Grudniowa zagadka VAT

Publikacja danych MF o szacunkowym wykonaniu bud żetu nasunęła pytania o przyczyny niskich wpływów z VAT. Po części mogły to tłumaczyć słabe wyniki konsumpcji w grudniu, która spadała rok do roku o 2,3 proc., ale nawet to nie uzasadniało tak dużego spadku. Politycy PiS, jak Zbigniew Kuźmiuk, zaczęli nawet suflować, że oto zmienił się rząd i natychmiast zaczęło się wyłudzanie VAT na wielką skalę. O tym, iż to księżycowe tłumaczenie, świadczyło chociażby to, że do połowy grudnia rządził rząd PiS.

Zwróćmy, żeby zaoszczędzić

Eksperci obstawiali inną przyczynę – żonglowanie wpływami z podatku przez resort finansów, by wyrobić sobie lepszą pozycję startową do realizacji tegorocznego budżetu. Jak to możliwe? Na przykład PIT rozliczamy rocznie. Ewentualne nadpłaty fiskus zwraca raz do roku. W przypadku VAT takie rozliczenia ze skarbówką trwają na bieżąco – to znaczy firmy odprowadzają VAT ze sprzedaży swoich towarów, a jednocześnie odliczają go od zakupionych przez siebie towarów czy usług. Często tego ostatniego jest więcej i wtedy skarbówka musi zwrócić nadpłacony podatek. Dlatego MF liczy wpływy z VAT brutto, czyli cały zapłacony podatek, od czego odlicza zwroty i ta różnica to budżetowe wpływy z tego podatku. Tempo, w jakim fiskus dokonuje zwrotów VAT, pozwala zarządzać dochodami budżetowymi z tego podatku. W ciągu roku takie żonglowanie nie ma większego znaczenia, ale w końcówce roku decyduje o tym, jaki był wynik budżetu i sektora finansów w mijającym, a jaki będzie w kolejnym roku. „Jak (MF) zwróci szybciej, to mniej mu zostanie. Ale za to w kolejnym miesiącu zostanie mu więcej. Taki zabieg, by na dzień dobry poprawić wynik budżetu 2024” – napisał na portalu X ekonomista Rafał Mundry niedługo po tym, jak MF podał wyniki.