Dostawa używanego samochodu osobowego jest zwolniona z VAT

Ustawa o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT) oraz przepisy wykonawcze do niej przewidują dla niektórych czynności obniżone stawki lub zwolnienie z podatku. Zgodnie z ustawą o VAT zwolniona jest dostawa towarów używanych, jeśli wobec tych towarów nie przysługiwało dokonującemu dostawy prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego. Przepis ten nie będzie stosowany do samochodów osobowych, gdyż w tym przypadku podatnikom przysługuje częściowe odliczenie VAT od zakupu.

Dostawa aut osobowych, które korzystały z limitowanego odliczenia przy ich zakupie, będzie zwolniona z VAT na podstawie przepisów wykonawczych. Zgodnie z par. 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r., zwalnia się od podatku dostawę samochodów osobowych i innych pojazdów samochodowych przez podatników, którym przy nabyciu tych samochodów i pojazdów przysługiwało prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego w wysokości 50 proc. lub 60 proc. kwoty podatku:

● określonej w fakturze lub

● wynikającej z dokumentu celnego (tj. dokumentu SAD), z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji, o których mowa w art. 33 ust. 2 i 3 oraz art. 34 ustawy o VAT (tj. decyzji naczelnika urzędu celnego), lub

● należnego z tytułu wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów, lub

● należnego od dostawy towarów, dla której podatnikiem jest nabywca - nie więcej jednak niż odpowiednio 5 tys. zł lub 6 tys. zł, jeżeli te samochody i pojazdy są towarami używanymi w rozumieniu art. 43 ust. 2 ustawy o VAT.

W myśl art. 43 ust. 2 tej ustawy przez towary używane rozumie się ruchomości (np. samochody osobowe), których okres używania przez podatnika dokonującego ich dostawy wyniósł co najmniej pół roku po nabyciu prawa do rozporządzania tymi towarami jak właściciel.

Trzeba też wskazać, że w tym przypadku zwolniona jest dostawa towarów (np. aut osobowych), a więc nie tylko sprzedaż, ale również darowizna lub przekazanie na cele osobiste podatnika (zob. interpretacja dyrektor Izby Skarbowej w Poznaniu z 23 marca 2011 r., nr ILPP1/443-19/11-2/BD).

Przez dostawę towarów rozumie się również przekazanie nieodpłatnie przez podatnika towarów należących do jego przedsiębiorstwa, w szczególności:

● przekazanie lub zużycie towarów na cele osobiste podatnika lub jego pracowników, w tym byłych pracowników, wspólników, udziałowców, akcjonariuszy, członków spółdzielni i ich domowników, członków organów stanowiących osób prawnych, członków stowarzyszenia,

● wszelkie inne darowizny

- jeżeli podatnikowi przysługiwało, w całości lub w części, prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego przy nabyciu tych towarów.

Przykładowo podatnik, który zamierza zakończyć działalność gospodarczą i przekazać składnik majątku trwałego (samochód osobowy) na cele osobiste, będzie zwolniony z podatku od towarów i usług. Przekazanie to będzie korzystało ze zwolnienia, gdyż samochód był używany dłużej niż pół roku.

Na podstawie art. 14 ust. 1 pkt 2 ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają towary własnej produkcji i towary, które po nabyciu nie były przedmiotem dostawy towarów, w przypadku:

● rozwiązania spółki cywilnej lub handlowej niemającej osobowości prawnej,

● zaprzestania przez podatnika będącego osobą fizyczną wykonywania czynności podlegających opodatkowaniu, obowiązanego do zgłoszenia zaprzestania działalności naczelnikowi urzędu skarbowego.

Powyższa regulacja dotyczy towarów, w stosunku do których przysługiwało podatnikowi prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

W przypadku towarów, które na podstawie przepisów o podatku dochodowym są zaliczane przez podatnika do środków trwałych podlegających amortyzacji, z wyłączeniem tych, których wartość początkowa nie przekracza 15 tys. zł, korekty podatku naliczonego od zakupu (np. auta osobowego) podatnik dokonuje w ciągu 5 kolejnych lat, licząc od roku, w którym zostały oddane do użytkowania. Roczna korekta dotyczy jednej piątej kwoty podatku naliczonego przy ich nabyciu lub wytworzeniu. W przypadku środków trwałych, których wartość początkowa nie przekracza 15 tys. zł, przepis ten stosuje się odpowiednio, z tym że korekty dokonuje się po zakończeniu roku, w którym towary zostały oddane do użytkowania.

W przypadku gdy w okresie korekty nastąpi sprzedaż towarów lub towary te zostaną opodatkowane zgodnie z art. 14 ustawy o VAT, uważa się, że te towary lub usługi są nadal wykorzystywane na potrzeby czynności podlegających opodatkowaniu u tego podatnika, aż do końca okresu korekty.

W przypadku natomiast gdy towary zostaną:

● opodatkowane - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane z czynnościami opodatkowanymi;

● zwolnione od podatku lub nie podlegały opodatkowaniu - w celu dokonania korekty przyjmuje się, że dalsze wykorzystanie tego towaru lub usługi jest związane wyłącznie z czynnościami zwolnionymi od podatku lub niepodlegającymi opodatkowaniu.

Przekazanie na cele osobiste przedmiotowego samochodu osobowego korzystające ze zwolnienia powoduje, że dalsze wykorzystanie tego samochodu związane jest wyłącznie z czynnościami zwolnionymi. Oznacza to, że podatnik zachowuje prawo do odliczenia podatku naliczonego przy zakupie środka trwałego, ale tylko w części dotyczącej okresu wykorzystywania go do celów związanych z czynnościami opodatkowanymi. W konsekwencji przekazanie na cele osobiste samochodu osobowego lub jego sprzedaż, będącego środkiem trwałym w firmie, a które jest zwolnione z VAT, spowoduje konieczność dokonania korekty podatku naliczonego.

Podatnik VAT zamierza zakończyć działalność i przekazać samochód osobowy na cele osobiste. Samochód, który jest składnikiem majątku firmy, został kupiony w listopadzie 2008 r. na kwotę netto plus VAT i został zaewidencjonowany jako środek trwały. Przy nabyciu samochodu skorzystano z prawa do odliczenia VAT w wysokości 6 tys. zł.

Przekazanie auta będzie korzystało ze zwolnienia z VAT należnego, gdyż auto było używane dłużej niż pół roku. Jednak podatnik straci prawo do odliczenia podatku naliczonego w części dotyczącej pozostałego z pięcioletniego okresu korekty, którą był obowiązany dokonywać od zakupionego auta. W związku z tym kwota podatku naliczonego do zwrotu na konto urzędu skarbowego powinna wynieść po korekcie VAT naliczonego 2400 zł (6 tys. x 2/5 = 2400 zł, i tę kwotę należy wykazać w deklaracji VAT w in minus.

Spółka chce sprzedać w lipcu 2011 r. za 40 tys. zł używany samochód osobowy, który użytkowała od 2007 roku. Spółka zakupiła w USA samochód, który następnie sprowadziła do kraju i wykorzystywała w prowadzonej działalności gospodarczej. Nie odliczyła podatku naliczonego.

Spółka z tytułu sprzedaży używanego samochodu osobowego nie jest zobowiązana do zadeklarowania i zapłaty podatku należnego. Mimo że nie odliczyła podatku naliczonego związanego z zakupem, to miała prawo do odliczenia (związek zakupionego towaru z działalnością opodatkowaną).

Pojazd osobowy był wykorzystywany przez okres powyżej pół roku w prowadzonej działalności gospodarczej, zatem spełnia definicję uznania go za towar używany, a w konsekwencji korzysta ze zwolnienia z podatku od towarów i usług przy sprzedaży.

Zwolnieni z opodatkowania VAT będą również podatnicy, którzy faktycznie nie odliczyli podatku naliczonego, ale którym takie prawo przysługiwało.

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Art. 14, art. 43 ust.1 pkt 2 i ust. 2, art. 86, art. 91 ust. 7-7c, art. 146a pkt 1 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Par. 13 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 73, poz. 392).