Kiedy powiązanie z udziałem Skarbu Państwa ma charakter wyłączny

Dodany nowelizacją wyjątek w zakresie obowiązku oznaczania kodem „TP” transakcji z podmiotami powiązanymi dotyczy dostaw towarów oraz świadczenia usług, gdy powiązania między nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą wynikają wyłącznie z powiązania ze Skarbem Państwa lub jednostkami samorządu terytorialnego lub ich związkami. Chodzi o par. 10 ust. 4b rozporządzenia ministra finansów, funduszy i polityki regionalnej w sprawie szczegółowego zakresu danych zawartych w deklaracjach podatkowych i w ewidencji w zakresie podatku od towarów i usług (dalej: rozporządzenie JPK). Relacja powiązania musi wystąpić pomiędzy nabywcą a dokonującym dostawy towarów lub usługodawcą (stronami transakcji), a źródłem tego powiązania ma być wyłącznie Skarb Państwa, JST lub ich związki. Paragraf 10 ust. 4b rozporządzenia JPK nie stanowi, że stroną takiej transakcji musi być Skarb Państwa czy JST, choć względy celowościowe nakazują przyjąć, że również i tego rodzaju transakcje nie powinny być oznaczane kodem „TP” w JPK_VAT, począwszy od 1 lipca 2021 r.

Samej redakcji par. 10 ust. 4b rozporządzenia JPK - pod kątem prawidłowości jego stosowania - warto przyjrzeć się w kontekście tego, jak interpretowane przez fiskusa bywają niemal identyczne przepisy, tj. art. 11n pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób prawnych (dalej: ustawa o CIT) i art. 23z pkt 5 ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych (dalej: ustawa o PIT). Zdaniem dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej powiązanie wyłącznie ze Skarbem Państwa lub JST albo ich związkami oznacza powiązanie tylko z tymi podmiotami (por. interpretacje z 26 marca 2021 r., nr 0111-KDIB1-1.4010.5.2021.3.MF oraz z 30 września 2020 r., nr 0114-KDIP2-2.4010.181. 2020.1.RK). Taka wykładania prowadzi do trudnego do zaakceptowania stanowiska, w ramach którego spółki z bezpośrednim udziałem kapitałowym Skarbu Państwa (w wysokości co najmniej 25 proc., przyjmując, że jest to jedyna relacja implikująca powiązanie pomiędzy tymi spółkami) są wyłączone z obowiązku sporządzenia lokalnej dokumentacji cen transferowych dla zawieranych ze sobą transakcji kontrolowanych, podczas gdy ich spółki córki - podejmując pomiędzy sobą działania o charakterze gospodarczym - z takiego zwolnienia korzystać nie będą (mimo że jedynym łącznikiem mogącym skutkować wywieraniem na nie znaczącego wpływu jest pośredni, poprzez spółki matki, udział Skarbu Państwa).