Usługi na rzecz podmiotów niebędących podatnikami

Dzisiejszy, ostatni odcinek cyklu dotyczy zasad ustalania miejsca świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami. Chodzi zatem - jak wynika z art. 28a pkt 1 ustawy o VAT - o usługi świadczone dla podmiotów, które nie wykonują samodzielnie działalności gospodarczej w rozumieniu VAT, i dla osób prawnych niebędących podatnikami.

Podmiotami niebędącymi podatnikami są przede wszystkim osoby prywatne. Do kategorii tej zalicza się również osoby fizyczne będące podatnikami, lecz nabywające usługi prywatnie (bez związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą).

PRZYKŁAD 1

Do polskiej kancelarii prawnej zgłosiła się niemiecka osoba fizyczna prowadząca w Niemczech firmę (a w konsekwencji będąca niemieckim podatnikiem VAT). Osoba ta zgłosiła się jednak ze sprawą spadkową, a więc świadczona usługa prawnicza nie będzie związana z prowadzoną przez niemiecką osobę fizyczną działalnością gospodarczą. Będzie to zatem usługa świadczona na rzecz podmiotu niebędącego podatnikiem (miejsce świadczenia tej usługi znajdować się będzie - na podstawie art. 28c ust. 1 ustawy o VAT - na terytorium Polski).

Różne sposoby

Miejsce świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami może być ustalane na zasadach ogólnych lub na jeden ze szczególnych sposobów.

Ogólne zasady ustalania miejsca świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami określa art. 28c ustawy o VAT. Ma on zastosowanie, jeżeli dla danej usługi miejsca świadczenia nie ustala się w sposób szczególny określony przepisami art. 28d, art. 28e, art. 28f ust. 1, 2 i 3, art. 28g ust. 2 lub art. 28h-28n ustawy o VAT.

W praktyce pojawiają się niekiedy wątpliwości, czy miejsce świadczenia niektórych rodzajów usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami należy ustalać na zasadach ogólnych, czy w sposób szczególny. Kilka z tych wątpliwości rozwiewają art. 26-29 unijnego rozporządzenia wykonawczego 282/2011, które wprost wskazują niektóre rodzaje usług, dla których miejsce świadczenia należy ustalać na zasadach ogólnych. Dotyczy to m.in.:

kompleksowych usług świadczonych w związku z organizacją pogrzebu (zob. art. 28 unijnego rozporządzenia 282/2011),

usług tłumaczenia tekstów na rzecz podmiotów niebędących podatnikami z innych państw członkowskich Unii Europejskiej (zob. art. 29 rozporządzenia 282/2011).

PRZYKŁAD 2

Polski tłumacz wykonał usługę tłumaczenia niemieckiego tekstu dla osoby prywatnej z Czech. Miejsce świadczenia takiej usługi ustala się na zasadach ogólnych, a więc miejsce to znajduje się na terytorium Polski (w miejscu siedziby działalności gospodarczej polskiego tłumacza).

Zasada ogólna

Zasada ogólna obowiązująca przy ustalaniu miejsca świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami wynika z art. 28c ust. 1 ustawy o VAT. Stanowi on, że miejscem świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, w którym usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej.

PRZYKŁAD 3

Polski dentysta prowadzący gabinet w Słubicach wykonał usługę wybielania zębów dla niemieckiej osoby prywatnej. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się tam, gdzie dentysta posiada siedzibę działalności gospodarczej, a więc na terytorium Polski (co oznacza, że świadczenie tej usługi podlega opodatkowaniu VAT w Polsce).

Stałe miejsce

Zasada ogólna określona w art. 28c ust. 1 ustawy o VAT nie ma zastosowania, jeżeli usługi są świadczone ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej podatnika, które znajduje się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej. W przypadkach takich - zgodnie z art. 28c ust. 2 ustawy o VAT - miejscem świadczenia usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej.

PRZYKŁAD 4

Wróćmy do poprzedniego przykładu i załóżmy, że polski dentysta posiada również (oprócz gabinetu w Słubicach) gabinet we Frankfurcie nad Odrą oraz że usługa wybielania zębów dla osoby prywatnej została wykonana w tym właśnie gabinecie. W takim przypadku - zważywszy, że gabinet we Frankfurcie ma charakter stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej dentysty - miejsce świadczenia usługi wybielania zębów znajduje się na terytorium Niemiec (a więc jej świadczenie nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce, lecz w Niemczech).

Bez siedziby ani stałego miejsca

Profilaktycznie przepisy przewidują sposób postępowania w sytuacji (chociaż trudno nawet o przykład takiej sytuacji), gdy usługa świadczona jest przez usługodawcę, który nie posiada siedziby działalności gospodarczej ani stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. W takich przypadkach - jak stanowi art. 28c ust. 3 ustawy o VAT - miejscem świadczenia usług jest miejsce, w którym usługodawca posiada stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

Zwykłe miejsce pobytu - to miejsce, w którym osoba fizyczna zazwyczaj mieszka ze względu na powiązania osobiste i zawodowe; w przypadku gdy powiązania zawodowe istnieją w państwie innym niż państwo, w którym istnieją powiązania osobiste - lub gdy nie istnieją powiązania zawodowe - zwykłe miejsce pobytu określają powiązania osobiste wykazujące ścisłe związki danej osoby fizycznej z miejscem, w którym zamieszkuje.

Szczególne sposoby

Wskazane ogólne sposoby ustalania miejsca świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami nie mają zastosowania, jeżeli dla danej usługi przewidziane są szczególne zasady.

Pośrednicy

Pierwszy rodzaj usług świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, których miejsce świadczenia jest ustalane w sposób szczególny, stanowią usługi pośredników działających w imieniu i na rzecz osób trzecich. Miejscem świadczenia takich usług jest - jak stanowi art. 28d ustawy o VAT - miejsce, w którym dokonywana jest podstawowa transakcja, czyli miejsce dostawy towarów lub świadczenia usługi, której dotyczy usługa pośrednika.

PRZYKŁAD 5

Polski pośrednik, działając w imieniu i na rzecz polskiej osoby prywatnej, nabył w Niemczech samochód osobowy. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się na terytorium Niemiec, gdyż miejsce dokonania dostawy samochodu znajduje się na terytorium tego właśnie państwa. W konsekwencji usługa świadczona przez polskiego pośrednika nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce (lecz w Niemczech).

Nieruchomości

Szczególny sposób ustalania miejsca świadczenia dotyczy usług związanych z nieruchomościami, w tym usług świadczonych przez rzeczoznawców, pośredników w obrocie nieruchomościami, usług zakwaterowania w hotelach lub obiektach o podobnej funkcji, takich jak ośrodki wczasowe lub miejsca przeznaczone do użytku jako kempingi, użytkowania i używania nieruchomości oraz usług przygotowywania i koordynowania prac budowlanych, takich jak usługi architektów i nadzoru budowlanego. Miejscem świadczenia takich usług jest miejsce położenia nieruchomości (zob. art. 28e ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 6

Polska firma budowlana na zlecenie polskiej (zamieszkałej obecnie w Polsce) osoby prywatnej wykonała fundamenty domu w Niemczech. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się na terytorium Niemiec, a więc nie podlega opodatkowaniu VAT w Polsce.

PRZYKŁAD 7

Na zlecenie czeskiej osoby prywatnej polska firma budowlana wyremontowała mieszkanie w Polsce. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się na terytorium Polski, a więc podlega ona opodatkowaniu VAT w Polsce.

Transport

Do usług, których miejsce świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami ustala się w sposób szczególny, należą również usługi transportowe.

Dotyczy to przede wszystkim usług transportu pasażerów. Miejscem świadczenia takich usług jest miejsce, gdzie odbywa się transport, z uwzględnieniem pokonanych odległości (zob. art. 28f ust. 1 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 8

Polska firma transportowa świadczy usługi przewozu osób między Szczecinem a niemieckimi lotniskami. Miejsce świadczenia takich usług znajduje się częściowo na terytorium Polski (w części odpowiadającej liczbie przejeżdżanych kilometrów na terytorium Polski), częściowo zaś na terytorium Niemiec (w części odpowiadającej liczbie przejechanych kilometrów na terytorium Niemiec). Świadczenie takich usług podlega zatem opodatkowaniu VAT w Polsce tylko częściowo.

Podobnie co do zasady ma się rzecz w przypadku świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usług transportu towarów (zob. art. 28f ust. 2 ustawy o VAT). Zasada ta nie obowiązuje jednak w przypadku wewnątrzwspólnotowych usług transportu towarów. Jak bowiem stanowi art. 28f ust. 3 ustawy o VAT, miejscem świadczenia usług transportu towarów, którego rozpoczęcie i zakończenie ma miejsce odpowiednio na terytorium dwóch różnych państw członkowskich, na rzecz podmiotów niebędących podatnikami jest miejsce, gdzie transport towarów się rozpoczyna (przy czym z przepisów art. 28f ust. 4 i 5 ustawy o VAT wynika, że miejsce rozpoczęcia transportu oznacza miejsce, w którym faktycznie rozpoczyna się transport towarów, niezależnie od pokonanych odległości do miejsca, gdzie znajdują się towary, zaś miejsce zakończenia transportu oznacza miejsce, w którym faktycznie kończy się transport towarów). A zatem sposób ustalania miejsca świadczenia usług transportu towarów na rzecz podmiotów niebędących podatnikami zależy od trasy, na jakiej przebiega transport.

PRZYKŁAD 9

Polska firma transportowa otrzymała od osób prywatnych trzy zlecenia przewozu mebli.

Pierwsze dotyczyło przewozu mebli z Krakowa do Lwowa. Na podstawie art. 28f ust. 2 ustawy o VAT miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się - proporcjonalnie do przejechanych kilometrów - częściowo na terytorium Polski, częściowo na terytorium Ukrainy.

Drugie zlecenie dotyczyło przewozu mebli z Krakowa do Pragi. Na podstawie art. 28f ust. 3 ustawy o VAT miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się w całości na terytorium Polski.

Trzecie zlecenie dotyczyło przewozu mebli z Pragi do Wrocławia. Na podstawie art. 28f ust. 3 ustawy o VAT miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się w całości poza terytorium Polski.

Wyjątek od powyższych zasad dotyczy usług transportu pasażerów oraz towarów środkami transportu morskiego lub lotniczego, które są usługami transportu międzynarodowego w rozumieniu VAT (w rozumieniu art. 83 ust. 3 pkt 1 lub 2 ustawy o VAT).

Na podstawie par. 3 ust. 1 rozporządzenia w sprawie ustalania miejsca świadczenia, miejsce świadczenia takich usług znajduje się w całości na terytorium kraju, a więc świadczenie takich usług w całości podlega opodatkowaniu VAT w Polsce (co jednak nie wyklucza opodatkowania VAT także w innych państwach Unii Europejskiej - zob. par. 3 ust. 2 rozporządzenia w sprawie ustalania miejsca świadczenia usług).

PRZYKŁAD 10

Polska firma świadczy usługi transportu morskiego pasażerów z Polski do Szwecji oraz ze Szwecji do Polski. Miejsce świadczenia takich usług znajduje się w całości na terytorium Polski, a więc podlegają one opodatkowaniu VAT w całości w Polsce (co do zasady według stawki 0 proc. przewidzianej dla świadczenia usług transportu morskiego). Nie jest wykluczone, że świadczenie tych usług podlega opodatkowaniu VAT również w Szwecji.

Kultura, sztuka, sport, edukacja

W szczególny sposób ustalane jest również miejsce świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usług w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobnych usług, takich jak targi i wystawy, oraz usług pomocniczych do tych usług, w tym świadczenia usług przez organizatorów usług w tych dziedzinach. Na podstawie art. 28g ust. 2 ustawy o VAT miejscem świadczenia takich usług jest miejsce, w którym działalność polegająca na świadczeniu tych usług faktycznie jest wykonywana.

PRZYKŁAD 11

Niemiecki podatnik zorganizował wystawę obrazów w jednej z warszawskich galerii. Miejsce świadczenia usług wstępu na taką wystawę znajduje się na terytorium Polski, a więc świadczenie tych usług podlega opodatkowaniu podatkiem od towarów i usług w Polsce.

Usługi pomocnicze: załadunek, przeładunek...

Kolejną grupę usług, których miejsce świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami ustala się w sposób szczególny, stanowią usługi pomocnicze do usług transportowych, takie jak załadunek, rozładunek, przeładunek lub podobne.

Na podstawie art. 28h pkt 1 ustawy o podatku od towarów i usług miejscem świadczenia takich usług jest miejsce, w którym usługi te są faktycznie wykonywane.

PRZYKŁAD 12

Polska firma otrzymała od osoby prywatnej zlecenie załadowania mebli na ciężarówkę. Usługa została wykonana na terytorium Litwy. Miejsce świadczenia takiej usługi znajduje się poza terytorium Polski, a więc nie podlega ona opodatkowaniu VAT w Polsce (lecz na Litwie).

Wycena majątku ruchomego

W szczególny sposób ustalane jest również miejsce świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usług wyceny rzeczowego majątku ruchomego oraz na rzeczowym majątku ruchomym. Miejscem świadczenia takich usług - podobnie jak miejscem świadczenia usług pomocniczych do usług transportowych - jest miejsce, w którym usługi te są faktycznie wykonywane.

PRZYKŁAD 13

Polska firma otrzymała od osoby prywatnej zlecenie oklejenia folią samochodu. Usługa ta została wykonana na terytorium Słowacji. W tej sytuacji miejsce świadczenia wykonanej usługi oklejenia samochodu folią znajdowało się na terytorium Słowacji, a więc świadczenie tej usługi nie podlegało opodatkowaniu VAT w Polsce (lecz na Słowacji).

Catering

W szczególny sposób ustalane jest także miejsce świadczenia usług restauracyjnych i cateringowych W tym wypadku miejscem świadczenia jest miejsce, w którym usługi te są faktycznie wykonywane (zob. art. 28i ust. 1 ustawy o VAT).

Wyjątek od tej zasady dotyczy usług restauracyjnych i cateringowych faktycznie wykonywanych na pokładach statków, statków powietrznych lub pociągów podczas części transportu pasażerów wykonanej na terytorium Unii Europejskiej (przez część transportu pasażerów wykonaną na terytorium Unii Europejskiej rozumie się część transportu zrealizowanego bez zatrzymania na terytorium państwa trzeciego, od miejsca rozpoczęcia transportu pasażerów do miejsca zakończenia transportu pasażerów - zob. art. 22 ust. 5 pkt 1 ustawy o VAT). W przypadkach takich miejscem świadczenia usług restauracyjnych i cateringowych jest miejsce rozpoczęcia transportu pasażerów (zob. art. 28i ust. 2 ustawy o VAT).

Wynajem środków transportu

Szczególny sposób ustalania miejsca świadczenia obowiązuje również w przypadku świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usług wynajmu środków transportu. Odmiennie przy tym ustalane jest miejsce świadczenia usług krótkoterminowego wynajmu środków transportu, odmiennie zaś miejsce świadczenia pozostałych usług wynajmu środków transportu. Przy czym przez krótkoterminowy wynajem środków transportu rozumie się ciągłe posiadanie środka transportu lub korzystanie z niego przez okres nieprzekraczający 30 dni, a w przypadku jednostek pływających - przez okres nieprzekraczający 90 dni (zob. art. 28j ust. 2 ustawy o VAT).

I tak miejscem świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usług krótkoterminowego wynajmu środków transportu jest miejsce, w którym te środki transportu są faktycznie oddawane do dyspozycji usługobiorcy (zob. art. 28j ust. 1 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 14

Polska firma wynajęła francuskiej (zamieszkałej we Francji) osobie prywatnej samochód osobowy na tydzień. Samochód został wydany francuskiemu klientowi w Krakowie. W tej sytuacji miejsce świadczenia usługi wynajmu samochodu znajduje się na terytorium Polski, a więc podlega opodatkowaniu VAT w Polsce.

Natomiast miejscem świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami pozostałych usług wynajmu (tj. usług wynajmu innego niż wynajem krótkoterminowy) środków transportu jest co do zasady to miejsce, gdzie usługobiorca posiada siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu (zob. art. 28j ust. 3 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 15

Wróćmy do poprzedniego przykładu i załóżmy, że samochód został wynajęty francuskiemu klientowi nie na tydzień, lecz na dwa miesiące. W takim przypadku miejsce świadczenia usługi wynajmu znajdowałoby się nie na terytorium Polski, lecz na terytorium Francji. A zatem w przypadku takim świadczenie usługi wynajmu nie podlegałoby opodatkowaniu VAT w Polsce, lecz we Francji (nie mamy tu przypadku wynajmu krótkoterminowego).

Wyjątek od powyższej zasady dotyczy pozostałych usług wynajmu statków rekreacyjnych, jeżeli usługodawca świadczy te usługi ze swojej siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej, znajdujących się w tym miejscu. Miejscem świadczenia takich usług wynajmu jest miejsce, w którym statek rekreacyjny jest faktycznie oddawany do dyspozycji usługobiorcy (zob. art. 28j ust. 4 ustawy o VAT).

Telekomunikacja

W szczególny sposób ustalane jest również miejsce świadczenia na rzecz podmiotów niebędących podatnikami usług telekomunikacyjnych, nadawczych oraz elektronicznych.

Miejscem świadczenia takich usług jest miejsce, gdzie nabywcy posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu (zob. art. 28k ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 16

Polska firma świadczy usługi hostingu (a więc usługi należące do usług elektronicznych) dla osób prywatnych zamieszkałych w Polsce, jak również dla osób prywatnych zamieszkałych za granicą. Na terytorium Polski znajduje się tylko miejsce świadczenia usług hostingu dla osób prywatnych zamieszkałych w Polsce. Miejsce świadczenia usług hostingu dla osób prywatnych zamieszkałych poza Polską (zarówno na terytorium Unii Europejskiej, jak i poza UE) znajduje się poza terytorium Polski.

Usługi niematerialne

W większości przypadków szczególny sposób ustalania miejsca świadczenia usług na rzecz podmiotów niebędących podatnikami obowiązuje bez względu na rezydencję nabywców usług. Wyjątek od tej zasady dotyczy tzw. usług niematerialnych (zob. tabela 5). W ich przypadku szczególny sposób ustalania miejsca świadczenia obowiązuje tylko jeżeli nabywcami są podmioty niebędące podatnikami posiadające siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu poza terytorium Unii Europejskiej.

I tak miejscem świadczenia tzw. usług niematerialnych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami spoza Unii Europejskiej jest miejsce, gdzie podmioty te posiadają siedzibę, stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu (zob. art. 28l ustawy o VAT). Natomiast miejsce świadczenia tzw. usług niematerialnych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami z Unii Europejskiej ustala się na zasadach ogólnych określonych przepisami art. 28c ustawy o VAT.

PRZYKŁAD 17

Polska kancelaria prawna świadczy usługi na rzecz osób prywatnych z zagranicy. W zakresie, w jakim są to osoby prywatne zamieszkałe poza Unią Europejską, miejsce świadczenia usług prawniczych znajduje się poza terytorium Polski, a więc świadczone usługi nie podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce. Natomiast w zakresie, w jakim są to osoby prywatne zamieszkałe w Unii Europejskiej, miejsce świadczenia usług prawniczych znajduje się na terytorium Polski (w miejscu siedziby działalności gospodarczej kancelarii - zob. art. 28c ust. 1 ustawy o VAT), a więc świadczone usługi podlegają opodatkowaniu VAT w Polsce.

Turystyka

Ostatnią grupę usług świadczonych na rzecz podmiotów niebędących podatnikami, dla których obowiązuje szczególny sposób ustalania miejsca świadczenia, stanowią usługi turystyki, o których mowa w art. 119 ust. 1 ustawy o VAT, a więc usługi turystyki, dla których podstawą opodatkowania jest marżą (szczególny sposób ustalania miejsca świadczenia usług turystyki, o których mowa, nie ma zatem zastosowania przy ustalaniu usług własnych wchodzących w skład usług turystyki). Miejscem świadczenia takich usług jest co do zasady miejsce, gdzie usługodawca posiada siedzibę działalności gospodarczej (zob. art. 28n ust. 1 ustawy o VAT).

PRZYKŁAD 18

Polskie biuro podróży sprzedaje zorganizowaną wycieczkę (w całości składającą się z usług nabytych dla bezpośredniej korzyści turysty) niemieckiej osobie prywatnej. Miejsce świadczenia usługi turystyki znajduje się w takim przypadku na terytorium Polski, a więc świadczenie tej usługi podlega opodatkowaniu VAT w Polsce.

Od wskazanej zasady istnieją jednak dwa wyjątki. Pierwszy z nich ma zastosowanie, gdy usługi turystyki opodatkowane według procedury marży świadczone są ze stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej usługodawcy, znajdującego się w innym miejscu niż jego siedziba działalności gospodarczej. W takich przypadkach miejscem świadczenia usług jest to stałe miejsce prowadzenia działalności gospodarczej (zob. art. 28n ust. 2 ustawy o VAT).

Drugi z wyjątków ma zastosowanie, gdy usługodawca nie posiada siedziby działalności gospodarczej lub stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej. Wówczas miejscem świadczenia usług turystyki opodatkowanych według procedury marży jest miejsce, w którym posiada on stałe miejsce zamieszkania lub zwykłe miejsce pobytu.

TABELA 1.

● Miejscem siedziby działalności gospodarczej podatnika jest miejsce, w którym wykonywane są funkcje naczelne zarządu przedsiębiorstwa. ● W celu ustalenia miejsca siedziby działalności gospodarczej uwzględnia się miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem, adres zarejestrowanej siedziby przedsiębiorstwa i miejsce posiedzeń zarządu przedsiębiorstwa; w przypadku gdy te kryteria nie pozwalają z całkowitą pewnością określić miejsca siedziby działalności gospodarczej podatnika, decydującym kryterium jest miejsce, w którym zapadają istotne decyzje dotyczące ogólnego zarządzania przedsiębiorstwem. ● Sam tylko adres pocztowy nie jest uznawany za miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika.

TABELA 2.

to dowolne miejsce - inne niż miejsce siedziby działalności gospodarczej podatnika - które charakteryzuje się wystarczającą stałością oraz odpowiednią strukturą w zakresie zaplecza personalnego i technicznego, by umożliwić mu odbiór i wykorzystywanie usług świadczonych do własnych potrzeb tego stałego miejsca prowadzenia działalności gospodarczej.

TABELA 3.

- to adres osoby fizycznej figurujący w krajowej ewidencji ludności lub innym podobnym rejestrze lub adres wskazany przez tę osobę odpowiednim organom podatkowym, chyba że istnieją dowody wskazujące na to, że ten adres nie odzwierciedla rzeczywistości.

- to miejsce, w którym osoba fizyczna zazwyczaj mieszka ze względu na powiązania osobiste i zawodowe; w przypadku gdy powiązania zawodowe istnieją w państwie innym niż państwo, w którym istnieją powiązania osobiste - lub gdy nie istnieją powiązania zawodowe - zwykłe miejsce pobytu określają powiązania osobiste wykazujące ścisłe związki danej osoby fizycznej z miejscem, w którym zamieszkuje.

TABELA 4.

Szczególne zasady ustalania miejsca świadczenia obejmują usługi: pośredników, związane z nieruchomościami, transportowe, w dziedzinie kultury, sztuki, sportu, nauki, edukacji, rozrywki oraz podobne, pomocnicze do usług transportowych, wyceny rzeczowego majątku ruchomego oraz na rzeczowym majątku ruchomym, restauracyjne i cateringowe, wynajmu środków transportu, telekomunikacyjne, nadawcze oraz elektroniczne,

TABELA 5.

sprzedaży praw lub udzielania licencji i sublicencji, przeniesienia lub cesji praw autorskich, patentów, praw do znaków fabrycznych, handlowych, oddania do używania wspólnego znaku towarowego albo wspólnego znaku towarowego gwarancyjnego, albo innych pokrewnych praw, reklamy, doradcze, inżynierskie, prawnicze, księgowe oraz usługi podobne do tych usług, przetwarzania danych, dostarczania informacji oraz usługi tłumaczeń, bankowe, finansowe, ubezpieczeniowe i reasekuracyjne, z wyjątkiem wynajmu sejfów przez banki, dostarczania (oddelegowania) personelu, wynajmu, dzierżawy lub innych o podobnym charakterze, których przedmiotem są rzeczy ruchome, z wyjątkiem środków transportu, za które uznaje się również przyczepy i naczepy oraz wagony kolejowe, polegające na zapewnieniu dostępu do systemów gazowych, systemów elektroenergetycznych lub do sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej, przesyłowe (gazu w systemie gazowym, energii elektrycznej w systemie elektroenergetycznym lub energii cieplnej lub chłodniczej przez sieci dystrybucji energii cieplnej lub chłodniczej), bezpośrednio związane z usługami, o których mowa w pkt 8 i 9, polegające na zobowiązaniu się do powstrzymania się od dokonania czynności lub posługiwania się prawem, o których mowa w pkt 1-10.

Tomasz Krywan

 doradca podatkowy

Podstawa prawna

Art. 15, art. 22 ust. 5 pkt 1 oraz art. 28a-28o ustawy z 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t.j. Dz.U. z 2011 r. nr 177, poz. 1054 ze zm.). Art. 10-13 oraz art. 26-29 rozporządzenia wykonawczego Rady (UE) nr 282/2011 z 15 marca 2011 r. ustanawiającego środki wykonawcze do dyrektywy 2006/112/WE w sprawie wspólnego systemu podatku od wartości dodanej (Dz.Urz. UE z 2011 r. L 77, s. 1 ze zm.). Par. 3 rozporządzenia ministra finansów z 16 grudnia 2013 r. w sprawie miejsca świadczenia usług oraz zwrotu kwoty podatku naliczonego jednostce dokonującej nabycia (importu) towarów lub usług (Dz.U. poz. 1656).

/ 1 czerwca 2015 /

/ 8 czerwca 2015 /

/ 15 czerwca 2015 /

/ 29 czerwca 2015 /

/ 6 lipca 2015 /

/ 13 lipca 2015 /

/ 20 lipca 2015 /

/ 3 sierpnia 2015 /

/ 10 sierpnia 2015 /