Zapłata kary umownej nie podlega podatkowi

Opodatkowaniu VAT podlega odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Zgodnie z art. 2 pkt 6 ustawy o podatku od towarów i usług towarem są rzeczy ruchome, jak również wszelkie postacie energii, budynki i budowle lub ich części, będące przedmiotem czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, które są wymienione w klasyfikacjach wydanych na podstawie przepisów o statystyce publicznej, a także grunty. Świadczeniem usług jest natomiast każde świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów, w tym również: przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej, oraz zobowiązanie do powstrzymania się od dokonania czynności lub do tolerowania czynności lub sytuacji.

Trzeba zaznaczyć, że kara umowna nie jest ceną za towar. Nie może zatem podlegać opodatkowaniu jako dostawa towaru. Nie stanowi również zapłaty za usługę, ponieważ w zamian za uiszczenie kary pieniężnej dostawca nie uzyskuje żadnej usługi. W konsekwencji kary umowne nie podlegają opodatkowaniu VAT. Stanowisko to potwierdzają organy podatkowe. Tytułem przykładu można przytoczyć pismo naczelnika Urzędu Skarbowego Warszawa-Ursynów nr 1438/443/186-78/ 2006/AO z 2 sierpnia 2006 r., w którym stwierdzono, że kara umowna nie jest wynagrodzeniem za świadczoną usługę, lecz rekompensatą za poniesione przez stronę ewentualne koszty (straty) spowodowane rozwiązaniem umowy przed terminem i nie mieści się w katalogu czynności podlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług, wymienionych w art. 5 ust. 1 ustawy o VAT.

Dla udokumentowania odszkodowania można wystawić notę księgową, lecz nie fakturę VAT, którą nie dokumentuje się czynności niepodlegających opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług.