Czy odliczyć VAT od zakupu towaru nieznanego pochodzenia
W wyniku kontroli skarbowej przeprowadzonej w firmie organy stwierdziły zawyżenie podatku naliczonego za poszczególne miesiące z tytułu odliczenia podatku z faktur VAT wystawionych przez spółkę z o.o. Organ kontroli skarbowej uznał, że faktury wystawione przez spółkę nie stanowią dla firmy podstawy obniżenia podatku należnego o podatek naliczony, ponieważ transakcje zakupu od tej spółki złomu w rzeczywistości nie miały miejsca. Według ustaleń organu kontroli skarbowej spółka z o.o. nie posiadała złomu wykazanego na powyższych fakturach, ponieważ zakupów dokonywała w innej firmie. Ponadto zeznania kierowców firm transportowych są zbyt ogólne i trudno uznać je za wiarygodne. Ilość złomu wykazana na kwestionowanych przez organ kontroli skarbowej fakturach jest duża i niewiarygodne jest, żeby kierowcy dokonujący dostaw nie zapamiętali, jaki rodzaj złomu był przewożony. Czy organy miały prawo zakwestionować odliczenie przez firmę VAT naliczonego, jeżeli na potwierdzenie dokonanych zakupów firma posiada dokumenty wskazujące na późniejszą sprzedaż towaru?
Sprawą taką zajął się Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 27 października 2011 r. (sygn. akt I FSK 1429/10, prawomocny). NSA uchylił wyrok WSA w Olsztynie (sygn. akt I SA/Ol 295/10) i zasygnalizował możliwości zakwestionowania w postępowaniu podatku naliczonego od zakupu złomu w stanie prawnym obowiązującym do 1 kwietnia 2011 r. Sąd stwierdził m.in., że podatnik może odliczyć podatek naliczony z tytułu zakupu transakcji towaru nieznanego pochodzenia, pod warunkiem jednak - w przypadku złomu - że zachował on szczególną staranność. Uzasadnione jest to tym, że złom ma być towarem notorycznie znanym z nielegalnego obrotu. Należyta staranność ma się, zdaniem NSA, wyrażać np. w dokładnym dokumentowaniu każdej dostawy poprzez wskazanie sprzedawcy, określenie towaru i numerem rejestracyjnego pojazdu, którym dostawa została dokonana.
Dla znacznej części podatników jest to korzystne rozstrzygnięcie. Większość bowiem realnie działających przedsiębiorstw prowadzi bardzo dokładną ewidencję przyjmowania i handlu złomem, wielokrotnie go waży i dokładnie ewidencjonuje. Jeżeli to, zdaniem NSA, wystarczy, to organy nie mogą już prowadzić postępowań wyłącznie na podstawie kwestionowania pochodzenia złomu na poprzednich etapach obrotu, lecz muszą pozytywnie wykazać, że danej, ostatniej dostawy nie było. W przeciwieństwie zatem do organów i niektórych sądów wojewódzkich NSA nie stawia podatnikom niemożliwych do spełnienia warunków w postaci wymogu poszukiwania pochodzenia towaru zakupionego od zarejestrowanego podatnika.
Art. 86 ust. 1 i ust. 2 pkt 1 lit. a, art. 88 ust. 3a pkt 4 lit. a ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.) w brzmieniu obowiązującym przed 1 kwietnia 2011 r.
Oprac. Przemysław Molik
Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone.
Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A. Kup licencję.
Wpisz adres e-mail wybranej osoby, a my wyślemy jej bezpłatny dostęp do tego artykułu