Niższe limity zwolnień z VAT w strefie nadgranicznej

Ustawa o VAT reguluje zasady zwolnienia z podatku przywozu określonych ilości towarów przez podróżnych przyjeżdżających do Polski z państwa trzeciego. Zwolnienie to ograniczone jest wieloma warunkami. Można wśród nich wymienić konieczność przewożenia towarów w bagażu osobistym oraz to, że ich ilość i rodzaj nie mogą wskazywać na przeznaczenie handlowe. W przypadku jednak takich towarów jak napoje alkoholowe czy wyroby tytoniowe ustawodawca określił ich normy ilościowe, w ramach których podlegają zwolnieniu. Szczególne zasady stosowania zwolnienia od podatku importu napojów alkoholowych mają zastosowanie w przypadku osób mających miejsce zamieszkania w strefie nadgranicznej oraz pracowników zatrudnionych w strefie nadgranicznej.

Limity ilościowe zwolnienia z VAT określone zostały dla wyrobów tytoniowych oraz napojów alkoholowych przywożonych przez podróżnych. Są one zróżnicowane w zależności od wieku podróżnego, a nawet rodzaju transportu (w przypadku wyrobów tytoniowych). Zasadą jest, że import wyrobów tytoniowych i napojów alkoholowych jest zwolniony z podatku, w przypadku gdy przywożącym jest podróżny, który ukończył 17 lat. Import tych towarów przez podróżnego, który nie ukończył 17 lat, nie korzysta ze zwolnienia od podatku.

Zgodnie z art. 56 ust. 8 ustawy o VAT w przypadku napojów alkoholowych ich import podlega zwolnieniu w ramach następujących norm:

● napoje powstałe w wyniku destylacji i wyroby spirytusowe o mocy objętościowej alkoholu powyżej 22 proc., alkohol etylowy nieskażony o mocy objętościowej alkoholu wynoszącej 80 proc. i więcej - 1 litr lub

● alkohol i napoje alkoholowe o mocy objętościowej alkoholu nieprzekraczającej 22 proc. - 2 litry, i

● wina niemusujące - 4 litry, i

● piwa - 16 litrów.

Zwolnienie w ramach tych norm można stosować do dowolnego połączenia różnych rodzajów alkoholu i napojów alkoholowych, o których mowa w dwóch pierwszych punktach, pod warunkiem że suma wartości procentowych wykorzystywanych z poszczególnych zwolnień nie przekracza 100 proc.

Jeżeli podróżny importuje towary w ilościach przekraczających ustawowe limity, to w takim wypadku towary niemieszczące się w tych normach nie podlegają zwolnieniu z VAT.

Generalnie dla zastosowania powyższych przepisów nie jest istotne to, jakie jest miejsce zamieszkania czy też stałego pobytu podróżnego. Wyjątek dotyczy przypadków, o których mowa w ust. 9 i 10 art. 56 ustawy o VAT. Regulacje te dotyczą m.in. osób mieszkających w strefie przygranicznej oraz pracowników zatrudnionych w strefie nadgranicznej.

Strefa nadgraniczna obejmuje cały obszar gmin przyległych do granicy państwowej, a na odcinku morskim - do brzegu morskiego. Jeżeli określona w ten sposób szerokość strefy nadgranicznej nie osiąga 15 km, włącza się do strefy nadgranicznej również obszar gmin bezpośrednio sąsiadujących z gminami przyległymi do granicy państwowej lub brzegu morskiego. Zasięg strefy nadgranicznej oznacza się tablicami z napisem "Strefa nadgraniczna". Minister spraw wewnętrznych i administracji określa w drodze rozporządzenia wykaz gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej. Wykaz takich gmin znajduje się w rozporządzeniu z 29 sierpnia 2005 r. w sprawie wykazu gmin i innych jednostek zasadniczego podziału terytorialnego państwa położonych w strefie nadgranicznej oraz tablicy określającej zasięg tej strefy (Dz.U. nr 188, poz. 1580).

Szczególne zasady zwolnienia z VAT w odniesieniu do importu napojów alkoholowych zostały uregulowane w stosunku do podróżnego, który ukończył 17 lat, a ponadto: ma miejsce zamieszkania w strefie nadgranicznej lub jest pracownikiem zatrudnionym w strefie nadgranicznej lub jest członkiem załogi środków transportu wykorzystywanych do podróży z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju. Zasady te wynikają z art. 56 ust. 9 ustawy o VAT.

W stosunku do takich osób limity wynoszą odpowiednio, w przypadku:

● napojów powstałych w wyniku destylacji i wyroby spirytusowe o mocy objętościowej alkoholu powyżej 22 proc., alkoholu etylowego nieskażonego o mocy objętościowej alkoholu wynoszącej 80 proc. i więcej - 0,5 litra lub

● alkoholu i napojów alkoholowych o mocy objętościowej alkoholu nieprzekraczającej 22 proc. - 0,5 litra, i

● win niemusujących - 0,5 litra, i

● piwa - 2 litry.

Istotne jest, że także w ramach tych norm podatnik może stosować zwolnienie do dowolnego połączenia różnych rodzajów alkoholu i napojów alkoholowych wymienionych w dwóch pierwszych punktach, przy czym suma wartości procentowych wykorzystywanych w poszczególnych zwolnieniach nie może przekraczać 100 proc.

Jak widać, wskazane powyżej limity są znacznie niższe niż te określone dla podróżnych niemających zamieszkania w strefie nadgranicznej. Ich wysokość może być jednak podwyższona do wartości wynikających z art. 56 ust. 8 ustawy o VAT.

W przypadku gdy podróżny udowodni, że udaje się poza strefę nadgraniczną w kraju lub nie wraca ze strefy nadgranicznej sąsiadującego terytorium państwa trzeciego, to zastosowanie ma zwolnienie, o którym mowa w ust. 8. Oznacza to, że zwolnienie to ma zastosowanie do podróżnych mających miejsce zamieszkania w strefie nadgranicznej lub będących pracownikami zatrudnionymi w strefie nadgranicznej w dwóch przypadkach. Po pierwsze, jeżeli podróżni ci udowodnią, że udają się poza strefę nadgraniczą w Polsce i w takim wypadku nie ma znaczenia to, czy przyjeżdżają ze strefy nadgranicznej państwa trzeciego, czy spoza tej strefy. Po drugie, podróżni ci udowodnią, że przyjeżdżają spoza strefy nadgranicznej państwa trzeciego, i wtedy nie ma znaczenia to, czy udają się do strefy nadgranicznej w Polsce, czy też udają się poza tę strefę.

Jednak w odniesieniu do podróżnych określonych w art. 56 ust. 9, którzy są pracownikami zatrudnionymi w strefie nadgranicznej lub członkami załogi środka transportu wykorzystywanego do podróży z terytorium państwa trzeciego na terytorium kraju, którzy przywożą do Polski napoje alkoholowe w ramach wykonywania pracy, zastosowanie będzie miało zawsze zwolnienie w ramach mniejszych norm określonych w art. 56 ust. 9 ustawy o VAT.

Od 1 kwietnia przepisy w tym zakresie zostały doprecyzowane. W art. 56 ustawy o VAT dodany został ust. 10a wprowadzający definicję pojęcie pracownika zatrudnionego w strefie nadgranicznej na potrzeby zwolnienia z podatku importu towarów przywożonych w bagażu osobistym podróżnego. Zgodnie z projektowaną zmianą pod tym pojęciem należy rozmieć każdą osobę, której zwykła działalność zawodowa wymaga przekroczenia granicy w jej dniach pracy.

Wyjaśnijmy, że wcześniej pojęcie to było zdefiniowane w przepisach celnych, tj. w rozporządzeniu Rady (EWG) nr 918/83 z 28 marca 1983 r. ustanawiającym wspólnotowy system zwolnień celnych. Przepisy te od 1 grudnia 2008 r. zostały zmienione i odsyłają do krajowych przepisów podatkowych (obecnie rozporządzenie Rady [WE] nr 1186/2009 z 16 listopada 2009 r. ustanawiające wspólnotowy system zwolnień celnych). W rezultacie brak definicji w obowiązujących przepisach powoduje wątpliwości interpretacyjne w tym zakresie. Planowana nowelizacja ma umożliwić jednolite stosowanie przepisów.

W przypadku importu wyrobów tytoniowych normy ilościowe określone zostały odrębnie w zależności od rodzaju zastosowanego środka transportu. W przypadku importu towarów przywożonych w transporcie lotniczym lub morskim przez podróżnego, który ukończył 17 lat, zwolnieniu podlegają:

● papierosy - 200 sztuk lub

● cygaretki (cygara o masie nie większej niż 3 g/sztukę) - 100 sztuk, lub

● cygara - 50 sztuk, lub

● tytoń do palenia - 250 g.

W przypadku importu towarów przywożonych w transporcie innym niż lotniczy lub morski przez podróżnego, który ukończył 17 lat:

● papierosy - 40 sztuk lub

● cygaretki (cygara o masie nie większej niż 3 g/sztukę) - 20 sztuk, lub

● cygara - 10 sztuk, lub

● tytoń do palenia - 50 g.

Zwolnienie w ramach powyższych norm można stosować do dowolnego połączenia wyrobów tytoniowych, pod warunkiem że suma wartości procentowych wykorzystywanych z poszczególnych zwolnień nie przekracza 100 proc.

Wszystkie zwolnienia określone w art. 56 ustawy o VAT, odnoszące się zarówno do importu napojów alkoholowych, jak i tytoniowych, mają zastosowanie niezależnie od tego, czy do importu tych towarów zostanie zastosowanie zwolnienie od cła.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Art. 56 ust. 9, ust. 10, art. 81 ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).

Art. 12 ustawy z 12 października 1990 r. o ochronie granicy państwowej (t.j. Dz.U. z 2009 r. nr 12, poz. 67 z późn. zm.).