Do wynagrodzenia powinien być doliczany VAT

W Senacie trwają prace nad projektem ustawy, która ma rozwiązać problem niedoliczania VAT do wynagrodzenia biegłych, o czym GP już informowała. Wcześniej ta sama kwestia dotyczyła adwokatów i radców prawnych świadczących pomoc prawną z urzędu. Ustawodawca, rozwiązując problem jednej grupy zawodowej, zdaje się zapominać o kolejnych, bo w dalszym ciągu borykają się z nim syndycy.

Natalia Mitręga, ekspert w dziale doradztwa podatkowego PricewaterhouseCoopers, biuro w Katowicach, wskazuje, że Senat, wykonując wyrok Trybunału Konstytucyjnego (sygn. akt S 3/08), przygotował projekt zmiany w dekrecie o należnościach świadków, biegłych i stron w postępowaniu sądowym. Zgodnie z nim wynagrodzenie biegłego wykonującego czynności zlecone przez sąd w postępowaniu administracyjnym, sądowym i dochodzeniowym będzie podwyższane przez sąd o stawkę VAT (analogicznie do sposobu opodatkowania VAT wynagrodzeń adwokatów i radców prawnych wykonujących czynności z urzędu). Inną grupą zawodową działającą na zlecenie sądów są syndycy.

- Działają oni na zlecenie sądu w postępowaniu upadłościowym, a ich wynagrodzenie jest regulowane ustawowo - mówi Natalia Mitręga.

Wyjaśnia, że syndyk, podobnie jak radca prawny czy adwokat z urzędu, zasadniczo nie może odmówić świadczenia na rzecz sądów. Wynagrodzenie za jego usługi także jest ustalane sztywno przez sąd.

- W przeciwieństwie do radców prawnych i adwokatów z urzędu w przypadku syndyków sąd nie ma możliwości podwyższenia ich wynagrodzenia o VAT, gdyż nie przewidują tego przepisy - podkreśla ekspert.

A zatem VAT należny z tytułu wykonania usługi przez syndyka obniża zasądzone dla niego wynagrodzenie.

Brak odpowiedniego uregulowania tej kwestii prowadzi do sytuacji, w której przedstawiciele różnych grup zawodowych uczestniczący w podobnych postępowaniach sądowych na analogicznych zasadach będą mieć zróżnicowaną sytuację podatkową.

- Nie wydaje się to w żaden sposób uzasadnione i może w przyszłości wymagać kolejnej interwencji ustawodawcy - mówi Natalia Mitręga.

Andrzej Nikończyk, doradca podatkowy w Kolibski Nikończyk Dec & Partnerzy, podkreśla, że projekt usuwa lukę prawną w odniesieniu do części podmiotów, których ona dotyka, jednak podmiotów tych jest znacznie więcej. Dotyczy to zwłaszcza syndyków, których przychody określa sąd na podstawie prawa upadłościowego, niezawierającego podstawy do różnicowania wynagrodzenia lub podwyższenia go o VAT, gdy jest należny. Z podobnym problemem borykają się też lekarze weterynarii świadczący usługi dla Inspekcji Weterynaryjnej. W ocenie eksperta wyrok TK powinien stanowić podstawę do rewizji systemu prawa i zdiagnozowania tożsamych sytuacji oraz kompleksowego ich rozwiązania.

- Dokonywanie zmian przepisów wyłącznie w indywidualnym przypadku, poddanym ocenie TK, będzie tylko małym krokiem do urzeczywistnienia zasady prawidłowej legislacji i zasady zaufania obywateli do państwa - uważa Andrzej Nikończyk.