Można wystawiać zbiorcze korekty dla rabatów okresowych

Jedną ze zmian, na które podatnicy oczekiwali od lat, a która została wprowadzona od początku 2011 roku, jest zmiana dotycząca faktur korygujących. W praktyce obrotu gospodarczego często występują sytuacje, w których sprzedawca udziela rabatu kontrahentowi, który kupuje w danym czasie określoną ilość towarów lub usług. Rabat polega na tym, że kontrahent uzyskuje prawo do obniżenia ceny o ustaloną z góry wartość. Jeszcze do niedawna sprzedawca, który udzielał rabatu, stawał przed praktycznym problemem jego właściwego udokumentowania. Wprawdzie (co potwierdzały organy podatkowe) przepisy nie stawiały przeszkód, aby wystawiać zbiorcze faktury korygujące do co najmniej kilku faktur dokumentujących pierwotną sprzedaż, jednak na takiej fakturze powinny być podane m.in. wszystkie informacje dotyczące faktur pierwotnych, co miało pozwolić na jednoznaczne stwierdzenie, których faktur pierwotnych faktura korygująca dotyczy.

Zatem w praktyce zbiorcza korekta VAT, aby nie została zakwestionowana przez organy podatkowe, musiała zawierać wszystkie dane z faktur pierwotnych związanych z rozliczeniem danego okresu rozrachunkowego oraz należało do niej dołączyć w formie załącznika szczegółowe oznaczenie wszystkich faktur VAT pierwotnych, których ona dotyczyła (wykaz faktur VAT pierwotnych).

Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy o VAT podstawą opodatkowania jest obrót (z zastrzeżeniem ust. 2 - 22, art. 30 - 32, art. 119 oraz art. 120 ust. 4 i 5). Obrotem zaś jest kwota należna z tytułu sprzedaży, pomniejszona o kwotę należnego podatku. Kwota należna obejmuje całość świadczenia należnego od nabywcy. Obrót zwiększa się o otrzymane dotacje, subwencje i inne dopłaty o podobnym charakterze mające bezpośredni wpływ na cenę (kwotę należną) towarów dostarczanych lub usług świadczonych przez podatnika, pomniejszone o kwotę należnego podatku.

Na podstawie art. 29 ust. 4 ustawy o VAT podstawę opodatkowania zmniejsza się o kwoty udokumentowanych, prawnie dopuszczalnych i obowiązkowych rabatów (bonifikat, opustów, uznanych reklamacji i skont) i o wartość zwróconych towarów, zwróconych kwot nienależnych w rozumieniu przepisów o cenach oraz zwróconych kwot dotacji, subwencji i innych dopłat o podobnym charakterze (z zastrzeżeniem ust. 4a i 4b).

Zasady wystawiania faktur oraz faktur korygujących reguluje par. 13 rozporządzenia z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług. Zgodnie z ogólną zasadą wynikającą z ust. 1 tego przepisu, w przypadku gdy po wystawieniu faktury udzielono rabatów określonych w art. 29 ust. 4 ustawy o VAT, podatnik udzielający rabatu wystawia fakturę korygującą.

Do końca 2010 r. problem z wystawianiem zbiorczych faktur korygujących wynikał ze szczególnego wymogu uregulowanego w par. 13 ust. 2. Zgodnie z nim podatnik, udzielając rabatu, musiał w fakturze korygującej ująć informacje dotyczące towarów (usług), które zostały objęte rabatem, oraz dane dotyczące pierwotnie wystawionych faktur. W przypadku gdy korekta dotyczyła jednej faktury, wymóg ten nie sprawiał trudności. Problemy pojawiały się w sytuacji, gdy rabat dotyczył kilkudziesięciu lub nawet kilkuset faktur wystawionych przez podatnika, np. w ciągu pół roku. W takich sytuacjach podatnicy zwykle korygowali wybrane, często ostatnio wystawione faktury, narażając się jednak na spór z organem podatkowym. Od początku 2011 r. przepisy rozporządzenia w tym zakresie uległy zmianie.

W par. 13 rozporządzenia wprowadzona została możliwość wystawiania zbiorczych faktur korygujących, w przypadku udzielania tzw. rabatów okresowych. Wprowadzone zmiany polegają na nadaniu nowego brzemienia zdaniu wstępnemu w par. 13 ust. 2 oraz na dodaniu nowych ustępów 2a i 2b. Zgodnie z ust. 2a w przypadku gdy podatnik udziela rabatu w odniesieniu do wszystkich dostaw towarów lub usług dokonanych dla jednego odbiorcy w danym okresie, faktura korygująca powinna zawierać co najmniej:

● numer kolejny oraz datę wystawienia,

● dane określone w par. 5 ust. 1 pkt 1 i 2 (chodzi tu o: imiona i nazwiska lub nazwy bądź nazwy skrócone sprzedawcy i nabywcy oraz ich adresy; numery identyfikacji podatkowej sprzedawcy i nabywcy, z zastrzeżeniem ust. 10 i 11),

● okres, do którego odnosi się udzielany rabat,

● kwotę udzielonego rabatu oraz kwotę zmniejszenia podatku należnego.

W praktyce zmiany wprowadzone w przepisach oznaczają, że podatnik, który udzielił rabatu dotyczącego wielu dostaw dokonanych na rzecz danego kontrahenta w pewnym okresie, może wystawić jedną fakturę korygującą dotyczącą wszystkich korygowanych faktur i - co najważniejsze - bez konieczności ujmowania w niej danych tych korygowanych faktur. W zamian należy podać okres, do którego odnosi się rabat. To nie powinno stwarzać żadnych trudności. Tym samym zlikwidowany został jeden z uciążliwych i zbędnych wymogów administracyjnych, z którymi borykali się podatnicy VAT.

Warto wskazać, że możliwość wystawiania faktur zbiorczych (w przypadku udzielania rabatów okresowych) przewiduje art. 223 Dyrektywy 2006/112/WE. Zgodnie z tym przepisem państwa członkowskie zezwalają podatnikom na wystawienie faktur zbiorczych zawierających dane obejmujące kilka odrębnych dostaw towarów lub transakcji świadczenia usług, pod warunkiem że VAT od dostaw towarów lub transakcji świadczenia usług wymienionych na fakturze zbiorczej staje się wymagalny w ciągu tego samego miesiąca kalendarzowego. Mogą jednak zezwolić na to, by w fakturach zbiorczych uwzględniano dostawy towarów lub transakcje świadczenia usług, za które VAT stał się wymagalny w okresie dłuższym niż jeden miesiąc kalendarzowy.

Istotna zmiana została także wprowadzona w nowym ust. 2b par. 13 rozporządzenia. Z przepisu tego wynika, że jeżeli rabat dotyczy sprzedaży opodatkowanej różnymi stawkami podatku, kwotę rabatu oraz kwotę zmniejszenia podatku należnego, o których mowa w ust. 2 oraz 2a, podaje się w podziale na kwoty dotyczące poszczególnych stawek podatku.

W związku z wprowadzonymi na mocy dodanych ust. 2a i 2b zmianami odpowiedniej modyfikacji wymagały przepisy ust. 4 w par. 13. Dodano również nowy ust. 4a. Zgodnie z nim do faktury zbiorczej wystawianej w przypadku udzielania rabatów okresowych stosuje się odpowiednio przepis par. 5 ust. 6. Stanowi on, że kwoty podatku wykazuje się w złotych bez względu na to, w jakiej walucie określona jest kwota należności w fakturze. Kwoty wykazywane w fakturze zaokrągla się do pełnych groszy, przy czym końcówki poniżej 0,5 grosza pomija się, a końcówki 0,5 grosza i wyższe zaokrągla się do 1 grosza.

Stosownie do treści par. 13 ust. 5 rozporządzenia ministra finansów z 28 listopada 2008 r. faktury korygujące powinny zawierać wyraz "korekta" albo wyrazy "faktura korygująca".

Uproszczenie zasad wystawiania faktur korygujących polega na tym, że zlikwidowany został obowiązek wyszczególniania w fakturze korygującej wszystkich korygowanych pozycji. Obecnie faktura korygująca może zawierać wyłącznie kwotę udzielonego rabatu oraz kwotę zmniejszenia podatku należnego.

Magdalena Majkowska

magdalena.majkowska@infor.pl

Rozporządzenie ministra finansów z 28 listopada 2008 r. w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 212, poz. 1337 z późn. zm.).

Rozporządzenie ministra finansów z 27 grudnia 2010 r. zmieniające rozporządzenie w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 255, poz. 1713).

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (Dz.U. nr 54, poz. 535 z późn. zm.).