Odzyskałeś cały VAT od samochodu - pamiętaj o skutkach

Zmiany w VAT związane z zakupem i użytkowaniem samochodów osobowych, które weszły w życie 1 kwietnia br., wywołały sporo zamieszania na rynku sprzedaży oraz leasingu aut. Wielu przedsiębiorców zdecydowało się na skorzystanie z "okienka w przepisach", czyli na zakup samochodu z kratką w I kwartale 2014 r. - jeszcze przed zmianą - po to, aby odliczyć pełen VAT. Popyt z pewnością był wysoki - niejednokrotnie okazywało się, że odbiór auta do 31 marca nie jest możliwy z uwagi na braki w podaży wybranych pojazdów. Ci, którzy z takiej możliwości nie skorzystali, nadal - już na podstawie nowych przepisów o VAT - mają prawo do odliczenia 100 proc. VAT od zakupu samochodu osobowego (niezależnie, czy z kratką, czy bez). Muszą jednak wykazać, że pojazd taki jest wykorzystywany wyłącznie dla celów działalności gospodarczej i brak jest użytku prywatnego. I jedni, i drudzy powinni jednak pamiętać, że odliczenie pełnego VAT ma swoje konsekwencje, o których nie wolno zapominać.

Odliczone z kratki i co dalej

Podatnicy, którzy kupili samochód z kratką na początku 2014 roku, nie muszą obawiać się o zakres odliczenia VAT, bo już prawo to wykonali. Nie mają również obowiązku prowadzenia ewidencji potwierdzającej wykorzystanie pojazdu - przynajmniej jeśli chodzi o odliczenie od samochodu (bo może się ona okazać konieczna przy odliczaniu VAT od wydatków związanych z użytkowaniem tych aut).

Co do samych aut - problemu nie będą mieli ci, którzy wykorzystują je w całości dla celów działalności gospodarczej. Natomiast jeśli występuje użytek prywatny (w szczególności pracownicy mogą jeździć samochodami służbowymi również dla celów prywatnych, np. na urlopy), koniecznie pamiętać trzeba o kwestii rozliczenia podatku należnego. Otóż dla samochodów z pełnym odliczeniem VAT przy zakupie użytek prywatny oznacza konieczność odprowadzenia VAT należnego zgodnie z art. 8 ust. 2 ustawy o VAT, i to do końca okresu wykorzystywania w ten sposób samochodu. I tu dwie praktyczne uwagi. Po pierwsze, pełne odliczenie dokonane w I kwartale 2014 r. z pewnością skupi uwagę fiskusa, który będzie analizował konieczność płacenia podatku. Po drugie, jeśli podatek ma już być płacony, należy rynkowo wycenić ten użytek prywatny tak, żeby sama kwota nie była podważana.

Zmiana przeznaczenia

Zakup samochodów osobowych po 1 kwietnia da 100-proc. prawo do odliczenia VAT pod warunkiem, że dany pojazd będzie wykorzystywany tylko dla celów służbowych. Takie wykorzystanie musi być potwierdzone ewidencją przebiegu pojazdu oraz zgłoszone do urzędu skarbowego, co powinno przybrać formę specjalnej informacji o pojazdach. Informacja ta jest bardzo ważna. Powinna być złożona szybko - w ciągu 7 dni od pojawienia się pierwszych wydatków. Co więcej, każda zmiana powinna skutkować aktualizacją informacji. Jeśli pojawi się opóźnienie lub okazałoby się, że informacja jest nieprawdziwa - przyjmuje się, że auto jest używane również dla celów prywatnych, a więc odliczenie VAT jest ograniczone (50 proc.). Błędy mogą zatem drogo kosztować. Z jednej strony - to zaległość podatkowa związana z zawyżonym odliczeniem VAT od samochodu oraz wydatków eksploatacyjnych, z drugiej - ryzyko kar z kodeksu karnego skarbowego nawet do 720 stawek dziennych.

Szczególna staranność

W świetle powyższego oczywiste jest, że zawiadomienie urzędu skarbowego spowoduje skupienie jego uwagi na przedsiębiorcy odliczającym pełen VAT. Tym bardziej szczególną staranność wykazać należy w śledzeniu ewidencji przebiegu pojazdu - przede wszystkim żeby była ona spójna z obecną deklaracją i potwierdzała użytek służbowy - oraz w bieżącym informowaniu urzędu skarbowego. Zawsze bowiem - nawet po czasowym użytku mieszanym - w ciągu 60 miesięcy od daty nabycia będzie można skorygować odliczenie i powrócić do pełnego odliczenia VAT. Ważne, żeby monitorować tę kwestię i dostosowywać poziom odliczenia do faktycznego wykorzystania pojazdów.

WAŻNE

Nawet po czasowym użytku mieszanym - w ciągu 60 miesięcy od daty nabycia samochodu - będzie można skorygować odliczenie i powrócić do pełnego odliczenia VAT. Ważne, żeby monitorować tę kwestię i dostosowywać poziom odliczenia do faktycznego wykorzystania pojazdów

@RY1@i02/2014/067/i02.2014.067.07100120a.803.jpg@RY2@

Dorota Pokrop dyrektor w Dziale Podatków Pośrednich EY

Dorota Pokrop

dyrektor w Dziale Podatków Pośrednich EY

Podstawa prawna

Ustawa z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 z późn. zm.).