Zagraniczne spółki dostaną zaległe odsetki

Zgodnie z przepisami wykonawczymi w sprawie zwrotu VAT niektórym podmiotom, firmy zagraniczne, które były nierezydentami i nie były zarejestrowane dla celów VAT w Polsce, mogły wystąpić o zwrot tego podatku. Rozporządzenie przewidywało, że organ podatkowy ma na zwrot podatku sześć miesięcy, licząc od dnia złożenia wniosku. W wielu przypadkach organy nie dotrzymywały tego terminu. Spółki czekały na zwrot różnicy VAT o wiele dłużej. Kiedy ostatecznie organ dokonywał zwrotu spółce, wypłacał tylko kwotę główną bez odsetek. Podatnicy upierali się jednak, że nieterminowy zwrot różnicy podatku powinien podlegać oprocentowaniu.

Organy podatkowe podkreślały, że przepisy wykonawcze dotyczące zwrotu VAT dla nierezydentów nie zawierają przepisu, który wprowadzałby oprocentowanie ustawowe od niewypłaconych w terminie sześciu miesięcy kwot zwrotu podatku. Nie ma też podstaw do przyjęcia, że niedokonanie zwrotu VAT podmiotowi zagranicznemu w terminie stanowi nadpłatę. Ponadto zdaniem organu prawo do złożenia wniosku o stwierdzenie nadpłaty przysługuje wyłącznie podatnikowi, a podmiot zagraniczny ubiegający się o zwrot VAT nie jest traktowany jako podatnik, lecz jako podmiot uprawniony do zwrotu podatku.

Ostatecznie sprawę oprocentowania nieterminowego zwrotu VAT nierezydentom przesądził Naczelny Sąd Administracyjny. W jednym z najnowszych wyroków potwierdził, że firmom zagranicznym należą się odsetki od nieterminowego zwrotu VAT. Organy podatkowe, które przetrzymywały VAT należny nierezydentom ponad ustawowe sześć miesięcy, muszą oddać pieniądze wraz z oprocentowaniem. Sąd nie zgodził się jednak ze stanowiskiem sądu I instancji co do podstawy prawnej naliczania odsetek. W ocenie sądu kasacyjnego oprocentowanie nieterminowego zwrotu VAT dla nierezydentów nie wynika z Ordynacji podatkowej.

Obowiązek naliczenia odsetek na rzecz firm niezarejestrowanych w Polsce za okresy sprzed akcesji wynika z art. 21 ust. 7 starej ustawy o VAT z 1993 roku. Przepis ten zrównuje nieterminowy zwrot VAT z nadpłatą i obliguje organ podatkowy do wypłaty oprocentowania za okres zwłoki. Przepis ten nie dotyczy tylko podmiotów krajowych, lecz wszystkich, i należy go odpowiednio zastosować do zwrotu VAT dla nierezydentów (wyrok NSA z 21 kwietnia 2009 r., I FSK 96/08, niepublikowany).