Do celów VAT stosuje się różne sposoby przeliczania walut

Podatnicy VAT, którzy rozliczają podatek w składanych deklaracjach, muszą wykazywać kwoty netto oraz kwoty podatku w złotych. Otrzymane faktury od podmiotów zagranicznych, w których należności wyrażone są w walutach obcych (np. euro), należy przeliczyć na polskie złote. Ustawa o VAT oraz przepisy wykonawcze określają różne zasady takich przeliczeń.

Kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania VAT, które są ustalone w walucie obcej, przelicza się na złote według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez Narodowy Bank Polski (NBP) na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień powstania obowiązku podatkowego.

W przypadku gdy zgodnie z przepisami ustawy o VAT lub przepisami wykonawczymi do ustawy podatnik może wystawić fakturę przed powstaniem obowiązku podatkowego i wystawi ją w przewidzianym przepisami terminie, a kwoty stosowane do określenia podstawy opodatkowania są określone w walucie obcej na tej fakturze, przeliczenia na złote dokonuje się według kursu średniego danej waluty obcej ogłoszonego przez NBP na ostatni dzień roboczy poprzedzający dzień wystawienia faktury.

W przypadku importu towarów (rozliczenia VAT z tytułu importu) przeliczenia na złote dokonuje się zgodnie z przepisami celnymi. Przepisy te odnoszą się do ustalania wartości celnej towarów.

W celu ustalania wartości celnej stosuje się bieżące kursy średnie walut obcych w złotych, wyliczane i ogłaszane przez NBP. Kursy średnie do ustalania wartości celnej na podstawie art. 35 Wspólnotowego Kodeksu Celnego są stosowane w okresach miesięcznych. Podkreślić trzeba, że mimo iż kursy te noszą nazwę bieżących kursów średnich, to dla celów ustalania wartości celnej są one ustalane w przedostatnią środę miesiąca i obowiązują przez cały następny miesiąc.

Ustawa o VAT specyficznie określa przeliczenie na złote walut obcych, gdy stosuje się zwolnienia z VAT do importowanych towarów. Na potrzeby stosowania art. 47 - 80 ustawy o VAT (zwolnienia w imporcie do określonych limitów) kwoty wyrażone w euro przelicza się przy zastosowaniu kursu obowiązującego w pierwszym dniu roboczym października poprzedniego roku podatkowego, publikowanego w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Wyrażone w złotych kwoty wynikające z przeliczenia zaokrągla się do pełnych złotych w ten sposób, że końcówki kwot wynoszące mniej niż 50 groszy pomija się, a końcówki kwot wynoszące 50 i więcej groszy podwyższa się do pełnych złotych.

Obowiązuje też w odniesieniu do niektórych rodzajów usług lub towarów inny niż określony w ustawie o VAT sposób przeliczania wykazywanych na fakturach kwot w walutach obcych stosowanych do określenia podstawy opodatkowania.

Wyjątek dotyczy kwot wyrażonych w euro wykazywanych na fakturze wystawianej przez Centralne Biuro Opłat Trasowych (CRCO) Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) w imieniu Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, dokumentującej świadczenie usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, za które pobierane są opłaty trasowe. Kwoty te przelicza się na złote według średniego miesięcznego krzyżowego kursu zamknięcia obliczonego przez Grupę Reutera na podstawie dziennego kursu kupna euro z miesiąca poprzedzającego miesiąc, w którym wykonano usługę.

Za fakturę uznaje się dokument VAT dotyczący usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, za które pobierane są opłaty trasowe, wystawiany za okresy miesięczne przez Centralne Biuro Opłat Trasowych (CRCO) Europejskiej Organizacji ds. Bezpieczeństwa Żeglugi Powietrznej (EUROCONTROL) w imieniu Polskiej Agencji Żeglugi Powietrznej, jeżeli zawiera m.in. stawkę podatku; kwotę podlegającą opodatkowaniu bez kwoty podatku (wartość sprzedaży netto); łączną kwotę należności wraz z podatkiem; kwotę podatku. Przepisu tego nie stosuje się jednak do usług w zakresie kontroli i nadzoru ruchu lotniczego, za które pobierane są opłaty trasowe, opodatkowanych stawką podatku w wysokości 0 proc.

Inny wyjątek dotyczy imprez masowych. Kwoty wykazywane na fakturach dokumentujących usługi wstępu na imprezy masowe w rozumieniu ustawy o bezpieczeństwie imprez masowych wyrażone w walucie obcej przelicza się na złote zgodnie z przepisami celnymi stosowanymi dla potrzeb obliczania wartości celnej importowanych towarów.

W przypadku sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju dostawę towarów uznaje się za dokonaną na terytorium kraju, jeżeli całkowita wartość towarów innych niż wyroby akcyzowe wysyłanych lub transportowanych do tego samego państwa członkowskiego w ramach sprzedaży wysyłkowej z terytorium kraju, pomniejszona o kwotę podatku, jest mniejsza lub równa w danym roku od kwoty wyrażonej w złotych, odpowiadającej kwocie ustalonej przez państwo członkowskie przeznaczenia dla wysyłanych lub transportowanych towarów.

Przeliczenia kwot dokonuje się według ogłoszonego przez NBP średniego kursu waluty, w której w państwie członkowskim przeznaczenia kwoty te są ustalane, obowiązującego 1 maja 2004 r., w zaokrągleniu do 1 tys. zł.

Z obowiązkiem przeliczenia kwot na złote będziemy mieli także do czynienia przy składaniu zabezpieczenia przy zwrocie VAT. Podatnik ma prawo do obniżenia VAT za następne okresy lub do zwrotu różnicy na rachunek bankowy, gdy kwota podatku naliczonego jest w okresie rozliczeniowym wyższa od kwoty podatku należnego. Zwrot różnicy podatku następuje w terminie 60 dni od dnia złożenia rozliczenia. W przypadku wydłużenia terminu urząd skarbowy na wniosek podatnika musi i tak zwrócić różnicę podatku w ciągu 60 dni, jeżeli podatnik wraz z wnioskiem złoży zabezpieczenie majątkowe w kwocie odpowiadającej kwocie wnioskowanego zwrotu.

Zabezpieczenie majątkowe dotyczące zwrotu podatku w wysokości nie większej niż wyrażona w złotych kwota odpowiadająca równowartości 1 tys. euro może być złożone w formie weksla. Przeliczenia kwoty wyrażonej w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na ostatni dzień roboczy okresu rozliczeniowego, którego dotyczy zwrot podatku, w zaokrągleniu do pełnych złotych.

Kursami wymiany walut, stosowanymi w celu ustalania wartości celnej towarów, są bieżące kursy średnie wyliczane i ogłaszane przez NBP, a stosuje się je według zasad wynikających z przepisów wspólnotowych

a) organizowanych w teatrach, operach, operetkach, filharmoniach, kinach, muzeach, bibliotekach, domach kultury i galeriach sztuki lub w innych podobnych obiektach,

b) organizowanych w szkołach i placówkach oświatowych przez zarządzających tymi szkołami i placówkami,

c) organizowanych w ramach współzawodnictwa sportowego dzieci i młodzieży,

d) sportowych organizowanych dla sportowców niepełnosprawnych,

e) sportu powszechnego o charakterze rekreacji ruchowej, ogólnodostępnym i nieodpłatnym, organizowanych na terenie otwartym,

f) zamkniętych organizowanych przez pracodawców dla ich pracowników

- jeżeli rodzaj imprezy odpowiada przeznaczeniu obiektu lub terenu, gdzie ma się ona odbyć.

Bogdan Świąder

bogdan.swiader@infor.pl

Art. 2 pkt 25, art. 23, art. 31a, art. 46, art. 87 ust. 4b, art. 133 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Art. 3 ustawy z 20 marca 2009 r. o bezpieczeństwie imprez masowych (Dz.U. nr 62, poz. 504 z późn. zm.).

Par. 5 oraz par. 18 rozporządzenia ministra finansów z 28 marca 2011 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 68, poz. 360).

Par. 35 - 36 rozporządzenia ministra finansów z 4 kwietnia 2011 r. w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 73, poz. 392).

Par. 1 rozporządzenia ministra finansów z 22 kwietnia 2004 r. w sprawie kursu wymiany stosowanego w celu ustalania wartości celnej (Dz.U. nr 87, poz. 827).