Stawka 0-proc., czyli eksportowe dylematy

Naczelny Sąd Administracyjny (w składzie 7 sędziów) podjął 25 czerwca 2012 r. uchwałę dotyczącą rozumienia pojęcia eksportu towarów, a co za tym idzie prawa podatnika do zastosowania 0-proc. stawki VAT.

Sprawa dotyczyła spółki, która transportowała produkty z Polski do dzierżawionego na Litwie magazynu w celu ich eksportu do Rosji. Przeniesienie własności towarów na nabywcę nastąpiło na Litwie. Wywóz z magazynu do Rosji dokonany był przez nabywcę własnymi środkami transportu. Procedura celna wywozu rozpoczynana była na Litwie, przy czym jako eksporter wskazywana była spółka.

Spółka miała wątpliwości, czy powinna rozpoznawać przemieszczenie towarów z Polski na Litwę jako wewnątrzwspólnotową dostawę towarów - WDT (która z uwagi na brak rejestracji na potrzeby transakcji wewnątrzwspólnotowych na Litwie podlegałaby opodatkowaniu VAT według stawki właściwej dla dostaw krajowych), czy powinna rozpoznać eksport towarów z zastosowaniem stawki 0 proc. (pod warunkiem posiadania potwierdzenia wywozu poza UE).

Przypomnijmy, że ustawa z 11 marca 2004 r. o VAT (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.), w brzmieniu obowiązującym w 2010 r. (takiego stanu prawnego dotyczy uchwała) poprzez eksport nakazywała rozumieć potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty w wykonaniu czynności określonych w art. 7 (obecnie: potwierdzony przez urząd celny określony w przepisach celnych wywóz towarów z terytorium kraju poza terytorium UE w wykonaniu czynności określonych w art. 7 ).

Zdaniem spółki powinna ona rozpoznać eksport towarów i ma prawo do stawki 0 proc. Minister finansów uznał jednak, że spółka powinna rozpoznać dostawę krajową (wobec braku spełnienia warunków WDT). Minister wskazywał na brzmienie art. 13 ust. 4 pkt 4 ustawy o VAT (w brzmieniu obowiązującym w 2010 r.), zgodnie z którym przemieszczenia towarów nie uznaje się za WDT, m.in. gdy towary mają być przedmiotem eksportu, pod warunkiem że podatnik posiada dokument celny potwierdzający rozpoczęcie procedury wywozu na terytorium kraju, jeżeli wywóz z UE jest potwierdzany przez urząd celny określony w przepisach celnych na terytorium państwa członkowskiego innym niż Polska (tymczasem spółka rozpoczynała procedurę na Litwie).

Zgodnie z uchwałą w świetle art. 2 pkt 8 ustawy o VAT warunek "wywozu towarów z terytorium kraju poza terytorium Wspólnoty" jest spełniony nie tylko wtedy, gdy procedura wywozu rozpocznie się poprzez zgłoszenie do wywozu w urzędzie celnym w Polsce. NSA zwrócił jednak uwagę na aspekt prawidłowego rozpoznania miejsca dostawy (miejscem dostawy towarów wysyłanych lub transportowanych jest miejsce, w którym towary znajdują się w momencie rozpoczęcia wysyłki lub transportu do nabywcy). NSA podkreślił, że dla zastosowania stawki 0 proc. z tytułu eksportu konieczne jest, aby miejscem tym była Polska. W konsekwencji transport, w wykonaniu czynności określonej w art. 7 ustawy o VAT (dostawy towarów) musi rozpocząć się w Polsce. Jednym z dowodów tego (choć niewyłącznym) może być zgłoszenie towaru do procedury wywozu w krajowym urzędzie celnym.

Uchwała jest zatem korzystna dla podatników, którzy opodatkowali we wspomnianych warunkach przemieszczenia według stawki właściwej dla dostawy (lub obawiali się kwestionowania ich rozliczeń w przypadku braku opodatkowania). Podatnicy eksportujący w takim schemacie powinni jednak zwrócić uwagę, czy transport nie został przerwany na terytorium innego państwa UE i ponownie podjęty w okolicznościach wskazujących, że miejscem jego rozpoczęcia w celu wywozu z UE był ten inny kraj UE, a nie Polska.

@RY1@i02/2012/126/i02.2012.126.071000200.802.jpg@RY2@

Joanna Rudzka doradca podatkowy, menedżer zespołu podatku VAT w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy

Joanna Rudzka

doradca podatkowy, menedżer zespołu podatku VAT w Kancelarii Ożóg i Wspólnicy