Kłopotliwa definicja próbki

Do 1 kwietnia 2011 r. to, czy towary przekazywane w ramach działań promocyjnych mogą zostać uznane za próbki, nie miało znaczenia dla przedsiębiorców, bowiem wszelkie przekazywane nieodpłatnie towary w związku z prowadzoną działalnością były wyłączone z VAT. Od 1 kwietnia 2011 r. wyłącznie przekazywanie próbek, drukowanych materiałów reklamowych i informacyjnych oraz prezentów o małej wartości nie podlega VAT.

Ustawodawca próbkę zdefiniował jako niewielką ilość towaru, reprezentującą określony rodzaj lub kategorię towarów, która zachowuje skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizyko-chemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru, przy czym ilość lub wartość przekazywanych (wręczanych) przez podatnika próbek nie wskazuje na działanie mające charakter handlowy.

Tak określona definicja próbki budzi wątpliwości. W wyroku z 8 maja 2008 r. (sygn. akt SA/Wa 2185/07) WSA w Warszawie wskazał, że ustawodawca krajowy, wprowadzając powołaną definicję próbki, przez wskazane w niej kryteria, którym ma odpowiadać próbka towaru, zawęził zakres tego pojęcia w odniesieniu do regulacji zawartej w art. 5 ust. 6 dyrektywy. Tym samym w sposób nieuprawniony ograniczył wyłączenie od opodatkowania czynności przekazania próbek, uznając, że nie podlega opodatkowaniu przekazanie próbki, jeżeli zachowuje ona skład oraz wszystkie właściwości fizyczne, fizyko-chemiczne i chemiczne lub biologiczne towaru. Spór dotyczył możliwości uznania za próbkę materiałów budowlanych i kleju - fragmentów posadzki. Fiskus zakwestionował uznanie tego rodzaju towarów za próbki, wskazując, że w wypadku materiałów sprzedawanych w postaci sproszkowanej lub płynnej próbka powinna być przekazana w takiej samej formie, zachowującej wszelkie właściwości fizyczne towaru, a więc również ten sam stan skupienia.

Przy analizie możliwości uznania przekazywanego towaru za próbkę pomocne będzie orzecznictwo Trybunału Sprawiedliwości UE w tym wyrok wydany 30 września 2010 r. w sprawie EMI Group Ltd. (C-581/08). Trybunał wskazał, że ocena, czy możliwe jest zastosowanie wyłączenia spod VAT, wymaga przeprowadzenia dwuetapowej analizy. Po pierwsze należy zbadać, czy przekazywane nieodpłatnie towary wykazują istotne cechy wspólne wszystkim rodzajom towarów. W drugim etapie należy zbadać konkretne okoliczności, w jakich towary są przekazywane przez podatnika. Okoliczności przekazania próbek powinny wskazywać na promocyjny charakter działania przy jednoczesnym zapewnieniu możliwości dokonania oceny jakości oraz ustalenia, czy przekazywany towar ma cechy poszukiwane przez potencjalnego lub rzeczywistego nabywcę. Trybunał potwierdził, że próbką mogą być również produkty tożsame z produktem końcowym przeznaczonym do obrotu, bowiem zdarza się, że dopiero w takiej formie możliwa jest ocena danego produktu. Co więcej, w wyroku wskazano, że osoby, którym przekazywane są próbki, nie muszą koniecznie być potencjalnymi lub rzeczywistymi nabywcami produktów. Tak jest np. w przypadku nagrań muzycznych, które przekazywane są dziennikarzom i innym osobom, które mogą wpłynąć na popularność danego nagrania. Również kryterium ilości przekazywanych próbek nie powinno być brane pod uwagę, bowiem wszystko zależy od charakteru produktu przedstawianego przez próbki oraz użytku, jaki można z nich zrobić.

Możliwość, że osoba otrzymująca próbki, zamiast przekazywać udostępnione jej bezpłatnie egzemplarze potencjalnym nabywcom, wykorzystuje je w sposób noszący znamiona nadużycia, np. przez wprowadzenie ich do zwykłej sprzedaży, pozostaje bez wpływu na klasyfikację bezpłatnych egzemplarzy towarów jako próbek. Trybunał wskazał, że państwa członkowskie w celu wykluczenia ryzyka nadużyć mogą wprowadzić zabezpieczenia w postaci np. obowiązku oznaczenia towarów, że stanowią próbki.

@RY1@i02/2011/070/i02.2011.070.086.002b.001.jpg@RY2@

Iwona Kaczanowska, doradca podatkowy, starszy konsultant w MDDP Doradztwo Podatkowe

em