Sprzedaż działek budowlanych przez rolnika bez zwolnienia

Sprzedaż działek przez prywatne osoby wywołała wiele kontrowersji po zmianie przepisów o VAT. Powstał problem, czy sprzedaż jednej czy kilku działek z majątku osobistego podatnika powoduje automatycznie, że staje się on podatnikiem VAT. Organy podatkowe uznawały, że transakcje takie powinny być opodatkowane VAT. Orzecznictwo sądów administracyjnych zmieniło tę interpretację. W większości przypadków o tym, czy sprzedaż gruntu z majątku prywatnego podlega opodatkowaniu VAT, decyduje to, czy właściciel w momencie nabycia działki działał z zamiarem jej późniejszej sprzedaży.

Jeśli tak nie było, sądy uznają, że osoby fizyczne, które nie prowadzą działalności w zakresie obrotu nieruchomościami, nie stają się w związku ze sprzedażą podatnikami VAT. Każda sprawa ma jednak charakter indywidualny, a stanowisko sądów nie jest już tak korzystne w odniesieniu do rolników. Organy podatkowe uznają, że działalność rolnicza rolnika ryczałtowego spełnia definicję działalności gospodarczej. Dlatego sprzedaż działek budowlanych wydzielonych z gruntu rolnego, wykorzystywanego w prowadzonej działalności rolniczej, na podstawie art. 5 ust. 1 ustawy VAT, podlega opodatkowaniu.

Takie stanowisko potwierdzają sądy. W jednym z orzeczeń WSA we Wrocławiu podkreślił, że sporne grunty były wykorzystywane przez rolnika jako podatnika VAT do prowadzonej przez niego działalności rolniczej. Dlatego też ich sprzedaż należy uznać jako dokonaną w ramach tej działalności, nieobjętą zwolnieniem przedmiotowym z VAT (wyrok z 11 marca 2009 r., I SA/Wr 1214/08, niepublikowany). W ocenie sądu taka interpretacja jest zgodna z przepisami unijnymi. Zgodnie z Dyrektywą 2006/112/WE opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów na terytorium państwa członkowskiego przez podatnika działającego w takim charakterze. Podatnikiem jest osoba prowadząca samodzielnie w dowolnym miejscu jakąkolwiek działalność gospodarczą, bez względu na cel czy rezultaty takiej działalności. Przez działalność gospodarczą należy rozumieć wszelką działalność producentów, handlowców lub usługodawców, włącznie z górnictwem, działalnością rolniczą i wykonywaniem wolnych zawodów lub uznanych za takie. Za działalność gospodarczą uznaje się w szczególności wykorzystywanie, w sposób ciągły, majątku rzeczowego lub wartości niematerialnych w celu uzyskania z tego tytułu dochodu (art. 9 ust. 2 Dyrektywy).

Sąd zwrócił uwagę, że brzmienie regulacji zawartych w ustawie VAT i w Dyrektywie jest niemal analogiczne. To potwierdza tezę, że również na tle przepisów wspólnotowych sprzedaż gruntów służących do prowadzenia działalności rolniczej jako działki budowlane stanowi czynność dokonaną w ramach tej działalności.