W Rumunii obowiązują trzy stawki VAT

Opodatkowaniu VAT w Rumunii podlegają, obok odpłatnej dostawy towarów i odpłatnego świadczenia usług, również czynności, dla których miejsce opodatkowania znajduje się na terytorium Rumunii. Według Patrycji Jefimiuk, konsultanta w PricewaterhouseCoopers, przyjmuje się, że czynności opodatkowane wykonywane są przez podatników tego podatku oraz stanowią efekt prowadzonej przez nich działalności gospodarczej (niezależnie od jej rezultatu). Ponadto w zakresie opodatkowania VAT mieszczą się także import towarów oraz wewnątrzwspólnotowe nabycie towarów wraz z transakcjami z nim zrównanymi.

– Wewnątrzwspólnotowe dostawy towarów z Rumunii do innych państw członkowskich UE, przy zachowaniu przewidzianych stosownymi przepisami warunków, podlegają zwolnieniu z VAT z prawem do odliczenia. W odniesieniu natomiast do wewnątrzwspólnotowych nabyć towarów na terytorium Rumunii zastosowanie znajduje mechanizm samoopodatkowania – stwierdza Patrycja Jefimiuk.

Dodaje, że do końca 2011 roku VAT od importu towarów na terytorium Rumunii podlega wpłacie do urzędu celnego. Z obowiązku tego zwolnieni są jednakże podatnicy VAT zarejestrowani w Rumunii dla potrzeb tego podatku, którzy po uzyskaniu stosownego certyfikatu nabywają prawo do rozliczania VAT naliczonego i należnego w składanych deklaracjach VAT.

Usługi niematerialne, takie jak usługi: doradcze, marketingowe czy telekomunikacyjne, świadczone na rzecz rumuńskich przedsiębiorców przez podmioty posiadające siedzibę na terytorium innego państwa członkowskiego Unii niż Rumunia, dla których to czynności miejscem opodatkowania jest Rumunia, podlegają opodatkowaniu rumuńskim VAT, jako tzw. import usług.

– W praktyce metoda samopodatkowania nie pociąga za sobą, w tym przypadku, konieczności zapłaty podatku, gdyż obciążenie to zostaje wykazane w deklaracji VAT w tej samej wartości po stronie podatku naliczonego i należnego. Podkreślić należy, że omawiana zasada znajduje zastosowanie przy założeniu, że świadczący daną usługę nie posiada na terytorium Rumunii stałego miejsca prowadzenia działalności, w rozumieniu przepisów o VAT – tłumaczy Patrycja Jefimiuk.

Jej zdaniem, przy spełnieniu określonych warunków zasadę samoopodatkowania stosuje się także do innych rodzajów świadczonych usług, w szczególności usług na ruchomym majątku rzeczowym, usług wewnątrzwspólnotowego transportu towarów czy usług do niego pomocniczych. Przesłanką do skorzystania z tej reguły jest posłużenie się przez nabywcę usługi numerem VAT nadanym mu w Rumunii lub wynikającym z przepisów obowiązkiem uznania terytorium Rumunii za miejsce świadczenia danej usługi.

Faktury VAT, dokumentujące krajowe dostawy towarów i usług, powinny zostać wystawione najpóźniej 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym dokonana została dostawa. Nie zmienia to faktu, że należny VAT podlega rozliczeniu w deklaracji za okres, w którym dokonano dostawy.

Jak tłumaczy Patrycja Jefimiuk, w związku z tym, że nie przewidziano jednego obowiązującego wzoru faktury, przy zachowaniu minimum informacji określonych przepisami prawa przedsiębiorcy mają swobodę w kwestii ich formatu.

W stosunku natomiast do importu usług lub czynności, z tytułu wykonania których podmiotem zobowiązanym do rozliczenia VAT należnego jest ich nabywca, o ile do 15. dnia miesiąca następnego po miesiącu, w którym powstał obowiązek podatkowy w VAT beneficjent otrzyma od kontrahenta zagranicznego fakturę dokumentującą ten fakt, nie ma on obowiązku wystawiania faktury własnej.

– Okres rozliczeniowy dla potrzeb VAT stanowi w Rumunii miesiąc kalendarzowy. Jeżeli jednak podmiot nie przekroczył w poprzednim roku podatkowym obrotu w wysokości 100 tys. euro, wówczas przysługuje mu możliwość składania rozliczeń kwartalnych – mówi ekspert PricewaterhouseCoopers.

Podpowiada też, że na podatnikach VAT spoczywa obowiązek prowadzenia stosownych rejestrów, na podstawie których do 25 dnia miesiąca następującego po danym okresie sprawozdawczym składają oni stosowne deklaracje oraz regulują podatek.

Obowiązek zapłaty podatku z tytułu wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów powstaje w dniu wystawienia faktury, nie później niż 15. dnia miesiąca następującego po miesiącu dokonania wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów. Od 1 stycznia 2008 r. wprowadzono obowiązek deklarowania VAT należnego z tytułu otrzymanych przedpłat.

– Ponadto od 1 stycznia 2007 r. dla potrzeb wewnątrzwspólnotowych transakcji towarowych konieczne jest składanie deklaracji Intrastat oraz kwartalnych informacji podsumowujących. W Rumunii dwa razy w roku składa się również informację dotyczącą dostaw i nabyć towarów i usług dokonanych na terytorium tego kraju – stwierdza Patrycja Jefimiuk.

W odniesieniu do dostaw towarów i usług na terytorium Rumunii oraz importu towarów (niepodlegającego zwolnieniu z VAT ani opodatkowaniu stawką obniżoną) zastosowanie znajduje podstawowa stawka VAT w wysokości 19 proc.

– Obniżoną do 9 proc. stawkę VAT stosuje się w szczególności do: dostawy leków do użytku ludzi, jak również leków przeznaczonych do celów weterynaryjnych, dostawy książek, gazet i pism specjalistycznych, zakwaterowania w hotelach, biletów wstępu do kina, na targi i wystawy, dostawy podręczników szkolnych, dostawy protez i przedmiotów ortopedycznych – wylicza Patrycja Jefimiuk.

Wskazuje, że stawka 5-proc. VAT dotyczy dostaw obiektów budownictwa społecznego, w szczególności domów starców, sierocińców, centrów rehabilitacyjnych dla niepełnosprawnych dzieci. Jednak stawkę tę stosuje się również do domów o powierzchni nieprzekraczającej 120 mkw. i o wartości maksimum 380 tys. RON.

Obok podstawowych transakcji podlegających opodatkowaniu VAT prawodawca rumuński przewidział również transakcje zwolnione z VAT z prawem do odliczenia (np. eksport towarów, wewnątrzwspólnotowa dostawa towarów czy transport i usługi do niego pomocnicze), jak również transakcje zwolnione z VAT bez prawa do odliczenia VAT naliczonego (np. usługi bankowe, finansowe i ubezpieczeniowe, jednakże z wyjątkami).

– Jeżeli podatnik rumuńskiego VAT jest w stanie w całości zaalokować VAT naliczony jako związany z transakcjami opodatkowanymi, to przysługuje mu prawo pełnego odliczenia podatku (podobnie – pewność co do braku związku danej czynności z działalnością opodatkowaną przedsiębiorcy nie daje mu prawa do odliczenia VAT). Niemniej jednak, w sytuacji jednoczesnego związku danego zakupu z działalnością opodatkowaną i zwolnioną przedsiębiorcy, zobowiązany jest on do kalkulacji współczynnika sprzedaży. Współczynnik podlega zaokrągleniu na korzyść podatnika w górę do pełnej liczby całkowitej – mówi Patrycja Jefimiuk.