W którym miesiącu trzeba skorygować podatek

starszy konsultant, zespół podatków pośrednich Biuro PricewaterhouseCoopers w Katowicach

Począwszy od 1 grudnia 2008 r., do ustawy o podatku od towarów i usług zostały wprowadzone nowe przepisy art. 91 ust. 7a-7d, które regulują sposób dokonywania korekty w przypadku zmiany prawa do odliczenia podatku naliczonego.

Szczególne zasady dokonywania korekty podatku naliczonego związanego z nabyciem środków trwałych oraz wartości niematerialnych i prawnych, których wartość początkowa nie przekracza 15 tys. zł, przewidziane są dla sytuacji, w której zmiana prawa do odliczenia wynika z przeznaczenia danego składnika majątkowego wyłącznie do wykonywania czynności dających prawo do odliczenia lub wyłącznie do czynności niedających takiego prawa. W takim przypadku korekty dokonuje się w deklaracji składanej za okres rozliczeniowy (miesiąc lub kwartał), w którym wystąpiła ta zmiana.

Niezależnie od powyższego nie ma obowiązku dokonywania korekty, jeżeli od końca okresu rozliczeniowego, w którym wydano towary lub usługi do użytkowania, upłynęło 12 miesięcy.

Zgodnie z przepisem przejściowym zawartym w ustawie nowelizującej ustawę o VAT, w przypadku zmiany prawa do obniżenia podatku należnego, która wystąpiła w okresie pomiędzy 1 stycznia 2008 a 30 listopada 2008 r. (tj. w roku 2008, lecz przed dniem wejścia w życie nowelizacji), korekty dokonuje się w deklaracji podatkowej składanej za pierwszy okres rozliczeniowy po wejściu w życie nowelizacji.

Zastosowanie powyższej regulacji wydaje się jasne w przypadku podatników, którzy rozliczali się z fiskusem w 2008 roku, składając deklaracje miesięczne. Dla nich pierwszym okresem rozliczeniowym po wejściu w życie ustawy nowelizującej był grudzień 2008 r. W konsekwencji stosowna korekta powinna zostać dokonana w deklaracji złożonej w odniesieniu do tego właśnie miesiąca.

Interpretacja analizowanego przepisu może jednak rodzić pewne wątpliwości u podatników, którzy rozliczali się w 2008 roku kwartalnie. Nie jest jasne, czy w ich przypadku deklaracją składaną za pierwszy okres rozliczeniowy po wejściu w życie nowelizacji jest deklaracja złożona za IV kwartał 2008 r., czy też może chodzi o deklarację składaną za pierwszy okres rozliczeniowy, który rozpoczął się po 1 grudnia 2008 r.

Mając na uwadze literalne brzmienie powyższego przepisu, właściwe wydaje się dokonanie korekty w deklaracji składanej za pierwszy pełny okres rozliczeniowy rozpoczynający się po dniu wejścia w życie przepisów nowelizujących.

Z drugiej strony jednak, interpretując przepis celowościowo i mając na uwadze, iż w momencie wejścia w życie nowych przepisów okres, w którym nastąpiła zmiana skutkująca koniecznością korekty (tzn. IV kwartał 2008 r.), był już w toku, zasadne może wydać się, aby rozliczenia dokonywane przez podatnika za ten okres jak najwierniej odzwierciedlały zaistniałe u podatnika zdarzenia gospodarcze. Istnieją więc argumenty, by uznać, że prawidłowym podejściem jest dokonanie korekty w pierwszej deklaracji składanej po wejściu w życie ustawy nowelizującej ustawę o VAT (tj. deklaracji za IV kwartał 2008 r.).

Również w wypowiedziach przedstawicieli doktryny pojawiają się w tym temacie rozbieżności. Można się spodziewać, że kwestia ta stanie się niejednokrotnie przedmiotem sporu z organami podatkowymi.