Niekiedy można później zapłacić podatek od towarów i usług

Po sprzedaniu towaru czy wykonaniu usługi przedsiębiorca podlegający VAT musi generalnie liczyć się z koniecznością rozliczenia tego podatku. Zgodnie z przepisami ustawy o VAT opodatkowaniu podlegają odpłatna dostawa towarów i odpłatne świadczenie usług na terytorium kraju. Podatnikami zaś są osoby prawne, jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej oraz osoby fizyczne wykonujące samodzielnie działalność gospodarczą, bez względu na jej cel lub rezultat. Obowiązek podatkowy powstaje dla nich, co do zasady, z chwilą wydania towaru lub zrealizowania usługi. Jeżeli jednak czynności te powinny być potwierdzone fakturą, to obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu (licząc od wydania towaru lub wykonania usługi).

Data faktury

W praktyce decydujące znaczenie ma wystawienie faktury. Wymogi, jakie powinna ona spełniać, określono w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług.

Zgodnie z przepisami podatnik wystawia fakturę w przypadku sprzedaży towaru lub usługi oraz otrzymania zaliczki przed wydaniem towaru lub wykonaniem usługi. Faktura VAT jest zatem dokumentem potwierdzającym zaistnienie określonego zdarzenia gospodarczego.

Z kolei ustawa o VAT przewiduje, że w przypadku gdy osoba prawna, jednostka organizacyjna niemająca osobowości prawnej lub osoba fizyczna wystawi fakturę, w której wykaże kwotę podatku, jest zobowiązana do jego zapłaty. Wystawienie faktury należy rozumieć jako jej sporządzenie oraz przekazanie innemu podmiotowi, a przez to wprowadzenie jej do obrotu prawnego.

Jak już wspomnieliśmy, obowiązek podatkowy powstaje, co do zasady, z chwilą wydania towaru lub wykonania usługi, a gdy powinny być potwierdzone fakturą, to z chwilą wystawienia faktury, nie później jednak niż w siódmym dniu.

Od tej zasady przewidziano pewne odstępstwa. Takie wyjątkowe sytuacje określono w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie wykonania niektórych przepisów ustawy o podatku od towarów i usług. Dotyczą świadczenia usług dla sądów powszechnych, administracyjnych, wojskowych lub prokuratury przez osoby fizyczne, osoby prawne oraz jednostki organizacyjne niemające osobowości prawnej, którym sądy te lub prokuratury zleciły wykonanie określonych czynności związanych z postępowaniem sądowym lub przygotowawczym. W takich przypadkach obowiązek podatkowy powstaje dopiero z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty.

Oznacza to, że rozliczenie podatku z wystawionych faktur powinno zostać dokonane po otrzymaniu całości lub części wynagrodzenia w przypadku świadczenia usług na rzecz sądów i prokuratur. Zatem podatnik świadczący usługi dla sądów i prokuratur, które zleciły mu wykonanie określonych czynności, może rozliczyć należny VAT z urzędem skarbowym za okres rozliczeniowy, w którym dokonano zapłaty za świadczoną usługę, czyli w miesiącu otrzymania całości lub części zapłaty. Potwierdzono to w interpretacji indywidualnej dyrektora Izby Skarbowej w Łodzi, z 3 września 2012 r., sygn. IPTPP1/443-546/12-2/MG,

Działalność gospodarcza

Wspomnieliśmy już, że za podatników są uważane m.in. osoby prawne i fizyczne wykonujące działalność gospodarczą. Warto przy okazji podkreślić, że taka działalność odnosi się m.in. do producentów, handlowców lub usługodawców oraz osób reprezentujących wolne zawody, również wówczas gdy czynność została wykonana jednorazowo, ale w okolicznościach wskazujących na zamiar dokonywania jej w sposób częstotliwy. Działalność gospodarcza obejmuje również czynności polegające na wykorzystywaniu towarów lub wartości niematerialnych i prawnych w sposób ciągły dla celów zarobkowych.

Składanie deklaracji

Podatnicy są zobowiązani do składania w urzędzie skarbowym deklaracji podatkowych i oczywiście do zapłaty VAT. Mogą się oni rozliczać co miesiąc lub co kwartał. Z kwartalnych rozliczeń mają prawo skorzystać mali podatnicy, którzy wybrali metodę kasową, a także inni niż rozliczający się tą metodą, po uprzednim pisemnym zawiadomieniu naczelnika urzędu skarbowego.

Według ustawy o VAT małym podatnikiem jest ten, u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych równowartości 1,2 mln euro. Za małego podatnika jest również uznawany podmiot prowadzący przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzający funduszami inwestycyjnymi, będący agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze (z wyjątkiem komisu), jeżeli kwota prowizji lub innych rodzajów wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym równowartości 45 tys. euro.

Deklaracje miesięczne trzeba składać do 25. dnia następnego miesiąca, a kwartalne do 25. dnia miesiąca następującego po danym kwartale. W tych też terminach wymienieni podatnicy muszą, bez wezwania naczelnika urzędu skarbowego, obliczyć i wpłacić podatek. Wpłaty należy dokonać na rachunek właściwego urzędu skarbowego.

Wymogi, jakie powinna spełniać faktura, określono w rozporządzeniu ministra finansów w sprawie zwrotu podatku niektórym podatnikom, wystawiania faktur, sposobu ich przechowywania oraz listy towarów i usług, do których nie mają zastosowania zwolnienia od podatku od towarów i usług

Krzysztof Tomaszewski

krzysztof.tomaszewski@infor.pl