.101.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1) Wystawienie faktury VAT: 25 000 euro x 4,0760 zł/euro - 101 900 zł

2) Wpłata należności na rachunek bankowy: 25 000 euro x 4,1898 zł/euro - 104 745 zł

3) Zaksięgowanie dodatniej różnicy kursowej: 2845 zł

Zakup od niemieckiego kontrahenta

Transakcja wewnątrzwspólnotowego nabycia między polską spółką (podatnikiem VAT-UE) a kontrahentem z Niemiec. Faktura na 25 tys. euro będzie przeliczana, przy kursie NBP z dnia poprzedzającego ujęcie transakcji wynoszącym 4,0760 zł/euro. Zapłata od kontrahenta nastąpi na rachunek bankowy prowadzony w euro. Do ewidencji będzie zastosowany średni kurs NBP z dnia poprzedniego, który wynosił 4,1898 zł/euro. Stawka VAT za zakupione towary wynosi 23 proc.

@RY1@i02/2013/091/i02.2013.091.00800020k.102.gif@RY2@

Objaśnienia do schematu:

1) Zobowiązanie wobec dostawcy - na podstawie otrzymanej faktury 25 000 euro x 4,0760 zł/euro - 101 900 zł

2) Przyjęcie towaru do magazynu - 101 900 zł

3) Rozliczenie VAT - na podstawie faktury wewnętrznej (101 900 zł x 23 proc.) - 23 437 zł

4) Zapłata zobowiązania kontrahentowi 25 000 euro x 4,1898 zł/euro - 104 745 zł

5) Zaksięgowanie zrealizowanej ujemnej różnicy kursowej: 2845 zł.

Agnieszka Pokojska

agnieszka.pokojska@infor.pl

Podstawa prawna

Ustawa z 29 września 1994 r. o rachunkowości (t.j. Dz.U. z 2013 r. poz. 330). Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).