Jak korygować podatek od środków kupionych przed końcem maja 2005 r.

doradca podatkowy, właściciel kancelarii doradztwa podatkowego

Jednym z najważniejszych (jeśli nie najważniejszym) uprawnień zarejestrowanego czynnego podatnika VAT jest prawo do rozliczania podatku naliczonego zawartego w cenie towarów i usług związanych z czynnościami opodatkowanymi oraz niepodlegającymi opodatkowaniu, ale z prawem do rozliczenia podatku naliczonego. Z uwagi na to, że część składników majątku - z założenia - służy podatnikom przez dłuższy okres czasu, prawodawca postanowił urealnić wynik podatkowy w VAT poprzez tzw. korektę w czasie (czyli w okresie dziesięciu lat dla nieruchomości oraz praw z nimi związanych i pięciu lat dla pozostałych składników majątku trwałego).

Obecnie korekta w pięcio- oraz dziesięcioletnich okresach dotyczy wyłącznie tych składników majątku, których wartość początkowa przekracza 15 tys. zł. Ale nie zawsze tak było.

Otóż w okresie pomiędzy 1 maja 2004 r. a 31 maja 2005 r. korekta w czasie stosowana była wobec wszystkich środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych podlegających amortyzacji (z wyłączeniem tych, w odniesieniu do których wydatki poniesione na ich nabycie jednorazowo mogły być zaliczone do kosztów uzyskania przychodów).

Zatem - co było wówczas głośno krytykowane - korekta w czasie stosowana była już nawet wobec tych środków trwałych czy wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa tylko nieznacznie przekroczyła kwotę 3,5 tys. zł.

Wraz z nowelizacją z 2005 roku (ze skutkiem prawnym od 1 czerwca 2005 r.) ta zasada uległa zmianie i obecnie korektą w czasie dotknięte są jedynie te składniki majątku, których wartość jest znacznie wyższa niż te 3,5 tys. zł (bo od 15 tys. zł).

Problem jednak w tym, że wprowadzając w 2005 roku zmiany w ustawie o VAT, ustawodawca, poprzez przepis przejściowy, zastrzegł, że do środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych nabytych po 30 kwietnia 2004 r., lecz przed 1 czerwca 2005 r. mają zastosowanie przepisy art. 91 ust. 2 ustawy o VAT w brzmieniu obowiązującym do końca maja 2005 r.

W konsekwencji tego, pięcio- oraz dziesięcioletnia korekta w czasie stosowana jest w dalszym ciągu, pomimo zmiany przepisów, nawet jeżeli wartość początkowa składników majątku nie przekracza 15 tys. zł. Dodatkowo należy zwrócić uwagę na to, iż w ówczesnym stanie prawnym (podobnie jak to ma miejsce obecnie) korekta w czasie rozpoczynała się od roku, w którym środki trwałe lub wartości niematerialne i prawne zostały przyjęte do używania. Tymczasem w przepisie przejściowym prawodawca odwołuje się do nabycia takich składników majątku. Innymi słowy, jeżeli podatnik np. zakupił środek trwały o wartości 4 tys. zł w kwietniu 2005 r., ale przyjął go do używania w marcu 2006 r., pomimo iż przyjęcie do używania miało miejsce już w nowym stanie prawnym, ze względu na to, że został nabyty przed 1 czerwca 2005 r., cały czas ma wobec niego zastosowanie korekta w czasie.

Jednocześnie należy podkreślić, że w ramach ostatniej nowelizacji z grudnia 2008 r. prawodawca nic nie zmienił w tym zakresie. Ale uwaga, wskazana powyżej regulacja przejściowa dotyczy wyłącznie art. 91 ust. 2 ustawy o VAT, a to oznacza, że wobec środków trwałych nabytych przed 1 czerwca 2005 r. stosuje się (na zasadzie ogólnej) wszystkie pozostałe regulacje art. 91 ustawy o VAT.