Zaokrąglanie VAT nie jest dowolne

Europejski Trybunał Sprawiedliwości wydał wyrok w sprawie JD Wetherspoon PLC, dotyczący reguł w zakresie zaokrąglania kwot VAT.

Wetherspoon prowadzi sieć ponad 670 pubów w Zjednoczonym Królestwie. Większość jej sprzedaży to sprzedaże detaliczne jedzenia i napojów konsumentom. Wetherspoon przedstawia swym konsumentom detaliczne ceny sprzedaży z uwzględnieniem VAT. Nie wystawia ona swym klientom pełnych faktur, tylko zwyczajowo, za jedzenie i ciepłe napoje, rachunki kasowe wskazujące numer rejestracji VAT.

Brytyjskie władze podatkowe odmówiły zezwolenia Wetherspoon zaokrąglania do niższej kwoty VAT należnego od każdej transakcji. Wetherspoon wniosła zatem skargę na tę odmowę. Sąd krajowy, uznając, że występuje niepewność co do zagadnienia, czy prawo wspólnotowe wymaga szczególnej formy zaokrąglenia i w odpowiednim przypadku co do sposobu zastosowania w tym kontekście zasady neutralności.

Europejski Trybunał Sprawiedliwości przypomniał, że prawo wspólnotowe, na obecnym etapie jego rozwoju, nie zawiera szczególnego przepisu w zakresie metody zaokrąglania kwot podatku od wartości dodanej. W braku szczególnego uregulowania wspólnotowego to do państw członkowskich należy ustalenie zasad i metod zaokrąglania kwot podatku od wartości dodanej, przy czym państwa te są zobowiązane w trakcie tego ustalania do przestrzegania zasad, na których opiera się wspólny system tego podatku, w szczególności zasady neutralności podatkowej oraz zasady proporcjonalności. Jak podkreśla ETS, prawo wspólnotowe z jednej strony nie sprzeciwia się stosowaniu krajowego przepisu wymagającego zaokrąglenia w górę kwot podatku od wartości dodanej, gdy ułamek najmniejszej rozpatrywanej jednostki monetarnej jest równy lub wyższy 0,5, a z drugiej strony nie wymaga, by podatnikom zezwalano na zaokrąglanie w dół kwot podatku od wartości dodanej, gdy kwota ta zawiera ułamek najmniejszej krajowej jednostki monetarnej.

W przypadku sprzedaży po cenie zawierającej podatek od wartości dodanej, w braku szczególnych przepisów wspólnotowych, do każdego z państw członkowskich należy ustalenie, w granicach wyznaczonych prawem wspólnotowym, i w szczególności z poszanowaniem zasad neutralności podatkowej i proporcjonalności, poziomu, na którym można lub należy dokonać zaokrąglenia kwoty podatku od wartości dodanej zawierającej ułamek najmniejszej krajowej jednostki monetarnej.

Ponieważ przedsiębiorcy obliczający ceny ich sprzedaży towarów i dostawy usług zawierające podatek od wartości dodanej znajdują się w innej sytuacji niż przedsiębiorcy dokonujący tych samych czynności po cenach bez podatku od wartości dodanej, ci pierwsi nie mogą powoływać się na zasadę neutralności podatkowej w celu żądania zezwolenia na dokonywanie zaokrąglania w dół na poziomie rodzaju towaru i na poziomie transakcji kwot należnego podatku od wartości dodanej.

Marek Wojda, doradca podatkowy współpracujący z Baker & McKenzie

doradca podatkowy współpracujący z Baker & McKenzie

W wyroku C-302/07 JD Wetherspoon ETS po raz kolejny odniósł się do kwestii zaokrąglania VAT, gdy cena określona jest w kwocie brutto, a kwota podatku zawiera ułamek najmniejszej jednostki nominalnej waluty krajowej. Powtórzył, jak w sprawie C-484/06 Ahold, że prawo wspólnotowe nie przewiduje określonego sposobu zaokrąglania podatku. Prawo to nie wskazuje też poziomu, na którym zaokrąglenie powinno być dokonane. Ustalenie tych zasad leży w gestii państw członkowskich. W szczególności, z prawa wspólnotowego nie można wywodzić, że państwa członkowskie są zobowiązane umożliwić podatnikom (detalistom) zaokrąglanie kwot podatku wyłącznie w dół, na poziomie transakcji. Trybunał zaznaczył, że przepisy krajowe dotyczące zaokrąglania powinny uwzględniać zasady neutralności i proporcjonalności oraz techniczny charakter tej czynności. Jeśli chodzi o polskie przepisy o VAT, określają one wprost sposób zaokrąglania w przypadku, gdy kwoty podatku są wykazywane na fakturze (końcówki poniżej 0,5 gr pomija się, a końcówki 0,5 gr i większe zaokrągla się do 1 gr).