Aport praw majątkowych podlega VAT

Opodatkowaniu VAT podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług. Przez odpłatne świadczenie usług rozumie się każde świadczenie na rzecz osoby fizycznej, osoby prawnej lub jednostki organizacyjnej niemającej osobowości prawnej, które nie stanowi dostawy towarów, w tym m.in. przeniesienie praw do wartości niematerialnych i prawnych, bez względu na formę, w jakiej dokonano czynności prawnej.

Aport znaku towarowego do spółki np. komandytowej spełnia warunki definicji odpłatnego świadczenia usług, gdyż stanowi świadczenie, które nie stanowi dostawy towarów, oraz zostaje otrzymane w zamian za uzyskanie ogółu praw i obowiązków wspólnika. Ogół praw i obowiązków w spółce jest formą odpłatności (wynagrodzenia) w rozumieniu przepisów ustawy o VAT, gdyż ma określoną wartość ekonomiczną, którą można wyrazić w pieniądzu. Aport powinien być też zaklasyfikowany jako świadczenie usług w formie przeniesienia praw do wartości niematerialnych i prawnych.

Wartości niematerialne i prawne to wszelkiego rodzaju prawa własności intelektualnej, w tym: prawa autorskie, pokrewne prawa majątkowe oraz prawa własności przemysłowej. Patenty oraz dodatkowe prawa ochronne udzielane są m.in. na znaki towarowe (mogą to być każde oznaczenia, np. wyraz, rysunek lub kompozycja kolorystyczna, które można przedstawić w sposób graficzny).

Ogólna zasada stanowi, że podstawą opodatkowania VAT jest obrót. Obrotem jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku. W przypadku jednak aportów będzie stosowany art. 29 ust. 9 ustawy o VAT. Zgodnie z nim podstawę opodatkowania w przypadku czynności, dla których nie została określona cena, stanowi wartość rynkowa usługi pomniejszona o kwotę podatku.

Przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby w warunkach uczciwej konkurencji zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju.

Przy wniesieniu wkładu niepieniężnego, np. znaku towarowego do spółek osobowych, nie występuje cena, czyli kwota należna w zamian za wykonaną usługę (lub wniesione towary). W konsekwencji podstawę opodatkowania VAT stanowić będzie wartość rynkowa przedmiotowej usługi, czyli aportu (wnoszonego znaku), pomniejszona o kwotę podatku. Może ona zostać ustalona przez biegłego na okres poprzedzający dzień wniesienia wkładu.

Wnoszenie wkładów niepieniężnych (aportu) do spółek prawa handlowego lub cywilnego stanowi czynność o charakterze odpłatnym i podlega opodatkowaniu VAT na zasadach ogólnych (według stawek przewidzianych dla przedmiotu aportu). Wniesienie wkładu wiąże się z przeniesieniem na spółkę wszelkich praw do przedmiotu wkładu, a więc także prawa własności, jeżeli przysługuje ono wspólnikowi.

Odpłatność usługi powoduje, że wnoszący wkład niepieniężny, np. znak towarowy, zobowiązany będzie do udokumentowania tej transakcji fakturą VAT wystawioną na rzecz spółki. Na fakturze VAT dokumentującej wniesienie aportem znaku towarowego należy wskazać kwotę netto transakcji oraz należny VAT.

Zgodnie z art. 106 ust. 1 ustawy o VAT podatnicy są obowiązani wystawić fakturę stwierdzającą w szczególności dokonanie sprzedaży, datę dokonania sprzedaży, cenę jednostkową bez podatku, podstawę opodatkowania, stawkę i kwotę podatku, kwotę należności oraz dane dotyczące podatnika i nabywcy.

Przedsiębiorca prywatny, który jest podatnikiem VAT, zamierza wnieść znak towarowy do polskiej spółki komandytowej, której będzie wspólnikiem (komplementariuszem). Drugim wspólnikiem będzie osoba fizyczna, która będzie komandytariuszem.

Spółka będzie wykorzystywała prawa ochronne do tych znaków w działalności podlegającej opodatkowaniu VAT. Aport został wyceniony przez niezależny podmiot, według wartości rynkowej uwzględniającej VAT, na poziomie 984 zł. Przedsiębiorca uzyska ogół praw i obowiązków wspólnika oraz dopłatę w gotówce, odpowiadającą kwocie VAT należnego z tytułu wniesienia aportu (czyli 184 zł, gdyż transakcja aportu podlega 23-proc. VAT).

Oznacza to, że wartość rynkowa usługi wniesienia wkładu niepieniężnego odpowiada wartości netto praw ochronnych do znaku towarowego (czyli 800 zł) oraz wartości podatku (czyli 184 zł).

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Art. 2 pkt 27b, art. 5 ust 1 pkt 1, art. 5a, art. 7, art.8, art. 29 ust. 9, art. 108 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054).