Niezależni dostawcy to podmioty w żaden sposób niepowiązane

Podmioty niebędące w podatkowych grupach kapitałowych należy uznać za niezależnych dostawców lub usługodawców, o których mowa w art. 2 pkt 27b ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT).

Spółka jest podmiotem świadczącym usługi najmu i podnajmu powierzchni biurowych we własnych lub wynajmowanych nieruchomościach, które są wykorzystywane przez klientów spółki do celów prowadzonej działalności (usługi). Głównym odbiorcą usług jest bank, który jest 100-proc. udziałowcem w spółce. Spółka i bank planują utworzenie podatkowej grupy kapitałowej. Dzięki tej współpracy, oba podmioty zoptymalizują swoje koszty. Problem polega na tym, jak po utworzeniu grupy ustalać ceny w transakcjach między bankiem a spółką.

Spółka chciała wiedzieć, czy w rozumieniu art. 2 pkt 27b ustawy o VAT prawidłowe jest ustalenie ceny usług w relacjach z bankiem, która będzie odzwierciedlała całokształt stosunków gospodarczych i uwzględniała istniejące relacje biznesowe występujące między podmiotami funkcjonującymi w podatkowej grupie kapitałowej. Cena ta będzie odpowiadać kwocie, jaką w celu uzyskania w danym momencie usług usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży, na jakim znajduje się bank (tzn. w ramach grupy), musiałby zapłacić niezależnemu usługodawcy na terytorium kraju, funkcjonującemu na tych samych zasadach w ramach innej podatkowej grupy kapitałowej.

Zgodnie z art. 2 pkt 27b ustawy o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054) przez wartość rynkową rozumie się całkowitą kwotę, jaką, w celu uzyskania w danym momencie danych towarów lub usług, nabywca lub usługobiorca na takim samym etapie sprzedaży jak ten, na którym dokonywana jest dostawa towarów lub świadczenie usług, musiałby, w warunkach uczciwej konkurencji, zapłacić niezależnemu dostawcy lub usługodawcy na terytorium kraju.

Spór dotyczył tego, czy za wartość rynkową należy uznać cenę, jaką trzeba zapłacić w innej grupie podatkowej, czy cenę, jaką trzeba zapłacić podmiotowi niebędącemu w żadnej takiej grupie.

Skarżąca twierdziła, że dla potrzeb ustalenia wartości rynkowej w przypadku podatkowej grupy kapitałowej należy wziąć pod uwagę całokształt realiów gospodarczych determinujących współpracę w ramach tej grupy oraz innych porównywalnych stosunków funkcjonujących w ramach innych podatkowych grup kapitałowych. W przypadku podatkowej grupy jako niezależnego dostawcę/usługodawcę należy więc traktować podmioty działające w ramach innej podatkowej grupy kapitałowej i uwzględnić specyfikę takiej grupy kapitałowej.

Z kolei dyrektor izby skarbowej twierdził, że za niezależnego dostawcę lub usługodawcę należy uznać podmioty będące podatnikami VAT (osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej, osoba fizyczna wykonująca samodzielnie działalność gospodarczą bez względu na cel lub rezultat takiej działalności), które nie są podmiotami powiązanymi.

Sąd orzekł, że rację w sporze miał dyrektor izby skarbowej. Za niezależnych dostawców lub usługodawców, o których mowa w art. 2 pkt 27b ustawy o VAT, należy uznać podmioty niebędące w podatkowych grupach kapitałowych.

Dyrektor izby dużą wagę przywiązał w swoim stanowisku do art. 32 ust. 1 ustawy o VAT, który dotyczy możliwości określenia wysokości obrotu nabywcy i dostawcy usług, którzy są podmiotami powiązanymi. Sąd zwrócił uwagę, że przepis ten został jednak błędnie implementowany do prawa polskiego, a jego prowspólnotowa wykładnia powoduje, że nie ma zastosowania w omawianej sprawie.

WSA nie zgodził się też, że z powodu braku definicji podatkowej grupy kapitałowej w ustawie o VAT należy posiłkować się definicją wartości rynkowej, określoną w art. 2 pkt 27b ustawy o VAT. Sąd stwierdził, że z definicji nie można wywodzić żadnych praw i obowiązków podatnika.

Zdaniem sądu nie można też stosować przepisów dotyczących porozumień cenowych do podatkowej grupy kapitałowej, ponieważ są to inne regulacje prawne.

Oprac. Łukasz Zalewski