W Finlandii obowiązują wysokie stawki VAT

W 1994 roku w Finlandii podatek od sprzedaży został zastąpiony podatkiem od wartości dodanej (VAT). Jak wskazuje Agnieszka Mulkityn, konsultant w zespole podatków pośrednich działu doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers, przedmiotem opodatkowania fiń- skim VAT są określone czynności dokonywane w ramach tzw. obrotu profesjonalnego, tj. co do zasady przez podmioty prowadzące działalność gospodarczą.

– Opodatkowaniu VAT w Finlandii podlegają dostawa towarów i świadczenie usług. Ponadto VAT jest naliczany przy imporcie i wewnątrzwspólnotowym nabyciu towarów oraz nowych środków transportu, jak również przy wyprowadzeniu towarów ze składu celnego – wylicza Agnieszka Mulkityn.

Dodaje, że w myśl zasady powszechności opodatkowania VAT wskazane czynności podlegają opodatkowaniu niezależnie od tego, czy zostały wykonane z zachowaniem warunków oraz form określonych przepisami prawa wskazanymi w fińskiej ustawie o VAT.

Podstawowa stawka VAT w Finlandii, podobnie jak w Polsce, wynosi 22 proc. Obowiązują także dwie preferencyjne stawki VAT, dość wysokie w porównaniu do polskich (7 i 3 proc.), wynoszące odpowiednio 17 proc. i 8 proc.

Jak podaje Agnieszka Mulkityn, wyższa z obniżonych stawek stosowana jest do dostawy m.in. artykułów spożywczych, żywności i pasz dla zwierząt. Stawka 8-proc. VAT ma zastosowanie do dostawy lekarstw, książek, usług hotelowych i innych usług mieszkaniowych, przewozu pasażerów, a także opłat za wstęp (teatry, cyrki, muzea, przedstawienia muzyczne, taneczne czy imprezy sportowe itp.).

Oprócz wymienionych stawek w Finlandii obowiązuje zerowa stawka VAT obejmująca subskrypcję gazet i periodyków (z wyjątkiem sprzedaży pojedynczych egzemplarzy, które podlegają pełnemu opodatkowaniu), usługi poligraficzne dla publikacji związanych z działalnością korporacyjną na użytek publiczny, dostawę statków (z wyłączeniem użytkowanych dla celów sportu i wypoczynku).

Co do zasady, odliczeniu podlega fiński VAT naliczony przy zakupie towarów i usług, które zostały nabyte celem wykorzystania ich do transakcji opodatkowanych.

– Podatnik, dokonujący dostawy towarów lub usług z zastosowaniem zerowej stawki VAT, ma prawo odliczyć VAT, który został naliczony przy zakupie towarów lub usług wykorzystanych do działalności opodatkowanej – tłumaczy Agnieszka Mulkityn.

Podkreśla też, że prawo do odliczenia VAT naliczonego przysługuje również w odniesieniu do towarów i usług wykorzystywanych dla celów niektórych transakcji, które są konsumowane poza terytorium Finlandii, tj. eksport czy wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów.

Zwolnienia podmiotowe

Z informacji naszej rozmówczyni z PricewaterhouseCoopers wynika, że oprócz zwolnień przedmiotowych w Finlandii obowiązują zwolnienia podmiotowe w zakresie VAT. Po pierwsze, podmioty administracji rządowej, samorządowej nie są zobowiązane do opodatkowania VAT czynności dokonywanych w ramach swojej podstawowej działalności publicznej.

Po drugie, dopiero po osiągnięciu pewnej wysokości obrotu przedsiębiorcy zobowiązani są do rejestracji dla potrzeb VAT.

– W przypadku gdy roczny obrót z działalności gospodarczej nie przekroczy 8,5 tys. euro, przedsiębiorca nie ma obowiązku rejestracji dla celów fińskiego VAT. Dodatkowo, w sytuacji gdy przedmiotowy limit obrotu zostanie przekroczony, podmioty prowadzące działalność gospodarczą nadal są uprawnione do stosowania pewnych ulg w VAT. Dopiero gdy roczna sprzedaż przedsiębiorcy przekroczy wysokość 22,5 tys. euro, fiński VAT pobierany jest w pełnej wysokości – stwierdza Agnieszka Mulkityn.

W Finlandii zasadnicze znaczenie dla opodatkowania VAT ma miejsce dostawy. Dostawa towarów lub usług podlega opodatkowaniu fińskiemu VAT tylko wtedy, gdy taka dostawa ma miejsce w Finlandii.

Agnieszka Mulkityn przypomina, że Wyspy Alandzkie (archipelag 6,5 tys. wysp położonych na Morzu Bałtyckim), należące do Finlandii, zgodnie z warunkami zawartymi w Traktacie Akcesyjnym nie należą do obszaru podatkowego Unii Europejskiej. Stanowią one odrębną jednostkę administracyjną i co do zasady transakcje przepływu towarów i usług z/do obszaru Wysp Alandzkich do/z innych państw członkowskich UE są traktowane, jako transakcje z krajem trzecim. Z punktu widzenia polskich przedsiębiorców istotne znaczenie ma fakt, że nabycie jakichkolwiek towarów ze wspomnianych Wysp nie będzie stanowiło wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, lecz import towarów.

– W obrocie wewnętrznym towarów i usług pomiędzy prowincją Wysp Alandzkich i pozostałą częścią Finlandii, co do zasady, obowiązują te same fińskie przepisy w zakresie VAT – podsumowuje Agnieszka Mulkityn.

Właściwym urzędem skarbowym, w którym zobowiązane są zarejestrować się na potrzeby VAT podmioty zagraniczne, jest podobnie jak w Polsce jeden urząd skarbowy Uusima Regional Tax Office w Helsinkach.

Istotne znaczenie – jak podpowiada ekspert PricewaterhouseCoopers – przy procedurze rejestracji podmiotu zagranicznego ma fakt, czy taki podmiot posiada stałe miejsce prowadzenia działalności na terytorium Finlandii.

– Przykładowo, gdy polski podmiot posiada w Finlandii stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej, obowiązują go identyczne zasady, jakie odnoszą się do fińskich podmiotów. W takim przypadku polski podmiot zobowiązany będzie zarejestrować się dla potrzeb fińskiego VAT po przekroczeniu rocznego progu limitu obrotu wynoszącego 8,5 tys. euro – mówi Agnieszka Mulkityn.

Wskazuje też, że w sytuacji, gdy polski przedsiębiorca nie posiada w Finlandii stałego miejsca prowadzenia działalności, to zwolnienie podmiotowe nie będzie miało do niego zastosowania. Zgodnie z fińskimi regulacjami w zakresie VAT w takich przypadkach zasadniczo nabywca powinien rozliczyć VAT (tzw. reverse charge mechanizm). Jednak fińska ustawa o VAT wskazuje na sytuacje, gdy podmiot zagraniczny będzie zobowiązany zarejestrować się dla celów VAT w Finlandii w każdym przypadku, bez względu na wartość transakcji. Zasady tzw. mechanizmu reverse charge nie znajdą zastosowania w sytuacji, gdy nabywca będzie osobą fizyczną lub podmiotem zagranicznym, niezarejestrowanym dla potrzeb fińskiego VAT, gdy transakcja będzie dotyczyć świadczenia usług edukacyjnych, naukowych, rozrywkowych, kulturalnych, sportowych czy też sprzedaży wysyłkowej oraz usług transportu pasażerskiego.

Wspomniany sposób rozliczeń VAT przez nabywcę – jak dodaje Agnieszka Mulkitynnie jest obowiązkowy w Finlandii. Należy wskazać, że w Finlandii istnieje możliwość tzw. dobrowolnej rejestracji na VAT. Podmioty zagraniczne spoza Unii Europejskiej mogą zostać dobrowolnie podatnikiem VAT w tym kraju poprzez ustanowienie, podobnie jak w Polsce, przedstawiciela podatkowego. Taki przedstawiciel musi zostać zatwierdzony przez regionalny urząd skarbowy. Dodatkowo jest zobowiązany do przechowywania ksiąg podatkowych, jednak nie jest odpowiedzialny za uiszczanie VAT za podmioty zagraniczne zarejestrowane dla potrzeb VAT w Finlandii.